ΣτΕ Γ’ 2478/2020 – Σύσταση Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στη μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής

Με την 2478/2020 απόφαση του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας,  κρίθηκε, μεταξύ άλλων, α) ότι δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης του άρθρου 102 παρ. 3 του Συντάγματος και της αρχής της αντιπροσωπευτικότητας, δεδομένου ότι η -μειοψηφική, άλλωστε- εκπροσώπηση της Περιφέρειας Αττικής στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο δικαιολογείται από την ανάγκη συνεργασίας των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης στον τομέα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην ευαίσθητη περιβαλλοντικά μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής. Ούτε παραβιάζεται η κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των εν λόγω δήμων, λαμβανομένου υπόψη ότι ωφελούμενοι από τις υπηρεσίες του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. είναι οι Δήμοι του νομού Αττικής, οι οποίοι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 3854/2010, καταβάλλουν εισφορές με βάση το κόστος των παρεχομένων σε αυτούς υπηρεσιών και ανάλογα με τις ποσότητες στερεών αποβλήτων, που αντιστοιχούν σε κάθε ένα από αυτούς, το δε ποσό της εισφοράς εκάστου Δήμου καλύπτεται από τα έσοδα αυτού, τα οποία προέρχονται από το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας και φωτισμού, ούτε εγείρεται ζήτημα επέμβασης στο περιουσιακό δικαίωμα του αιτούντος Δήμου εκ της συμμετοχής εκπροσώπων της Περιφέρειας Αττικής στον παρεμβαίνοντα νέο Ε.Δ.Σ.Ν.Α, και β) ότι ως καθορισμός, με την ιδρυτική του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. απόφαση, υπηρεσιών νοείται η πρόβλεψη του είδους των υπηρεσιών, τις οποίες δύναται να παρέχει ο εν λόγω Σύνδεσμος, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες σε μητροπολιτικό επίπεδο και με τις υποδομές, που διαθέτει ως προς τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Με τα δεδομένα αυτά, η ρύθμιση του άρθρου 5 της προσβαλλόμενης απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών κείται εντός των ορίων της εξουσιοδοτικής διάταξης, καθόσον με το εν λόγω άρθρο απαριθμούνται οι υπηρεσίες, τις οποίες έχει τη δυνατότητα, εφόσον είναι αναγκαίο, να παρέχει ο εκάστοτε αρμόδιος Φο.Δ.Σ.Α, ενώ με τις ήδη ισχύουσες διατάξεις [βλ. άρθρο 9 του ν. 3854/2010 και διατάξεις της κοινής υπουργικής απόφασης 2527/2009, στις οποίες αυτό παραπέμπει και οι οποίες ρυθμίζουν λεπτομερειακά τα ζητήματα τιμολογιακής πολιτικής των Φο.Δ.Σ.Α.] δίδεται εξουσιοδότηση στο Διοικητικό Συμβούλιο εκάστου Φο.Δ.Σ.Α. -και, κατά συνέπεια, και του Ε.Δ.Σ.Ν.Α.- για τον περαιτέρω καθορισμό του ύψους των εισφορών, που αντιστοιχούν στην παροχή υπηρεσιών εκ των αναφερομένων στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της απόφασης:

Αριθμός 2478/2020

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Γ΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 26 Οκτωβρίου 2017, με την εξής σύνθεση: Αικ. Σακελλαροπούλου, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύουσα, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Γ. Ποταμιάς, Α.-Μ. Παπαδημητρίου, Σύμβουλοι, Ι. Παπαγιάννης, Γ. Ζιάμος, Πάρεδροι.

Για να δικάσει την από 17 Φεβρουαρίου 2012 αίτηση:

του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος παρέστη με τους δικηγόρους: …, που τους διόρισε με πληρεξούσιο,

κατά των: 1. Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος δεν παρέστη και 2. Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής, που εδρεύει στην Αθήνα (Κότσικα 4), η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Θεόδωρο Παναγόπουλο (Α.Μ. 10425), που τον διόρισε με πληρεξούσιο,

και κατά του παρεμβαίνοντος Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, που εδρεύει στην Αθήνα (Άντερσεν και Μωραΐτη), ο οποίος παρέστη με τον δικηγόρο Βασίλειο Χατζηγιαννάκη (Α.Μ. 28288), που τον διόρισε με απόφαση της Εκτελεστικής του Επιτροπής.

Με την αίτηση αυτή ο αιτών Δήμος επιδιώκει να ακυρωθούν α. η υπ’ αριθμ. 52546/16.12.2011 απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών (ΦΕΚ Β΄ 2854/2011), β. η υπ’ αριθμ. 16/23.12.2011 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Α. – Μ. Παπαδημητρίου.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τους πληρεξούσιους του αιτούντος Δήμου, οι οποίοι ανέπτυξαν και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησαν να γίνει δεκτή η αίτηση και τον πληρεξούσιο της καθής Ένωσης και τον πληρεξούσιο του παρεμβαίνοντος Συνδέσμου, οι οποίοι ζήτησαν την απόρριψή της.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο

1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου.

