ΕλΣυν Ολομ (Η’ Θερινό Τμήμα) 1358/2025 – Σύμβαση αγοράς ακινήτων – Εξυπηρέτηση διαρκών άμεσων λειτουργικών αναγκών – Εκπλήρωση δημόσιων αναπτυξιακών σκοπών

Με την υπ’ αριθμ. 1358/2025 απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή σύναψης σύμβασης αγοράς δύο ακινήτων, δοθέντος ότι με αυτή το μεν εξυπηρετούνται με τρόπο μόνιμο και διαρκή άμεσες λειτουργικές ανάγκες του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και ειδικότερα ανάγκες στέγασης των υπηρεσιών του, ενώ κρίθηκε ότι η ελεγχόμενη σύμβαση συνάδει με τις αρμοδιότητες γενικότερης υποστήριξης που παρέχουν τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης, με βάση τους σκοπούς ίδρυσης και λειτουργίας τους, στα όργανα των αιρετών περιφερειών, για την εκπλήρωση δημόσιων αναπτυξιακών σκοπών που οι τελευταίες επιδιώκουν κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων και έργων αναπτυξιακού χαρακτήρα.

Ακολουθεί το κείμενο της απόφασης:

Απόφαση 1358/2025

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ (Η ΘΕΡΙΝΟ ΤΜΗΜΑ)

Συνεδρίασε δημόσια, στις 8 Σεπτεμβρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Σωτηρία Ντούνη, Πρόεδρος, Γεωργία Μαραγκού, Αντιπρόεδρος, Γεώργιος Βο’ίλης, Μυλωνά Αγγελική, Θεολογία Γναρδέλλη, Βιργινία Σκεύη, Δημήτριος Τσακανίκας, Ασημίνα Σακελλαρίου, Αντιγόνη Στίνη, Σύμβουλοι. Γραμματέας η Σταυρούλα Τσάλα, Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία.
Γενικός Επίτροπος Επικρατείας: Αικατερίνη Μαρκοβίτη, Επιτροπεύουσα Πάρεδρος της Γενικής Επιτροπείας Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Για να δικάσει αποφασίσει σχετικά με την από 28.8.2025 (ΑΒΔ 1611/2025) προσφυγή του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας», όπως εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εδρεύει στην Πάτρα (Ν.Ε.Ο. Πατρών-Αθηνών 32 & Αμερικής) και παραστάθηκε διά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Βασιλείου Χατζηγιαννάκη (ΑΜ/ΔΣΑ 28288).
Με την ως άνω προσφυγή επιδιώκεται η αναθεώρηση της 1176/2025 απόφασης του Έβδομου Τμήματος (Δ’ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Το Ελληνικό Δημόσιο, νομίμως εκπροσωπούμενο, παραστάθηκε δια δηλώσεως του αρ. 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Χρυσούλας Τσιαβού (AM ΝΣΚ 209).
Η εταιρεία, με την επωνυμία «…», που εδρεύει στην Αθήνα (οδός Ναϊάδων 8), δεν παραστάθηκε.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του προσφεύγοντος, ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της προσφυγής αναθεώρησης. Και
Την Επιτροπεύουσα Πάρεδρο της Γενικής Επιτροπείας της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία ανέπτυξε την από 8.9.2024 έγγραφη γνώμη της και πρότεινε την απόρριψη της κρινόμενης προσφυγής αναθεώρησης.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε στις 24 Σεπτεμβρίου 2024 σε τηλεδιάσκεψη, με τη χρήση της επίσημης κρατικής πλατφόρμας e-Presence.gov.gr, σύμφωνα με το άρθρο 295 παρ. 2 του ν. 4700/2020, με παρόντες τους δικαστές που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υπόθεσης, εκτός από τις Συμβούλους Αγγελική Μυλωνά και Βιργινία Σκεύη, που απούσιαζαν λόγω κωλύματος (άρθρο 293 παρ. 3 εδ. α’ του ν. 4700/2020).
Άκουσε την εισήγηση του Συμβούλου Δημητρίου Τσακανίκα και Αφού σκέφτηκε κατά τον νόμο Αποφάσισε τα εξής:
1. Με την υπό κρίση προσφυγή, για την άσκηση της οποίας έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (βλ. το ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής 906442678956 0224 0070), ζητείται η αναθεώρηση της 1176/2025 απόφασης του Έβδομου Τμήματος (Δ’ Θερινό) του Ελεγκτικού Συνεδρίου (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε προσφυγή ανάκλησης του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας» (εφεξής ΠΤΑ/ΠΔΕ) κατά της 245/2025 Πράξης του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του ως άνω νομικού προσώπου και της εταιρείας με την επωνυμία «…», με αντικείμενο την αγορά δύο όμορων οικοπέδων στη Δημοτική Ενότητα Πατρέων του Δήμου Πατρέων της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, έναντι τιμήματος 1.599.900,00 ευρώ.
2. Η ως άνω προσφυγή έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα και κατά τα λοιπά νομότυπα. Συνεπώς, πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να κριθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητα των προβαλλομένων με αυτήν λόγων.
3. Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά όσα εκτίθενται στις σκέψεις 4 έως 10 που ακολουθούν.
4. Με την … απόφαση της … Τακτικής Συνεδρίασης της Περιφερειακής Επιτροπής της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (Π.Δ.Ε.) εγκρίθηκε, κατόπιν εισήγησης του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας και Προέδρου της Περιφερειακής Επιτροπής, η υποβολή αιτήματος προς το ΠΤΑ/ΠΔΕ για την αγορά, με ίδιους πόρους του τελευταίου και με τις δικές του διαδικασίες και όρους, δύο (2) οικοπέδων παρακείμενων του Εργοστασίου Λαδόπουλου, για τις ανάγκες του και για την ταυτόχρονη εξυπηρέτηση του έργου της Π.Δ.Ε. «Αξιοποίηση και Ανάπτυξη του πρώην Εργοστασίου Χαρτοποιίας Λαδόπουλου Ε.Γ.Λ. (Πάτρα) με Σ.Δ.Ι.Τ», με την υποχρέωση της Π.Δ.Ε. να παραχωρήσει τη χρήση χώρου επιφάνειας τουλάχιστον 800 τ.μ. εντός του κτιρίου που βρίσκεται στον χώρο του πρώην Εργοστασίου Λαδόπουλου, για την κάλυψη των αναγκών του ΠΤΑ/ΠΔΕ.
5. Σχετικά με την αναγκαιότητα υποβολής του ως άνω αιτήματος, στη μνημονευόμενη στην προηγούμενη σκέψη εισήγηση διαλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «(…) [Δ]υνάμει σύμβασης δωρεάν παραχώρησης χρήσης που υπέγραψε με το Δήμο Πατρέων, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ανέλαβε την ανακατασκευή, ανάπλαση και συντήρηση του ακινήτου της πρώην χαρτοβιομηχανίας Λαδόπουλου, για την κάλυψη κτηριακών αναγκών της, αλλά και την διαμόρφωση και άλλων χώρων για την στέγαση υπηρεσιών παροχής υγείας του Ελληνικού Δημοσίου, χώρων πολιτισμού, παιδείας και ελεύθερων χώρων. Από την υπογραφή της ανωτέρω σύμβασης ολοκληρώθηκαν οι απαιτούμενες διαδικασίες και (…) με την με αριθμό 23PROC012493553 – 2023- 04- 12 Πρόσκληση της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (αριθμός προκήρυξης 2023/S 071-216667) προκηρύχθηκε δημόσιος διεθνής διαγωνισμός με την διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου για την ανάθεση Σύμβασης Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα για το έργο «Μελέτη, Κατασκευή, Χρηματοδότηση, Συντήρηση και Τεχνική Διαχείριση για την αξιοποίηση και ανάπτυξη του πρώην Εργοστασίου Χαρτοποιίας Λαδόπουλου Ε.Γ.Λ. (Πάτρα) με ΣΔΙΤ» – Α Φάση – πρόσκληση υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Από τη διαδικασία δε αυτή έχει αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος και επίκειται η κατακύρωση του διαγωνισμού και η υπογραφή της σύμβασης. Στο πλαίσιο αυτό και ενόψει της εξέλιξης των διαδικασιών διαπιστώθηκε από την Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Π.Δ.Ε. η αδήριτη ανάγκη για την αγορά οικοπέδου παρακείμενου στο ακίνητο του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου, με σκοπό να συμβάλλει η αγορά αυτή στην εν γένει λειτουργικότητα του έργου. Η αδήριτη ανάγκη για την αγορά οικοπέδου προέκυψε από δύο αιτίες: α) Από το ότι με βάση την Αρχιτεκτονική πρόταση για την εκμετάλλευση του ακινήτου του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου σε συνδυασμό με τα κτίρια που διατηρούνται, δεν υπάρχει ικανός χώρος στον ακάλυπτο του οικοπέδου για να χωροθετηθούν οι απαραίτητες θέσεις στάθμευσης, με συνέπεια, για να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες θέσεις στάθμευσης, καθίσταται αδήριτη η ανάγκη αγοράς του παρακείμενου οικοπέδου. Σε αντίθετη περίπτωση για να εξασφαλιστεί η λειτουργικότητα του κτηρίου θα πρέπει να δημιουργηθούν χώροι στάθμευσης στο υπόγειο, γεγονός που θα εκτοξεύσει το κόστος κατασκευής του έργου, β) Από δεσμεύσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας. (…) Επειδή το κτίριο που θα ανεγερθεί θα αυξήσει τον κυκλοφοριακό φόρτο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του απαιτούμενου αριθμού θέσεων στάθμευσης, γίνεται αντιληπτό ότι η αγορά παρακείμενου οικοπέδου το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χώρος στάθμευσης για τις ανάγκες των εγκαταστάσεων που θα δημιουργηθούν στο χώρο του πρώην εργοστασίου του Λαδόπουλου είναι επιβεβλημένη και θα συμβάλλει ουσιωδώς στην λειτουργικότητα του έργου. Ήδη, η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. … έγγραφό της μας διαβίβασε έλεγχο σκοπιμότητας και καταλληλότητας παρακείμενων στο πρώην εργοστάσιο Λαδόπουλου ακινήτων πλην όμως η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας δεν έχει αυτή τη στιγμή διαθέσιμα κονδύλια για την αγορά ακινήτου. Επειδή περαιτέρω ως Πρόεδρος του Δ.Σ. του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης της Π.Δ.Ε. γνωρίζω ότι υφίσταται σήμερα σε τραπεζικούς λογαριασμούς του Ταμείου ποσό το οποίο προέρχεται από τους πόρους που παρακρατούνταν ετησίως για τις ανάγκες του προγράμματος ΠΟΛΙΤΕΙΑ το οποίο όμως έχει λήξει και το ποσό αυτό μπορεί να διατεθεί για τους νομοθετικά προβλεπόμένους σκοπούς του. Επειδή, επίσης, το Π.Τ.Α. το οποίο εκ της σύστασής του αποτελεί φορέα που συνδέεται άμεσα με την Περιφέρεια έχει υφιστάμενες στεγαστικές ανάγκες και βρίσκεται σε αναζήτηση χώρων για την εγκατάσταση των γραφείων του και την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του εντός του νομοθετικού του σκοπού. Η Π.Δ.Ε. επιδιώκοντας να εξυπηρετήσει τις ανάγκες αυτές προτίθεται να προβλέψει χώρους εντός των εγκαταστάσεων που θα διαμορφωθούν στο χώρο του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου για να τους διαθέσει στο Περιφερειακό της Ταμείο. Παράλληλα, το Π.Τ.Α., (…), διαθέτει σήμερα το αδιάθετο υπόλοιπο από το Πρόγραμμα ΠΟΛΙΤΕΙΑ το οποίο σύμφωνα με σχετικό έγγραφο του Υπ.ΕΣ. παραμένει ως αποθεματικό και μπορεί να αξιοποιηθεί για τις ανάγκες του. Ως εκ τούτου και με βάση τα παραπάνω δεδομένα το Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. μπορεί να εξυπηρετήσει την ανάγκη που με την ανωτέρω τεχνική τεκμηρίωση αναφύεται για την λειτουργικότητα του έργου του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου καλύπτοντας με αυτόν τον τρόπο τις στεγαστικές του ανάγκες καθώς η Π.Δ.Ε. θα δεσμευτεί εκ των προτέρων ώστε να διαθέσει άνευ μισθώματος, ανταποδοτικά, συγκεκριμένους χώρους επιφανείας τουλάχιστον 800 τ.μ. για τις ανάγκες του Π.Τ.Α. εντός του κτηρίου που θα στεγαστούν οι υπηρεσίες της στο πρώην εργοστάσιο Λαδόπουλου, γεγονός που λόγω της εγγύτητας των υπηρεσιών θα συμβάλλει περαιτέρω το έργο του Π.Τ.Α. και την συνεργασία των φορέων. Παράλληλα το ακίνητο που θα αποκτηθεί από το Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. θα μπορεί στο μέλλον να αξιοποιηθεί από αυτό για τη μόνιμη στέγαση των υπηρεσιών του, για τους εν γένει σκοπούς του αλλά και για τη διασφάλιση πόρων. Κατ’ αποτέλεσμα η αγορά από το Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. παρακείμενου στο πρώην Εργοστάσιο Λαδόπουλου ακινήτου θα συμβάλλει στην δημιουργία ενός ενιαίου διοικητικού κέντρου, θα εξυπηρετήσει ευχερέστερα το υπό δημοπράτηση έργο που θα κατασκευαστεί μέσω Σ.Δ.Ι.Τ. και την αναπτυξιακή εικόνα της περιοχής που βρίσκεται στην νότια είσοδο της πόλης έναντι του νέου Λιμένα προς όφελος του Π.Τ.Α. αλλά και θα λειτουργήσει ανταποδοτικά για την πλήρη κάλυψη της ανάγκης στέγασης των υπηρεσιών του, μέχρι την κατασκευή του δικού του κτηρίου.».