2. Επειδή, με την υπό κρίση αίτηση, όπως συμπληρώθηκε παραδεκτώς με το από 07.06.2012 δικόγραφο προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση (α) της υπ’ αριθμ. 52546/16.12.2011 απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών με τίτλο «Σύσταση Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στη μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής» (Β΄ 2854/16.12.2011) και (β) της υπ’ αριθμ. 16/23.12.2011 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (Π.Ε.Δ.Α.), με την οποία ορίστηκαν δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι των απαρτιζόντων την Ένωση δήμων ως εκπρόσωποι αυτών στο Διοικητικό Συμβούλιο του ως άνω Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 2 της πρώτης προσβαλλόμενης απόφασης.

3. Επειδή, στο άρθρο 102 του Συντάγματος ορίζεται ότι: «1. Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού. Υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης συντρέχει τεκμήριο αρμοδιότητας για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων. Νόμος καθορίζει το εύρος και τις κατηγορίες των τοπικών υποθέσεων, καθώς και την κατανομή τους στους επί μέρους βαθμούς. Με νόμο μπορεί να ανατίθεται στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης η άσκηση αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του Κράτους. 2. Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Οι αρχές τους εκλέγονται με καθολική και μυστική ψηφοφορία, όπως νόμος ορίζει. 3. Με νόμο μπορεί να προβλέπονται για την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης αναγκαστικοί ή εκούσιοι σύνδεσμοι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης που διοικούνται από αιρετά όργανα. 4. Το Κράτος ασκεί στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης εποπτεία που συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας και δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους. … 5. Το Κράτος λαμβάνει τα νομοθετικά, κανονιστικά και δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων που είναι αναγκαίοι για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης … 6. Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται και τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τον καθορισμό και την είσπραξη τοπικών εσόδων απευθείας από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης». Η διάταξη της παρ. 3 του εν λόγω άρθρου, η οποία διελάμβανε αρχικά ότι «Με νόμο μπορεί να προβλέπονται για εκτέλεση έργων ή παροχή υπηρεσιών αναγκαστικοί ή εκούσιοι σύνδεσμοι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, που διοικούνται από συμβούλιο με αιρετούς αντιπροσώπους κάθε δήμου ή κοινότητας, οι οποίοι λαμβάνονται κατ’ αναλογία του πληθυσμού τους», διαμορφώθηκε κατά τα ανωτέρω με την αναθεώρηση του 2001, προκειμένου, όπως επισημάνθηκε κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, να διευκολυνθεί «η ενιαία άσκηση των λεγόμενων μητροπολιτικών λειτουργιών», «…γιατί πολλές φορές υπάρχουν …κοινά προβλήματα σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλοί δήμοι ή και Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και … δεν λύνονται … γιατί δεν μπορούν να συνεργαστούν. Ζητήματα που έχουν να κάνουν με την προστασία του περιβάλλοντος … ή … που αφορούν τη συλλογή των απορριμμάτων… τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του πολίτη … και πρέπει να αντιμετωπιστούν», σύμφωνα δε με την εισήγηση της πλειοψηφίας, «…οι σύνδεσμοι Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκούσιοι ή αναγκαστικοί … θα διοικούνται πάντοτε από αιρετά όργανα, αλλά τις λεπτομέρειες δεν μπορεί παρά να τις καθορίσει ο νόμος».