6. Ακολούθως, με τη … απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΤΑ/ΠΔΕ, όπως τροποποιήθηκε με την … όμοια, έγινε δεκτό το αναφερόμενο στη σκέψη 4 αίτημα για την αγορά του ακινήτου, εγκρίθηκε το σχέδιο διακήρυξης μειοδοτικής δημοπρασίας αγοράς ακινήτου, ενώ, περαιτέρω, αποφασίστηκε η αναμόρφωση του προϋπολογισμού έτους 2024 του ΠΤΑ/ΠΔΕ προκειμένου να καλυφθεί η δαπάνη αγοράς του, συμπεριλαμβανομένων όλων των σχετικών εξόδων (ανάθεση σε πιστοποιημένο εκτιμητή της εκτίμησης των προσφερόμενων ακινήτων, νομική υποστήριξη της υπηρεσίας, συμβολαιογραφικά έξοδα, φόροι κ.λπ.), και εγκρίθηκε η δέσμευση πίστωσης έως του ποσού των 2.128.976,13 ευρώ για τον ανωτέρω σκοπό.
7. Σύμφωνα με την 2068/3.7.2024 διακήρυξη μειοδοτικής δημοπρασίας αγοράς ακινήτου, το αντικείμενο του διαγωνισμού συνίστατο στην «αγορά οικοπέδου ή οικοπέδων τα οποία θα πρέπει να είναι όμορα και συνεχόμενα μεταξύ τους και να δύνανται να συνενωθούν, παρακείμενου/ων στο ακίνητο του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου, για την εν γένει λειτουργικότητα του έργου «Αξιοποίηση και Ανάπτυξη του πρώην Εργοστασίου Χαρτοποιίας Λαδόπουλου Ε.Γ.Λ.», η ολοκλήρωση του οποίου θα συμβάλλει στους αναπτυξιακούς στόχους της Π.Δ.Ε., γεγονός που συνάδει με τους σκοπούς του Ταμείου, όπως προκύπτουν από τον ιδρυτικό νόμο σε συνδυασμό με το γεγονός ότι στην Αρχιτεκτονική Πρόταση (σενάριο 2) που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθ. .. Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της Π.Δ.Ε. (ΑΔΑ …), προβλέπεται στο κτίριο του υπό ανακατασκευή πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου επαρκής επιφάνεια για τη στέγαση των υπηρεσιών του Ταμείου ώστε να καλυφθεί πλήρως η ανάγκη στέγασης των υπηρεσιών του». Περαιτέρω, ως ελάχιστες απαιτούμενες προδιαγραφές (επί ποινή αποκλεισμού) των κατάλληλων οικοπέδων, σύμφωνα με το … έγγραφο της Τεχνικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, ορίστηκαν οι εξής: α) Εγγύτητα στο ακίνητο του πρώην Εργοστασίου Λαδόπουλου μικρότερη των 300 μέτρων, β) Εμβαδό κατ’ ελάχιστον 4.000 μ2, το οποίο θα προκύπτει είτε από την επιφάνεια ενός γηπέδου είτε από τη συνολική επιφάνεια δύο γηπέδων τα οποία θα πρέπει να είναι όμορα και συνεχόμενα μεταξύ τους και γ) Να εξασφαλίζει μέσω των οδών στους οποίους έχει πρόσωπο την απρόσκοπτη και ασφαλή προσβασιμότητα στο χώρο.
8. Μετά την ολοκλήρωση της δημοπρασίας το αποτέλεσμα αυτής, δυνάμει της … απόφασης του Δ.Σ. του ΠΤΑ/ΠΔΕ, κατακυρώθηκε στη μοναδική συμμετέχουσα εταιρεία με την επωνυμία «…», η οποία έχει στην πλήρη, αποκλειστική και αδιαφιλονίκητη κυριότητά της δύο ακίνητα μέσα στο εγκεκριμένο σχέδιο της πόλης των Πατρών του Δήμου Πατρέων, στο Ο.Τ. 936α, στην περιοχή «Αναθεώρηση Ζαρουχλέικα», όμορα και συνεχόμενα μεταξύ τους, ευρισκόμενα πλησίον του πρώην Εργοστασίου Λαδόπουλου και συνολικής επιφανείας άνω των 4.000 τ.μ., σύμφωνα με την βελτιωμένη οικονομική προσφορά της ύψους 1.599.900,00 ευρώ, που κρίθηκε συμφέρουσα καθώς δεν υπερέβαινε την εκτίμηση αξίας του πιστοποιημένου εκτιμητή. Σε εκτέλεση δε της ανωτέρω απόφασης συντάχθηκε το ελεγχόμενο σχέδιο σύμβασης.
9. Το Ζ’ Κλιμάκιο κατά τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας επί του ανωτέρω σχεδίου σύμβασης, με την 129/2025 αναβλητική πράξη του, ζήτησε από το ΠΤΑ/ΠΔΕ, μεταξύ άλλων, να παρασχεθούν πρόσθετες αναλυτικές διευκρινίσεις σχετικά με την τεκμηρίωση της αναγκαιότητας αγοράς των ως άνω οικοπέδων, ιδίως σε αναφορά προς τους σκοπούς και τις αρμοδιότητές του. Στο … έγγραφο του Διευθυντή του ΠΤΑ/ΠΔΕ, με το οποίο διαβιβάστηκαν στο Κλιμάκιο τα συμπληρωματικά στοιχεία που ζητήθηκαν με την ανωτέρω πράξη, επισημάνθηκε συναφώς ότι «(…) το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης έχει συσταθεί με το άρθρο 53 του Ν. 2218/1994 (Φ.Ε.Κ. 90 Α’) ως Ν.Π.Ι.Δ. στην έδρα κάθε Περιφέρειας και με το άρθρο 190 του Ν. 3852/2010 (Φ.Ε.Κ. 87 Α’) επήλθε η υπαγωγή του στην αιρετή Περιφέρεια. Σύμφωνα με τους ιδρυτικούς του σκοπούς το Π.Τ.Α. έχει την αρμοδιότητα της υποστήριξης του έργου της Εκτελεστικής Επιτροπής (νυν Περιφερειακής Επιτροπής) και του ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού της Περιφέρειας (εδάφια β. και γ. της παραγράφου 2 του άρθρου 190 του Ν. 3852/2010). (…) Επιπλέον, σας γνωρίζουμε ότι το Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. δεν διαθέτει μέχρι σήμερα ιδιόκτητους χώρους και φιλοξενείται δωρεάν στην έδρα της Περιφέρειας (Ν.Ε.Ο. Πατρών – Αθηνών 32 & Αμερικής), χωρίς να καλύπτονται επαρκώς οι στεγαστικές του ανάγκες λόγω αναδιάρθρωσης του οργανογράμματος του και αύξησης των αναγκών του σε προσωπικό λόγω της ανάληψης ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Με την εν λόγω αγορά οικοπέδου και μέχρι την εξασφάλιση επαρκών πόρων για την κατασκευή ιδιόκτητου κτιρίου στο μέλλον, το Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. θα μπορέσει να καλύψει βραχυπρόθεσμα επαρκώς τις στεγαστικές του ανάγκες εξυπηρετώντας ταυτόχρονα και τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της οικείας Περιφέρειας στην οποία υπάγεται».
10. Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, το Τμήμα επικυρώνοντας τις σκέψεις που διαλαμβάνονται στην 245/2025 Πράξη του Ζ’ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του ως άνω σχεδίου σύμβασης αγοράς ακινήτων από το ΠΤΑ/ΠΔΕ, έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι η εν λόγω αγορά δεν εμπίπτει στις περιοριστικούς καθοριζόμενες στο ν. 3852/2010 δημοσίου δικαίου αρμοδιότητες του ανωτέρω Περιφερειακού Ταμείου, καθόσον αυτή δεν εντάσσεται ούτε εξυπηρετεί τους στόχους ενός αναπτυξιακού προγράμματος δράσης, που το Ταμείο αυτό υποστηρίζει ή εκπονεί για λογαριασμό της Περιφέρειας. Αντιθέτως, η ως άνω αγορά, κατά την κρίση του Τμήματος, θα λειτουργήσει όλως αποσπασματικά επ’ ωφελεία της Περιφέρειας ως πρόσθετη χρηματοδότηση σε έργο που η τελευταία έχει αναλάβει να εκτελέσει για τη στέγαση των υπηρεσιών τόσο εκείνης όσο και άλλων φορέων καθώς και για άλλες χρήσεις αναπτυξιακού χαρακτήρα εντός του ίδιου χώρου του ως άνω έργου, δυνατότητα που κείται προδήλως εκτός του πλαισίου του δημόσιου σκοπού που εξυπηρετεί το προσφεύγον και συνακόλουθα δεν συνδέεται με την άσκηση αρμοδιοτήτων που ανάγονται στη σφαίρα της εξουσιαστικής του δράσης. Τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι με την επίμαχη αγορά εξυπηρετούνται εμμέσως και στόχοι αναπτυξιακού χαρακτήρα της Περιφέρειας από το ανωτέρω έργο, διότι αυτοί έχουν στην προκειμένη περίπτωση παρακολουθηματικό χαρακτήρα και δεν δύναται να καταστήσουν την ελεγχόμενη σύμβαση συμβατή με τους σκοπούς και τις αρμοδιότητες του ΠΤΑ/ΠΔΕ. Επικουρικά, το Τμήμα απορρίπτοντας σχετικό περί του αντιθέτου ισχυρισμό του ΠΤΑ/ΠΔΕ δέχθηκε επίσης ότι με τη σχετική δέσμευση που η Περιφέρεια διατύπωσε στην εγκριθείσα με την 381/1.4.2024 απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής πρόταση για άνευ μισθώματος παραχώρηση στο Ταμείο επαρκών χώρων στο υπό ανακατασκευή κτίριο του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου για την κάλυψη αναγκών στέγασης των υπηρεσιών του δεν διασφαλίζονται κατά τρόπο μόνιμο οι στεγαστικές του ανάγκες αλλά μόνο βραχυπρόθεσμα, καθόσον στο μέλλον το μεν πρέπει μετά την εξασφάλιση επαρκών πόρων να κατασκευάσει ιδιόκτητο κτίριο για τη στέγασή του, το δε δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να κληθεί από την Περιφέρεια να καταβάλλει μίσθωμα για τη χρήση των χώρων που θα του παραχωρηθεί.
11. Με την υπό κρίση προσφυγή και για τους λόγους που διαλαμβάνονται σε αυτήν το προσφεύγον προβάλλει ότι το Τμήμα, κατά πλάνη περί τα πράγματα και τον νόμο, έκανε δεκτά με την προσβαλλόμενη απόφαση όσα αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, δοθέντος ότι η σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης εξυπηρετεί όχι μόνο άμεσες λειτουργικές ανάγκες των υπηρεσιών του αλλά και δημόσιους αναπτυξιακούς σκοπούς της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος με συνέπεια να εμπίπτει στις υπαγορευόμενες από τον νόμο και τους σκοπούς ίδρυσης και λειτουργίας τους αρμοδιότητες των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης.
12. Στον ν. 3852/2020 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» (Α’ 87) και ειδικότερα στο άρθρο 186 με τίτλο «Αρμοδιότητες Περιφερειών» ορίζονται τα ακόλουθα: «Ι.α. (…). β. (…) II. Οι αρμοδιότητες των Περιφερειών, αφορούν τους τομείς: Α. Προγραμματισμού – Ανάπτυξης, στους οποίους περιλαμβάνονται, ιδίως: 1. Ο περιφερειακός αναπτυξιακός σχεδιασμός, ο προγραμματισμός, η υλοποίηση των σχετικών με αυτόν δράσεων και η παρακολούθηση της αναπτυξιακής πορείας της Περιφέρειας. 2. Η εξειδίκευση των στόχων και των κατευθύνσεων της αναπτυξιακής πολιτικής, στο επίπεδο της Περιφέρειας, η υλοποίηση των διαδικασιών του Δημοκρατικού Προγραμματισμού, για τα ετήσια και μεσοχρόνια προγράμματα ανάπτυξης. 3. Η σύνταξη προτάσεων για τη διαμόρφωση της περιφερειακής αναπτυξιακής πολιτικής. 4. Η προώθηση των εθνικών στρατηγικών στόχων. 5. Η διαχείριση, ο έλεγχος και η εφαρμογή των αναπτυξιακών παρεμβάσεων, για την προγραμματική περίοδο 2007-2013, όπως αυτή οριοθετείται από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (Ε.Σ.Π.Α.), για τα περιφερειακά όργανα στις διατάξεις του ν. 3614/2007 (Α’ 267) όπως ισχύει, περιλαμβανομένης και της υποστήριξης του συνόλου των φορέων της Αυτοδιοίκησης, καθώς και της κατάρτισης των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (Π.Ε.Π.). 6. Η κατάρτιση του αναπτυξιακού προγράμματος της Περιφέρειας. 7. Η έγκριση των μεσοχρόνιων αναπτυξιακών προγραμμάτων, που εκπονούνται στο πλαίσιο των αντίστοιχων περιφερειακών αναπτυξιακών προγραμμάτων. 8. Ο συντονισμός των φορέων εκτέλεσης και η παρακολούθηση της πορείας εφαρμογής του αναπτυξιακού προγράμματος της Περιφέρειας. 9. Η διατύπωση προς τους κεντρικούς φορείς του δημόσιου τομέα προτάσεων για έργα και μέτρα πολιτικής, εθνικής σημασίας, που αφορούν την Περιφέρεια, αλλά εντάσσονται στο μεσοχρόνιο εθνικό αναπτυξιακό πρόγραμμα. 10. Η εκπόνηση γενικών και ειδικών αναπτυξιακών μελετών που αφορούν τη χ(ορική αρμοδιότητα της Περιφέρειας. 11. Η συνεργασία με φορείς της Περιφέρειας για τη σύνταξη και υποβολή προτάσεων υλοποίησης έργων που χρηματοδοτούνται από τις κοινοτικές πρωτοβουλίες και προγράμματα διαπεριφερειακής συνεργασίας. 12. Η τελική διαμόρφωση, η μέριμνα για την έγκριση και η παρακολούθηση της εκτέλεσης των ετήσκον Προγραμμάτων Δημοσίων Επενδύσεων περιφερειακού επιπέδου. 13. (…)».