4. Επειδή, ο ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» (Α΄ 87) ορίζει στο άρθρο 1 παρ. 1 ότι «Οι δήμοι είναι αυτοδιοικούμενα κατά τόπο νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και αποτελούν τον πρώτο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης» και στο άρθρο 3 ότι «1. Οι περιφέρειες είναι αυτοδιοικούμενα κατά τόπο νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και αποτελούν το δεύτερο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης. 2. Οι περιφέρειες σχεδιάζουν, προγραμματίζουν και υλοποιούν πολιτικές σε περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με τις Αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής της χώρας, λαμβάνοντας υπόψη και τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές. 3. Συνιστώνται οι εξής περιφέρειες: α. … θ. Η περιφέρεια Αττικής, η οποία περιλαμβάνει το Νομό Αττικής. …». Στον ίδιο νόμο προβλέπεται, εξάλλου, ότι στις αρμοδιότητες της Περιφέρειας εμπίπτει και «Η έγκριση και ο έλεγχος της πορείας υλοποίησης του περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων (ΠΕ.Σ.Δ.Α.), στο πλαίσιο του αντίστοιχου εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων» (βλ. άρθρο 186 περ. ΙΙ τομ. ΣΤ΄ αριθμ. 29, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 57 παρ. 7 του ν. 4042/2012, ΦΕΚ Α΄ 24/13.2.2012), ενώ με το άρθρο 105 του ίδιου νόμου προβλέφθηκε η δυνατότητα των Δήμων και των Περιφερειών να συνιστούν διαβαθμιδικούς συνδέσμους, ορίσθηκε δε με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού ότι: «Ένας ή περισσότεροι δήμοι και η περιφέρεια στην οποία έχουν την έδρα τους οι δήμοι αυτοί, μπορούν, με απόφαση των δημοτικών τους συμβουλίων και του περιφερειακού συμβουλίου, να συστήσουν σύνδεσμο με ειδικό σκοπό την εκτέλεση έργων ή την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων τους, καθώς και για το σχεδιασμό και την κατάρτιση προγραμμάτων και μεθόδων για την ανάπτυξη του ευρύτερου χώρου τους. Οι σύνδεσμοι αυτοί αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. …» και με το άρθρο 106 ότι: «1. Ο διαβαθμιδικός σύνδεσμος διοικείται από το διοικητικό συμβούλιο, την εκτελεστική επιτροπή και τον πρόεδρό του. 2. Το διοικητικό συμβούλιο συγκροτείται από αιρετούς αντιπροσώπους του κάθε μέλους, που συμμετέχει, οι οποίοι εκλέγονται από τα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια τους. Οι αντιπρόσωποι της περιφέρειας αποτελούν το 50% του αριθμού των μελών του διοικητικού συμβουλίου του συνδέσμου. Το υπόλοιπο 50% αποτελείται από αντιπροσώπους των δήμων μελών του συνδέσμου, ανάλογα με τον πληθυσμό τους, με βάση τον πληθυσμό του μικρότερου δήμου, που εκπροσωπείται με έναν αντιπρόσωπο. Για τον υπολογισμό του αριθμού των μελών του συνδέσμου αυτής της μορφής, για τα θέματα Διοίκησης, λειτουργίας και για τα λοιπά σχετικά θέματα εφαρμόζονται αναλόγως οι οικείες διατάξεις για τους συνδέσμους του Κ.Δ.Κ., όπως ισχύει.». Περαιτέρω, με τις διατάξεις του Ε΄ Μέρους του νόμου αυτού εισήχθη η έννοια της Μητροπολιτικής Περιφέρειας και προβλέφθηκαν ειδικές λειτουργίες μητροπολιτικού χαρακτήρα για την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, σε τέσσερις τομείς. Ειδικότερα, στο άρθρο 210 του ν. 3852/2010 ορίζεται ότι: «Ι. Η μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής και η μητροπολιτική ενότητα Θεσσαλονίκης της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ασκούν πλέον των αρμοδιοτήτων του άρθρου 186 και αρμοδιότητες μητροπολιτικού χαρακτήρα, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος και του προϋπολογισμού που καταρτίζονται από το περιφερειακό συμβούλιο. Οι λειτουργίες μητροπολιτικού χαρακτήρα αφορούν τους τομείς περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, χωρικού σχεδιασμού και αστικών αναπλάσεων, μεταφορών και συγκοινωνιών, πολιτικής προστασίας και ασφάλειας, που υπερβαίνουν τα διοικητικά όρια δήμου και είναι οι εξής: Α. Τομέας περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, στους οποίους περιλαμβάνονται, ιδίως: 1. Η εξειδίκευση των κατευθυντήριων γραμμών περιβαλλοντικής πολιτικής σε επίπεδο μητροπολιτικής περιφέρειας. 2. Ο σχεδιασμός της διαχείρισης στερεών αποβλήτων σε επίπεδο περιφέρειας. 3. …» στο δε άρθρο 211, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της πρώτης προσβαλλόμενης πράξης, ήτοι μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 55 του ν. 3979/2011 (Α΄ 138), ότι: «1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, συνιστάται ειδικός διαβαθμιδικός σύνδεσμος, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με έδρα την Αθήνα, στον οποίο μετέχουν η μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής και υποχρεωτικά όλοι οι δήμοι του Νομού Αττικής. Σκοπός του συνδέσμου είναι η προσωρινή αποθήκευση, η επεξεργασία, η ανακύκλωση και η εν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, η λειτουργία σχετικών εγκαταστάσεων, η κατασκευή μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και η αποκατάσταση υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.) εντός της χωρικής αρμοδιότητας της περιφέρειας Αττικής. 2. Πρόεδρος του συνδέσμου είναι ο περιφερειάρχης Αττικής ή αντιπεριφερειάρχης που ορίζεται από αυτόν. Το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τα είκοσι τέσσερα (24) ορίζονται από το περιφερειακό συμβούλιο και εκπροσωπούν την περιφέρεια και τα υπόλοιπα τριάντα έξι (36) ορίζονται από την περιφερειακή ένωση δήμων Αττικής και εκπροσωπούν τους δήμους. 3. Με την υπουργική απόφαση της παραγράφου 1 καθορίζονται οι ετήσιες εισφορές που καταβάλλουν τα μέλη του συνδέσμου, η διαδικασία αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων του Ε.Σ.Κ.Δ.Ν.Α., οι υπηρεσίες για τις οποίες επιβάλλονται τέλη, ο χρόνος έναρξης λειτουργίας του, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. 4. Ο Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α.) λύεται και τίθεται σε εκκαθάριση με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, με την οποία ορίζονται οι εκκαθαριστές του, ο χρόνος αποπεράτωσης της εκκαθάρισης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. [Η παράγραφος αυτή καταργήθηκε στη συνέχεια, για λόγους νομικής ακριβολογίας, με το άρθρο 55 του ως άνω ν. 3979/2011]. 5. Ο διαβαθμιδικός σύνδεσμος καθίσταται καθολικός διάδοχος σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του και υπεισέρχεται αυτοδικαίως σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του συμπεριλαμβανομένων και τυχόν συμβάσεων έργου. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται από το διαβαθμιδικό σύνδεσμο χωρίς να διακόπτονται και χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές. Το μόνιμο προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., καθώς και εκείνο με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου καθίσταται αυτοδικαίως με την ίδια σχέση εργασίας προσωπικό του διαβαθμιδικού συνδέσμου». Σύμφωνα, εξάλλου, με το άρθρο 282 παρ. 9 του αυτού νόμου, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 11 του άρθρου 58 του ν. 3966/2011 (Α΄118), «Για την οργανωμένη συνεργασία, προαγωγή κοινών σκοπών και εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών της χώρας συνιστώνται: α) Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, στις οποίες συμμετέχουν υποχρεωτικά ως μέλη, δια των εκπροσώπων τους, όλοι οι δήμοι εντός της αντίστοιχης χωρικής αρμοδιότητας των περιφερειών, β) Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων, και γ) Ένωση Περιφερειών, στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά, δια των εκπροσώπων τους, οι περιφέρειες της χώρας. Οι ανωτέρω ενώσεις είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. … Εδρα κάθε Περιφερειακής Ένωσης Δήμων είναι η έδρα της περιφέρειας … Όργανα Διοίκησης των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων είναι η Γενική Συνέλευση, το Διοικητικό Συμβούλιο, η Εκτελεστική Επιτροπή, ο Πρόεδρος και το Εποπτικό Συμβούλιο. … Με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ύστερα από γνώμη των ανωτέρω Ενώσεων, καθορίζονται: i. ο σκοπός σύστασής τους, ii. η εκπροσώπηση των δήμων και των περιφερειών, καθώς και ο τρόπος και η διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους σε αυτές, iii. η σύνθεση και η συγκρότηση των οργάνων Διοίκησής τους και ο τρόπος ανάδειξης αυτών. iv. οι αρμοδιότητες και η λειτουργία των οργάνων τους, v. η περιουσία, η οικονομική Διοίκηση, η διαχείριση και ο οικονομικός έλεγχος των πόρων τους, vi. το προσωπικό, η οργάνωση, ο τρόπος κατάρτισης των οργανισμών λειτουργίας τους και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια και vii. η δυνατότητα λειτουργίας των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων, υπό μορφή παραρτημάτων, ανά περιφερειακή ενότητα και στις έδρες των αντίστοιχων νομών. Είναι, επίσης, δυνατή η πρόβλεψη ειδικών ρυθμίσεων για την περιφέρεια Αττικής και τις νησιωτικές περιφέρειες». Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 3852/2010, «Με το παρόν σχέδιο νόµου, οι μητροπολιτικές λειτουργίες στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη οργανώνονται και ασκούνται στα πλαίσια του β΄ βαθμού αυτοδιοίκησης, τις Περιφέρειες. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται η ενιαία αντιμετώπιση υπερτοπικού χαρακτήρα προβλημάτων, ενώ καλύπτονται ανάγκες ενιαίου σχεδιασμού και ανάπτυξης της περιοχής, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών. … Επιπλέον, ειδικά για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων στη Μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής, συνιστάται ειδικός σύνδεσμος, µε έδρα την Αθήνα, στον οποίο συµµετέχουν η Μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής και υποχρεωτικά, κατά πλειοψηφία, όλοι οι δήμοι του νομού Αττικής. Ο Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α.) λύεται και τίθεται σε εκκαθάριση και το μόνιμο προσωπικό του, καθώς και εκείνο με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό του νέου συνδέσμου, χωρίς καμία μεταβολή της μισθολογικής και ασφαλιστικής τους κατάστασης» (Γενικό Μέρος, σελ. 17). Στο Ειδικό Μέρος της αιτιολογικής έκθεσης αναφέρεται περαιτέρω, ως προς τα άρθρα 105-106, ότι «Με τις ρυθμίσεις των άρθρων αυτών θεσπίζεται µια επιπλέον μορφή συνεργασίας μεταξύ των ΟΤΑ των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης για την αποτελεσματικότερη άσκηση των νέων αρμοδιοτήτων, που μεταφέρονται σε αυτούς, την πληρέστερη παροχή υπηρεσιών προς την τοπική κοινωνία και τον συντονισμό των δράσεων τους. Για το λόγο αυτό, πέρα από τις συμβάσεις διαβαθμιδικής συνεργασίας και τα δίκτυα δήμων και περιφερειών, που αποτελούν µια πιο ελεύθερη και κατά περίπτωση μορφή συνεργασίας, εισάγεται μια πιο τυπική συνεργασία, µε τη σύσταση ιδίου νομικού προσώπου και μάλιστα δημοσίου δικαίου, με ειδικό σκοπό, που θα αφορά την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων, το σχεδιασμό και την κατάρτιση προγραμμάτων και μεθόδων για την ανάπτυξη του ευρύτερου χώρου δικαιοδοσίας τους. Για τα λοιπά θέματα λειτουργίας ενός τέτοιου συνδέσμου, έχουν ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα περί σύστασης και λειτουργίας Συνδέσμων των δήμων» (σελ. 40). Ακολούθως, όσον αφορά τις μητροπολιτικές λειτουργίες, αναφέρεται ότι «η δημιουργία μητροπολιτικού επιπέδου διακυβέρνησης στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, έχει ως βασικούς στόχους τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος, τη βιώσιμη ανάπτυξη του μητροπολιτικού χώρου και την παροχή αποτελεσματικότερων και καλύτερης ποιότητας υπηρεσιών σε όλους τους πολίτες. Επιδίωξη των προτεινόµενων σχημάτων είναι αφενός η δυνατότητα ανάληψης δράσεων στο κατάλληλο επίπεδο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συσσωρευμένων προβλημάτων και, αφετέρου, η πρόληψη, µε τον κατάλληλο σχεδιασµό της αστικής ανάπτυξης, των υποδοµών και των συγκοινωνιακών δικτύων. Σε σχέση µε τον χαρακτήρα και το µέγεθος τους, οι µητροπολιτικές λειτουργίες εκτείνονται σε ένα φάσµα κατηγοριών που αφορούν τον στρατηγικό σχεδιασµό, τον συντονισµό των πολιτικών, την εποπτεία και τον έλεγχο, την πληροφόρηση/τεκµηρίωση, την διαχείριση προγραµµάτων και ακόµα την εκτέλεση και συντήρηση έργων. Με το πρόγραµµα διοικητικής µεταρρύθµισης Καλλικράτης, καθιερώνεται για πρώτη φορά, µητροπολιτική αυτοδιοίκηση σε επίπεδο περιφέρειας. Απονέµονται, πέραν των άλλων αρµοδιοτήτων που δίδονται σε όλες τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας, και επιπλέον αρµοδιότητες, που προσιδιάζουν στα ιδιαίτερα προβλήµατα που υπάρχουν στα δύο πολεοδοµικά συγκροτήµατα, Αττικής και Θεσσαλονίκης …» (σελ. 55), αναφορικά δε με το άρθρο 211 η αιτιολογική έκθεση αναφέρει ότι «Με το άρθρο 211 προβλέπεται η σύσταση διαβαθµιδικού συνδέσµου, ως ΝΠΔΔ, µε σκοπό την αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση και εν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερών αποβλήτων, την λειτουργία σχετικών εγκαταστάσεων, την κατασκευή µονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης καθώς την αποκατάσταση υφιστάµενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.) εντός της χωρικής αρµοδιότητας της περιφέρειας Αττικής. Με το ίδιο άρθρο λύεται ο Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. και ρυθµίζεται το καθεστώς εκκαθάρισης, τα θέµατα του προσωπικού του, που καθίσταται αυτοδικαίως προσωπικό του νέου συνδέσµου, καθώς και ο τρόπος λειτουργίας του νέου συνδέσµου».

5. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 1 του π.δ. 75/2011 «Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων και Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας» (Α΄ 182), εκδοθέντος με βάση την ως άνω εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 282 παρ. 9 του ν. 3852/2010, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (Π.Ε.Δ.) και η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) έχουν ως σκοπό, ιδίως: «α) Τη συνεργασία των Δήμων μελών τους, β) … ι) Τη συμμετοχή της στα πάσης φύσεως όργανα και φορείς με εκπροσώπους της σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, ια) … ιγ) Την ανάληψη δράσεων και ενεργειών για τη βελτίωση της ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή.». Σύμφωνα με το άρθρο 3 του ίδιου π.δ/τος, στις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (Π.Ε.Δ.) συμμετέχουν υποχρεωτικά ως μέλη, δια των εκπροσώπων τους, όλοι οι δήμοι της αντίστοιχης χωρικής αρμοδιότητας των περιφερειών, σύμφωνα με το άρθρο 5, το Διοικητικό Συμβούλιο των Π.Ε.Δ. αποτελείται από δημάρχους και δημοτικούς συμβούλους ανάλογα με τον αριθμό των μελών της Γενικής Συνέλευσης των Π.Ε.Δ., σύμφωνα δε με το άρθρο 16, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, « 1. … 6. Το Διοικητικό Συμβούλιο διοικεί την Π.Ε.Δ., λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα και αποφάσεις για την επίτευξη των σκοπών της Π.Ε.Δ. και ασκεί τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α. … δ. Ορίζει τους εκπροσώπους της Π.Ε.Δ. ιδίως σε κάθε φύσης όργανα, συμβούλια, επιτροπές, αποστολές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. ε. … στ…».

6. Επειδή, κατ’ επίκληση της ως άνω εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 211 του ν. 3852/2010 εκδόθηκε η πρώτη προσβαλλόμενη 52546/2011 απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών, με την οποία ορίσθηκαν, στο μεν άρθρο 1 ότι «1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με την επωνυμία «Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.)» και έδρα την Αθήνα, στον οποίο μετέχουν η μητροπολιτική περιφέρεια Αττικής και οι δήμοι που απαριθμούνται στο άρθρο 3 παρ. 1 της παρούσας. Ο Σύνδεσμος αποτελεί το Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) του νομού Αττικής. 2. Σκοπός του Συνδέσμου είναι η προσωρινή αποθήκευση, η επεξεργασία, η ανακύκλωση και η, εν γένει, αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, η λειτουργία σχετικών εγκαταστάσεων, η κατασκευή μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και η αποκατάσταση υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (ΧΑΔΑ) εντός της χωρικής αρμοδιότητας της περιφέρειας Αττικής.», στο άρθρο 2 ότι «1. Ο Σύνδεσμος διοικείται από τον Πρόεδρο και το Διοικητικό Συμβούλιο. 2. Πρόεδρος του Συνδέσμου είναι ο Περιφερειάρχης Αττικής ή ο Αντιπεριφερειάρχης που ορίζεται από αυτόν. 3. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από τον Πρόεδρο και εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τα είκοσι τέσσερα (24) ορίζονται από το Περιφερειακό Συμβούλιο και εκπροσωπούν την Περιφέρεια Αττικής και τα υπόλοιπα τριάντα έξι (36) ορίζονται από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής και εκπροσωπούν τους Δήμους», στο άρθρο 3 ότι «1. Για τον υπολογισμό των ετήσιων εισφορών των Δήμων που είναι μέλη του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 3854/2010. Ειδικά για το 2012, οι ετήσιες εισφορές των Δήμων μελών του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. καθορίζονται ως ακολούθως: …. [ακολουθεί πίνακας με το ύψος των εισφορών ανά Δήμο]. 2. Μέχρι την αναλυτική κοστολόγηση των υπηρεσιών του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., με την οποία θα καθορισθεί η οριστική τιμή, ορίζεται τιμή σαράντα πέντε (45) ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων, ανεξάρτητα από τις εγκαταστάσεις στις οποίες αποθέτουν τα απόβλητα οι Δήμοι του Νομού Αττικής. Στο τέλος του 2012, ανάλογα με τα φορτία που θα μεταφέρουν οι δήμοι έως τις 31.12.2012, εκκαθαρίζονται, για καθέναν από τους παραπάνω δήμους, οι οφειλές ή τα δικαιώματα επιστροφής, με ανάλογη χρέωση ή πίστωση των εισφορών που αναλογούν σε αυτούς για το έτος 2013.», στο άρθρο 4 ότι «Η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων του ΕΣΔΚΝΑ διενεργείται από Ελεγκτές του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών (Σ.Ο.Ε.Λ.), οι οποίοι περαιώνουν το έργο τους εντός τριών (3) μηνών από τον ορισμό τους. Οι ως άνω ελεγκτές ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΣΔΚΝΑ εντός πέντε (5) ημερών από τη δημοσίευση της παρούσας. Ο ΕΣΔΚΝΑ εξακολουθεί να λειτουργεί έως τη συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου κατά την παρ. 2 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010.», στο άρθρο 5 ότι «Οι υπηρεσίες για τις οποίες μπορεί να επιβάλλονται τέλη στους δήμους, που είναι μέλη του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., είναι οι εξής: 1. Η προσωρινή αποθήκευση, η επεξεργασία, η εν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, η ανακύκλωση. 2. Η κατασκευή μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης. 3. Η αποκατάσταση υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.).», στο άρθρο 6 ότι «Μέσα σε ένα έτος από την έναρξη ισχύος της παρούσας, ο Ε.Δ.Σ.Ν.Α. εκπονεί: α) επιχειρησιακό σχέδιο τετραετούς διάρκειας, το οποίο εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Κοινής Απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Υγείας και Κοινωνικής Πολιτικής, με αριθμό 2527/2009 (Β΄ 83), και β) μελέτη αναλυτικής κοστολόγησης, προκειμένου να οριστεί η τιμολογιακή πολιτική των υπηρεσιών του Συνδέσμου.» και στο άρθρο 7 ότι «Το Περιφερειακό Συμβούλιο και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής, μέσα σε δεκαπέντε (15) μέρες από τη συγκρότησή τους, ορίζουν τους εκπροσώπους τους στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010. Το Διοικητικό Συμβούλιο εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τον ορισμό των κατά τα άνω εκπροσώπων συγκαλείται από τον Περιφερειάρχη Αττικής στην έδρα του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. και συγκροτείται σε σώμα. Η κατά τα άνω συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου σε σώμα, συνιστά και την έναρξη λειτουργίας του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. Ειδικά, μέχρι τη λήξη της τρέχουσας δημοτικής περιόδου, το Περιφερειακό Συμβούλιο και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής ορίζουν τους εκπροσώπους τους στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010, εντός δέκα (10) ημερών από τη δημοσίευση της παρούσας και το Διοικητικό Συμβούλιο εντός πέντε (5) ημερών από τον ορισμό των κατά τα άνω εκπροσώπων συγκαλείται από τον Περιφερειάρχη Αττικής στην έδρα του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. και συγκροτείται σε σώμα.». Κατ’ εφαρμογήν της απόφασης αυτής, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής, με τη δεύτερη προσβαλλόμενη, 16/2011 απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου, όρισε τους εκπροσώπους της στο Διοικητικό Συμβούλιο του νεοσυσταθέντος Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής.