13. Περαιτέρω, ο ίδιος νόμος προβλέπει στο άρθρο 190 τα ακόλουθα: «1. Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης που συστήθηκε στην έδρα κάθε κρατικής Περιφέρειας σύμφωνα με το άρθρο 53 του ν. 2218/1994 (ΦΕΚ 90 Α) υπάγεται στην Περιφέρεια του παρόντος νόμου με την επωνυμία «Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης», το οποίο φέρει το όνομα της Περιφέρειας και εποπτεύεται «από τον Ελεγκτή Νομιμότητας». 2. Σκοπός και Αρμοδιότητες του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης είναι: α) Η διαχείριση, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου πιστώσεων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, χρηματοδοτήσεων φορέων του δημόσιου τομέα και άλλων νομικών προσώπων, χρηματοδοτήσεων προερχομένων από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών οργανισμών και λοιπών φορέων του εξωτερικού, οι οποίες αφορούν τα περιφερειακά και τα ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα της περιοχής της Περιφέρειας. Κατ’ εξαίρεση των ισχυουσών διατάξεων περί Δημοσίων Επενδύσεων το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης ορίζεται υπόλογος Διαχειριστής για πληρωμές έργων σε βάρος του προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, β) Η υποστήριξη του έργου της Εκτελεστικής Επιτροπής και της οικείας Διεύθυνσης, γ) Η υποστήριξη του αναπτυξιακού σχεδιασμού ευρύτερων της Περιφέρειας χωρικών αναπτυξιακών ενοτήτων, με την παροχή αναγκαίων στοιχείων, στις οικείες υπηρεσίες. Η υποστήριξη των δικαιούχων κατά τη διαδικασία ιεράρχησης των έργων προς υλοποίηση, προετοιμασία και ένταξή τους στα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα, καθώς και η υποστήριξη κατά την εκτέλεση έως και την ολοκλήρωση τους. δ) Η τεχνική υποστήριξη της Περιφέρειας, ιδίως στον τομέα της εκπόνησης μελετών και ερευνών και εφαρμογής προγραμμάτων που αναθέτει στο Ταμείο η Περιφέρεια για την αποδοτικότερη αξιοποίηση των πόρων, ε) Η άσκηση της ταμειακής του διαχείρισης, στ) Η επιβολή, βεβαίωση και η είσπραξη τελών, δικαιωμάτων και εισφορών υπέρ του Ταμείου, μετά από απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου και έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ζ) Η συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η) Η σύναψη δανείων με χρηματοδοτικούς φορείς του εσωτερικού και του εξωτερικού για την εκτέλεση έργων, την παροχή υπηρεσιών και την εφαρμογή προγραμμάτων, θ) Η παροχή υπηρεσιών, η διεξαγωγή ερευνών και η εκπόνηση αναπτυξιακών, τεχνικοοικονομικών, οργανωτικών μελετών, καθώς και η επίβλεψη και υλοποίηση προγραμμάτων η διενέργεια των οποίων ανατίθεται στο Ταμείο, από τα Υπουργεία, από την Περιφέρεια, από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, από δήμους και από Ν.Π.Δ.Δ.
Στην πράξη της ανάθεσης προβλέπονται οι όροι διενέργειας και η αμοιβή του Ταμείου. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, που εκδίδεται μετά από γνώμη της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε., καθορίζονται η διαδικασία και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι δυνατή η καταβολή της αμοιβής του Ταμείου από τους πόρους του άρθρου 25 του ν. 1828/1989 (ΦΕΚ 2 Α), όπως ισχύει, όταν η ανάθεση προς το Ταμείο έχει γίνει από Δήμο».
14. Όσον αφορά στα όργανα διοίκησης των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης, στο άρθρο 191 του ιδίου νόμου προβλέπεται ότι: «Το Ταμείο διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Πρόεδρο. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Περιφερειάρχη για πενταετή θητεία και αποτελείται από: α) τον Περιφερειάρχη ως Πρόεδρο, β) ένα μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Περιφέρειας, γ) ένα μέλος της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας, δ) έναν εκπρόσωπο του πρώτου επιλαχόντος συνδυασμού που υποδεικνύεται από αυτόν, ε) δύο εκπροσώπους προερχόμενους από τις εργοδοτικές οργανώσεις και τα οικεία Επιμελητήρια, στ) έναν εκπρόσωπο προερχόμενο από τις εργατικές ενώσεις, ζ) δύο προϊσταμένους υπηρεσιών της Περιφέρειας οριζόμενους από τον Περιφερειάρχη, κατά προτίμηση από την οικεία Διεύθυνση. (…) 2. Το Διοικητικό Συμβούλιο επιμελείται των υποθέσεων και των συμφερόντων του Ταμείου και το διοικεί. Αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με τις αρμοδιότητες του Ταμείου, εκτός από τα θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα του Προέδρου».