7. Επειδή, εξάλλου, στο άρθρο 9 του ν. 3854/2010 (Α΄ 94), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο της έκδοσης των προσβαλλομένων πράξεων, ορίζονταν τα εξής: «1. Η ετήσια εισφορά των δήμων και κοινοτήτων, προς τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.ΣΑ), που προβλέπονται στο άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 30 του ν. 3536/2007 (ΦΕΚ 42 Α΄) και την παράγραφο 2 του άρθρου 7 της κ.υ.α. 50910/2727/2003 (ΦΕΚ 1909 Β΄) καθορίζεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου των Φο.Δ.ΣΑ, με βάση το κόστος των παρεχόμενων προς τους δήμους και κοινότητες υπηρεσιών, ήτοι ευρώ ανά τόνο, και ανάλογα με τις ποσότητες στερεών αποβλήτων που αντιστοιχούν σε κάθε δήμο ή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων και των αντίστοιχων υπολειμμάτων τους από τα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (Κ.Δ.Α.Υ.). Η ετήσια εισφορά των δήμων και κοινοτήτων, καταβάλλεται σε τέσσερις ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις. Η πληρωμή κάθε τριμηνιαίας δόσης γίνεται εντός του πρώτου δεκαημέρου του αντίστοιχου τριμήνου. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 5 της υπ’ αριθ. 2527/7.1.2009 απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΦΕΚ 83 Β΄), εκτός από εκείνες που καταργούνται με το άρθρο 10. 2. Σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής από δήμο ή κοινότητα τριμηνιαίας δόσης της ετήσιας εισφοράς προς τον οικείο ΦοΔΣΑ πέραν του ενός μηνός, το οφειλόμενο ποσό παρακρατείται υποχρεωτικά από τη Δ.Ε.Η. Α.Ε., από τα έσοδα του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους καθαριότητας και φωτισμού που αναλογούν στον οφειλέτη δήμο ή κοινότητα, κατόπιν αποστολής στη Δ.Ε.Η. Α.Ε. σχετικού αιτήματος του οικείου Φο.Δ.ΣΑ, συνοδευόμενου από την αντίστοιχη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, και αποδίδεται σε αυτόν. 3…». Με τις διατάξεις της ως άνω 2527/2009 κοινής υπουργικής απόφασης (Β΄83), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, γίνεται αναλυτική ρύθμιση των ζητημάτων λειτουργίας και άσκησης δραστηριοτήτων και τιμολογιακής πολιτικής από τους Φο.Δ.Σ.Α.