15. Επίσης, το άρθρο 192 του ιδίου νόμου, το οποίο καθορίζει τους πόρους και ρυθμίζει την οικονομική διαχείριση του Π.Τ.Α προβλέπει τα ακόλουθα: «1. Οι πόροι του Ταμείου είναι: α) Ποσοστό από τις χρηματοδοτήσεις τις οποίες διαχειρίζεται και το οποίο προσδιορίζεται με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, β) Έσοδα από την επιβολή τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, γ) Έσοδα από τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δ) Έσοδα από τη σύναψη δανείων, ε) Έσοδα από την παροχή υπηρεσιών, την εκτέλεση εργασιών και τη διεξαγωγή ερευνών και την εκπόνηση μελετών και προγραμμάτων, στ) Έσοδα από κάθε είδους επιχορηγήσεις, ζ) Έσοδα από δωρεές, κληροδοτήματα, κληρονομιές, η) Έσοδα από την περιουσία του Ταμείου, θ) Έσοδα από κάθε άλλη πηγή. 2. Η οικονομική διαχείριση του Ταμείου γίνεται με το δικό του προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων. Το οικονομικό έτος συμπίπτει με το ημερολογιακό. Το Ταμείο έχει τη δική του ταμειακή υπηρεσία και διατάκτης των δαπανών του είναι ο Πρόεδρος, αναπληρούμένος από το νόμιμο αναπληρωτή του. 3. Σε όσους κάνουν χρήση σημαντικών έργων, τα οποία εκτελούνται με δαπάνες του Ταμείου ή υπηρεσιών οι οποίες παρέχονται με μέριμνα και δαπάνες του Ταμείου, το Ταμείο δικαιούται να επιβάλει τέλη ή δικαιώματα, τα οποία ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου. 4. Οι πόροι από κάθε πηγή του Ταμείου, καθώς και οι μεταβιβαζόμενες κάθε φορά πιστώσεις προς διαχείριση στο πλαίσιο υλοποίησης των σκοπών και αρμοδιοτήτων του Ταμείου, κατατίθενται έντοκα σε λογαριασμούς που ορίζει το Διοικητικό του Συμβούλιο στην Τράπεζα της Ελλάδος ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε άλλη τράπεζα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας καθορίζεται η χρήση των εσόδων από τους τόκους. 5. Κατά τη διαχείριση συγχρηματοδοτούμενων έργων θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και το πλαίσιο διαχείρισης των αντίστοιχων έργων που διαχειρίζονται».
16. Εξάλλου, στο άρθρο 193 του ιδίου νόμου με τίτλο «Οργάνωση – Κανονισμοί – Προσωπικό» προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι «1. (…) 2. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ύστερα από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου, καταρτίζεται ο κανονισμός της οικονομικής Διοίκησης και διαχείρισης, της επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης των τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, καθώς και του τακτικού και έκτακτου οικονομικού ελέγχου των Ταμείων. 3. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ταμείου μπορεί να συντάσσονται και άλλοι κανονισμοί που κρίνονται απαραίτητοι για τη λειτουργία του, οι οποίοι και εγκρίνονται από τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης».
17. Τέλος, στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3852/2010 αναφορικά με τα προπαρατεθέντα άρθρα 190 έως 193 αυτού διαλαμβάνονται τα εξής: «Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης είχε ιδρυθεί με το ν. 2218/1994, ως όργανο προγραμματισμού και ανάπτυξης της Αποκεντρωμένης Κρατικής Διοίκησης, με τη μορφή νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου. Υπό τις παρούσες συνθήκες, η ανάπτυξη απέκτησε διαφορετικό χαρακτήρα, προσανατολισμό και προοπτική, σε σχέση με το παρελθόν, εφόσον απαιτείται, πλέον, ευελιξία, προσαρμογή και ταχύτητα ενεργειών. Στο ανωτέρω Ταμείο συγκεντρώνονταν όλοι οι διαθέσιμοι πόροι από εγχώριες επενδυτικές πηγές, από χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών οργανισμών, που αφορούσαν τα περιφερειακά αναπτυξιακά προγράμματα. Η συμβολή του, στο όλο αναπτυξιακό εγχείρημα της Κρατικής Περιφέρειας, υπήρξε σημαντική, όχι μόνο σε επίπεδο σχεδιασμού, αλλά και διαχείρισης των σχετικών πόρων. Ήδη και μετά την ανάληψη δια του προτεινόμενου σχεδίου νόμου, στο πλαίσιο και του εκτελούμενου Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς, της ευθύνης του αναπτυξιακού προγραμματισμού και σχεδιασμού από την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, η οποία καθίσταται, πλέον, ο βασικός μοχλός ανάπτυξης όλων των αποκεντρωμένων αναπτυξιακών δομών της χώρας, καθ’ υποκατάσταση της Κρατικής Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο ρόλος του Ταμείου αναβαθμίζεται προς την κατεύθυνση της ανάδειξής του, ως βασικής υποστηρικτικής μονάδας στο έργο της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, που αναδέχεται την ευθύνη σ’ έναν κρίσιμο τομέα της εθνικής οικονομίας. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω και στο πλαίσιο των διατάξεων των άρθρων 190 έως 193, το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης, το οποίο εξακολουθεί να υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Εσωτερικών και να δρα ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, εντάσσεται στη λειτουργική δομή του αναπτυξιακού έργου της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, ο δε αιρετός Περιφερειάρχης είναι Πρόεδρος, ex lege, του Διοικητικού του Συμβουλίου. Οι διατάξεις των άρθρων 190 (σύσταση – σκοπός – αρμοδιότητες), 191 (διοίκηση – όργανα – αρμοδιότητες αυτών), 192 (πόροι – οικονομική διαχείριση) και 193 (Οργάνωση – Κανονισμοί – Προσωπικό) σκοπούν την προσαρμογή της καθόλου λειτουργικής δομής του Ταμείου προς τις αναπτυξιακές αρμοδιότητες της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης. Παρά το χαρακτήρα του, ως νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, προς διασφάλιση της νομιμότητας της λειτουργίας του, τόσον ο κανονισμός προσωπικού, όσο και ο αντίστοιχος για θέματα οικονομικής διοίκησης, διαχείρισης, τακτικού και εκτάκτου οικονομικού ελέγχου, καταρτίζονται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ύστερα από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου».
18. Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις, ερμηνευόμενες συστηματικά και τελεολογικά και υπό το φως των όσων σχετικώς με τις διατάξεις αυτές διαλαμβάνονται στην εισηγητική έκθεση του ν. 3852/2010, συνάγεται μεταξύ άλλων ότι μετά την ανάληψη της ευθύνης του σχεδιασμού, της κατάρτισης και της εφαρμογής του αναπτυξιακού προγραμματισμού σε περιφερειακό επίπεδο από τις συσταθείσες με τον ίδιο νόμο αιρετές περιφέρειες, ο ρόλος των περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης (ΠΤΑ), που υπήχθησαν αρχικά με τον ν. 2218/1994 στις τότε αποκεντρωμένες κρατικές Περιφέρειες και ήδη με τις ρυθμίσεις του άρθρου 190 του ν. 3852/2010 στις αιρετές περιφέρειες (ΟΤΑ β’ βαθμού), αναβαθμίζεται προς την κατεύθυνση της ανάδειξής τους, ως βασικών μονάδων υποστήριξης της δημόσιας αναπτυξιακής δράσης των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων στις οποίες υπάγονται. Ενόψει δε του αναβαθμισμένου αυτού ρόλου, τα ΠΤΑ, με την ευελιξία που τους παρέχει η νομική τους μορφή (ν.π.ι.δ.), καθίστανται πλέον, από απλοί φορείς παροχής υπηρεσιών τεχνικού, διαχειριστικού και επιστημονικού χαρακτήρα στο πλαίσιο υλοποίησης από τις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις αναπτυξιακών προγραμμάτων δράσης, σε στρατηγικούς εταίρους των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων όσον αφορά τον προγραμματισμό και την εφαρμογή των περιφερειακών αναπτυξιακών πολιτικών που έχουν αναλάβει. Ως εκ τούτου, στις αρμοδιότητες που ασκούν τα ΠΤΑ σύμφωνα με τον ν. 3852/2010 δεν εμπίπτουν μόνο αυτές που περιοριστικώς απαριθμούνται στις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 190 του νόμου αυτού αλλά και όσες δράσεις συνάδουν ευρύτερα με τους λειτουργικούς σκοπούς και τον αναβαθμισμένο υποστηρικτικό ρόλο που ο ως άνω νόμος απονέμει στα ΠΤΑ προς όφελος των περιφερειών. Στις δράσεις αυτές περιλαμβάνονται αναμφισβήτητα και αυτές που με οποιοδήποτε τρόπο, ακόμα και με διάθεση πόρων ή αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας των ΠΤΑ, επιδιώκεται η εν γένει υποστήριξη των αιρετών περιφερειών στην επίτευξη δημόσιων αναπτυξιακών σκοπών που έχουν τεθεί στο πλαίσιο αναπτυξιακών προγραμμάτων και δράσεων που οι τελευταίες σχεδιάζουν και εκτελούν εντός της καθύλην αρμοδιότητάς τους. Αντίθετη ερμηνεία των σχετικών με τους σκοπούς και τις αρμοδιότητες των ΠΤΑ διατάξεων των άρθρων 190-193 του ν. 3852/2010, βασιζόμενη στη στενή γραμματική διατύπωσή τους και δεχόμενη ότι η απαρίθμηση των αρμοδιοτήτων τους είναι αποκλειστική, θα περιόριζε δραστικά αφενός τον σκοπό ίδρυσης και λειτουργίας τους ως φορείς υποστήριξης του έργου των περιφερειών, αφετέρου τον αναβαθμισμένο λειτουργικό ρόλο που ο νομοθέτης απονέμει στα ΠΤΑ για την προαγωγή της τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης.
19. Επομένως, με βάση τα προεκτεθέντα, η διάθεση ίδιων πόρων από τον προϋπολογισμό της ΠΤΑ/ΠΔΕ για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης αγοράς οικοπέδων με σκοπό την διάθεσή τους στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος προκειμένου να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι του υλοποιούμενου από αυτήν έργου της ανακατασκευής, ανάπλασης και αξιοποίησης του παλαιού εργοστασίου χαρτοποιίας Λαδόπουλου, έργο το οποίο, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση και τα στοιχεία που προσκόμισε το προσφεύγον, αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα αναπτυξιακά έργα στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Πατρέων και έχει ενταχθεί στον Στρατηγικό Στόχο 4 «Ποιότητα ζωής για τους πολίτες» του Περιφερειακού Σχεδίου Δράσης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για την ανάπτυξη της πόλης των Πατρών και ευρύτερα της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας με στόχο (α) την αναβάθμιση της περιοχής μέσω της δημιουργίας νέων δημόσιων χώρων (πολιτιστικών, κοινωνικών, εκπαιδευτικών), (β) την αύξηση της επισκεψιμότητας και της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον αστικό ιστό της Πάτρας, (γ) την αξιοποίηση του ανενεργού κτιριακού αποθέματος, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη και (δ) την ενίσχυση του τουριστικού και πολιτιστικού προϊόντος της πόλης με τη δημιουργία πολιτιστικών και συνεδριακών υποδομών, δεν συνιστά ενέργεια εκτός των σκοπών και αρμοδιοτήτων του ΠΤΑ/ΠΔΕ, όπως εσφαλμένα δέχθηκε το Τμήμα με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αλλά βρίσκεται εντός του πυρήνα αυτών. Η κρίση δε της προσβαλλόμενης απόφασης ότι το αναπτυξιακό όφελος για την Περιφέρεια από την παραχώρηση των οικοπέδων με σκοπό να χρησιμοποιηθούν ως χώρος στάθμευσης των υπό αξιοποίηση και ανάπλαση χώρων του παλαιού εργοστασίου Λαδόπουλου έχει έμμεσο και παρακολουθηματικό χαρακτήρα, είναι ομοίως εσφαλμένη. Και τούτο, διότι η ανάγκη ύπαρξης χώρων στάθμευσης, όπως τεκμηριώνεται τόσο στην μελέτη εκμετάλλευσης του υπό ανακατασκευή και ανάπλαση του παλαιού εργοστασίου όσο και στις λοιπές τεχνικές εκθέσεις της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, δεν έχει δευτερεύοντα χαρακτήρα, αλλά είναι κρίσιμη και ουσιώδης για τη λειτουργική και οικονομική βιωσιμότητα του συνολικού εγχειρήματος. Ως εκ τούτου, υπό αυτές τις συνθήκες, η συνεισφορά του ΠΤΑ/ΠΔΕ για την άρση αυτού του κρίσιμου προσκόμματος συνιστά στρατηγική πράξη υποστήριξης που συνάδει με τους ευρύτερους σκοπούς ίδρυσης και λειτουργίας του, καθώς διασφαλίζει την επωφελή και ακώλυτη χάριν του δημοσίου συμφέροντος εκμετάλλευση ενός μείζονος αναπτυξιακού έργου. Αποτελεί, συνεπώς, ενέργεια που υπάγεται στην κατ’ εξοχήν άσκηση των αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις περ. β’ και γ’ της παρ. 2 του άρθρου 190 του ν. 3852/2010.
20. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και εάν ήθελε θεωρηθεί ότι η ελεγχόμενη σύμβαση αγοράς δεν εμπίπτει στις καθοριζόμενες από τις διατάξεις του άρθρου 190 του ν. 3852/2010 αρμοδιότητες του προσφεύγοντος ούτε προδήλως εξυπηρετεί άμεσα τους επιδιωκόμενους αναπτυξιακούς στόχους της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας από την ανακατασκευή και ανάπλαση του παλαιού εργοστασίου Λαδόπουλου, η σύναψή της καθίσταται νόμιμη, διότι με τη σύμβαση αυτή εξυπηρετούνται ευθέως με τρόπο επωφελή και οικονομικά ορθολογικό άμεσες λειτουργικές ανάγκες του προσφεύγοντος Ταμείου και ειδικότερα ανάγκες στέγασης των υπηρεσιών του, αφού η αγορά και παραχώρηση των επίμαχων οικοπέδων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συνδυάζεται με τη ρητή εκ των προτέρων έγγραφη δέσμευση της Περιφέρειας για άνευ ανταλλάγματος παραχώρηση στο ανωτέρω Ταμείο για 30 χρόνια χώρων συνολικής έκτασης τουλάχιστον 800 τ.μ. εντός του κτιρίου διοίκησης του υπό διαμόρφωση εργοστασίου. Η ενισχυόμενη δε και από τα διαλαμβανόμενα στο … έγγραφο του Διευθυντή του προσφεύγοντος Ταμείου, κρίση του Τμήματος ότι με την ελεγχόμενη σύμβαση διασφαλίζονται μόνο βραχυπρόθεσμες στεγαστικές ανάγκες του Ταμείου, διότι η εις το διηνεκές στέγαση των υπηρεσιών του σε παραχωρούμενο από την Περιφέρεια χώρο του υπό διαμόρφωση παλαιού εργοστασίου Λαδόπουλου δεν είναι εξασφαλισμένη, με συνέπεια να μην αποκλείεται στο μέλλον η υποχρέωση του Ταμείου να καταβάλλει μίσθωμα στην Περιφέρεια για τη χρήση του χώρου αυτού, είναι προδήλως αβάσιμη και εσφαλμένη. Τούτο διότι, ενόψει της ανυπαρξίας ικανού χώρου για χωροθέτηση των αναγκαίων θέσεων στάθμευσης στο οικόπεδο του παλαιού εργοστασίου Λαδόπουλου αλλά και της απόφασης να μην κατασκευαστεί, στο ίδιο οικόπεδο υπόγειος χώρος στάθμευσης λόγω εκτόξευσης του συνολικού κόστους του έργου της ανάπλασης, η παραχώρηση στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας των ακινήτων που θα αγοραστούν από το προσφεύγον Ταμείο καθίσταται εκ των πραγμάτων μόνιμη, με συνέπεια η σε αντάλλαγμα για την παραχώρηση αυτή δωρεάν παραχώρηση χώρων εντός του προς διαμόρφωση εργοστασίου για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των υπηρεσιών του Ταμείου να αποκτά επίσης μόνιμο και διαρκή χαρακτήρα.
21. Κατ’ ακολουθίαν όσων ανωτέρω εκτέθηκαν, η σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης παρίσταται νόμιμη, δοθέντος ότι με αυτή το μεν εξυπηρετούνται με τρόπο μόνιμο και διαρκή άμεσες λειτουργικές ανάγκες του ΠΤΑ/ΠΔΕ και ειδικότερα ανάγκες στέγασης των υπηρεσιών του, οι οποίες στον παρόντα χρόνο δεν καλύπτονται επαρκώς, το δε συνάδει με τις αρμοδιότητες γενικότερης υποστήριξης που τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης, με βάση τους σκοπούς ίδρυσης και λειτουργίας τους, παρέχουν στα όργανα των αιρετών περιφερειών, για την εκπλήρωση δημόσιων αναπτυξιακών σκοπών που οι τελευταίες επιδιώκουν κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων και έργων αναπτυξιακού χαρακτήρα.
22. Κατά τη μειοψηφούσα γνώμη του Συμβούλου Γεωργίου Βο’ίλη, οι περιοριστικώς προβλεπόμενες στον νόμο δημοσίου δικαίου αρμοδιότητες του προσφεύγοντος, οι οποίες είναι προσήκουσες και συναφείς με τον δημόσιο σκοπό που κατά νόμον επιδιώκει και οι οποίες, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε, εξαντλούνται στη διαχείριση του περιφερειακού προγράμματος δημόσιων επενδύσεων, στην εξασφάλιση πρόσθετων πόρων για τη συγχρηματοδότηση των έργων (με δάνεια, δικαιώματα, τέλη και εισφορές) και στην παροχή της αναγκαίας τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης στα όργανα και τις υπηρεσίες της περιφέρειας στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους κατά τον αναπτυξιακό προγραμματισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και των προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης, δεν επιτρέπουν να γίνει δεκτό, εν προκειμένω, ότι η ελεγχόμενη σύμβαση αγοράς ακινήτου εξυπηρετεί δημόσιους αναπτυξιακούς σκοπούς. Αντιθέτως, η ελεγχόμενη σύμβαση κείται προδήλως εκτός του πλαισίου του δημόσιου σκοπού που εξυπηρετεί το προσφεύγον και συνακόλουθα δεν συνδέεται με την άσκηση αρμοδιοτήτων αναγομένων στη σφαίρα της εξουσιαστικής του δράσης. Τούτο δε, ανεξαρτήτως του ότι η αγορά θα διενεργηθεί με ταυτόχρονη παραχώρηση από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος στο προσφεύγον, χώρου εμβαδού 800 τ.μ. για την κάλυψη των αναγκών στέγασής του, όχι στο προς αγορά ακίνητο, αλλά στο πρώην εργοστάσιο Λαδόπουλου, καθώς η εν λόγω παραχώρηση έχει παρακολουθηματικό και προσωρινό χαρακτήρα. Κατόπιν τούτων, τα περί του αντιθέτου διαλαμβανόμενα στην πλειοψηφούσα άποψη περί του ότι η αγορά των επίμαχων ακινήτων μέσω των ταμειακών διαθέσιμων του Π.Τ.Α.Π.Δ.Ε. εξυπηρετεί σημαίνοντες δημόσιους αναπτυξιακούς της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας είναι απορριπτέα, ως αβάσιμα, ενώ άλλωστε, αλυσιτελώς τονίζει το προσφεύγον στην υπό κρίση προσφυγή του, τη σπουδαιότητα της ανάπλασης του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου για την περιοχή της Πάτρας, η οποία ουδόλως αναιρείται από τη μη αγορά, με πόρους του προσφεύγοντος, χώρου στάθμευσης, πλησίον αυτού. Η γνώμη αυτή, όμως δεν εκράτησε.
23. Κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη 1176/2025 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος και περαιτέρω, να ανακληθεί η 245/2025 Πράξη του Ζ’ Κλιμακίου. Μετά δε την ανάκληση αυτής, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος ΠΤΑ/ΠΔΕ και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «…» με αντικείμενο την αγορά από το προσφεύγον δύο (2) οικοπέδων ευρισκόμενων στη Δημοτική Ενότητα Πατρέων του Δήμου Πατρέων της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, έναντι συμβατικού τιμήματος 1.599.900 ευρώ.
24. Τέλος, πρέπει, κατ’ άρθρο 310 παράγραφος 1 του ν. 4700/2020, που εφαρμόζεται αναλογικά βάσει της διάταξης του άρθρου 336 παράγραφος 1 του ίδιου νόμου, να επιστραφεί στο ΠΤΑ/ΠΔΕ το παράβολο που κατέθεσε για τη συζήτηση της προσφυγής του.