8. Επειδή, μετά την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως δημοσιεύθηκε ο ν. 4071/2012 (Α΄ 85/11.04.2012), με τις διατάξεις του Τρίτου Κεφαλαίου του οποίου (άρθρα 13-17) ρυθμίστηκαν ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία, τη διοίκηση και τις αρμοδιότητες των Περιφερειακών Συνδέσμων Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων. Ειδικά για τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής του άρθρου 211 του ν. 3852/2010, ειδικότερα δε με την παρ. 2 του άρθρου 17 του εν λόγω νόμου αντικαταστάθηκε η ανωτέρω διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 3954/2010, ως εξής: «2. α. Το ποσό της αντίστοιχης εισφοράς ή του τέλους των δήμων προς τους ΦΟΔΣΑ, καλύπτεται από τα έσοδα των δήμων που προέρχονται από το ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας. β. Το ποσό της ετήσιας εισφοράς ή του τέλους των δήμων προς τον οικείο ΦΟΔΣΑ, παρακρατείται υποχρεωτικά από τη ΔΕΗ Α.Ε. ή τον εναλλακτικό προμηθευτή από τα έσοδα του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους καθαριότητας και φωτισμού του οικείου δήμου και αποδίδονται στο δικαιούχο ΦΟΔΣΑ με τη διαδικασία του άρθρου 43 του ν. 3979/2011 (Α΄ 138), εφόσον λάβει σχετική απόφαση το οικείο δημοτικό συμβούλιο, περί παρακράτησης και απόδοσης από τους ανωτέρω φορείς των ποσών της αντίστοιχης εισφοράς στο ΦΟΔΣΑ. Σε διαφορετική περίπτωση, ο οικείος δήμος οφείλει να αποδίδει ο ίδιος το ποσό της εισφοράς ή του τέλους στον οικείο ΦΟΔΣΑ. Σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής από δήμο τριμηνιαίας δόσης της ετήσιας εισφοράς ή του τέλους των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τον οικείο ΦΟΔΣΑ πέραν του ενός μηνός, το οφειλόμενο ποσό παρακρατείται υποχρεωτικά από τους ανωτέρω φορείς, μετά από αίτημα του οικείου ΦΟΔΣΑ που υποβάλλεται σε αυτούς με απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής ή του διοικητικού συμβουλίου όταν πρόκειται για ΑΕ ή ΦΟΔΣΑ νήσων, που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών τους και αποδίδεται σε αυτόν. Στην περίπτωση αυτή αν το οφειλόμενο ποσό του οικείου δήμου είναι μεγαλύτερο των αντίστοιχων εσόδων αυτού από το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας και φωτισμού, τότε το αίτημα του οικείου ΦΟΔΣΑ υποβάλλεται στον Υπουργό Εσωτερικών και το οφειλόμενο ποσό παρακρατείται από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους του υπόχρεου δήμου και αποδίδεται σε αυτόν με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. γ. Στις περιπτώσεις που οι ΦΟΔΣΑ συνάπτουν συμβάσεις σύμπραξης βάσει του άρθρου 17 του ν. 3389/2005, για την ασφάλεια των συμβάσεων αυτών, επιτρέπεται να εκχωρούν έσοδα τους, που προέρχονται από τις εισφορές των μελών τους ή τα τέλη παροχής των υπηρεσιών τους, ενώ με την παρ. 5 του ίδιου άρθρου ορίσθηκαν τα εξής: « 5.α. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010 μετά τη λέξη «επεξεργασία» προστίθενται οι λέξεις «η μεταφόρτωση» και οι παράγραφοι 2 και 3 αντικαθίστανται ως εξής: «2. Όργανα διοίκησης του συνδέσμου είναι το διοικητικό συμβούλιο, η εκτελεστική επιτροπή και ο πρόεδρος. Πρόεδρος του συνδέσμου είναι ο περιφερειάρχης Αττικής ή αντιπεριφερειάρχης που ορίζεται από αυτόν. Το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από εξήντα (60) μέλη, εκ των οποίων τα είκοσι τέσσερα (24) εκλέγονται μεταξύ των αντιπεριφερειαρχών και των περιφερειακών συμβούλων από το περιφερειακό συμβούλιο και εκπροσωπούν την περιφέρεια και τα υπόλοιπα τριάντα έξι (36) ορίζονται από την περιφερειακή ένωση δήμων Αττικής μεταξύ των δημάρχων και δημοτικών συμβούλων των δήμων που είναι μέλη του εν λόγω συνδέσμου και εκπροσωπούν τους δήμους. Η εκτελεστική επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου ως πρόεδρο και έξι (6) μέλη, τα οποία, μαζί με τέσσερα (4) αναπληρωματικά, εκλέγονται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Δύο (2) τακτικά μέλη και δύο (2) αναπληρωματικά, εκλέγονται μεταξύ όσων υποδεικνύονται από τους εκπροσώπους της περιφέρειας και τα άλλα τέσσερα (4) και δύο (2) αντιστοίχως, εκλέγονται μεταξύ όσων υποδεικνύονται από τους εκπροσώπους των δήμων. Αν δεν καταστεί δυνατή η εκλογή μελών της εκτελεστικής επιτροπής κατά την πρώτη ψηφοφορία διενεργείται δεύτερη ψηφοφορία και εκλέγονται αυτοί που θα συγκεντρώσουν κατά σειρά τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης από κάθε κατηγορία εκπροσώπων. Κατά την πρώτη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής εκλέγεται ως αντιπρόεδρος αυτής ένα από τα μέλη της. Ο πρόεδρος του συνδέσμου με απόφασή του μπορεί να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του στον αντιπρόεδρο και τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής. 3. Με την υπουργική απόφαση της παραγράφου 1 καθορίζονται οι ετήσιες εισφορές που καταβάλλουν τα μέλη του συνδέσμου, η διαδικασία αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., οι υπηρεσίες για τις οποίες επιβάλλονται τέλη, η χρονική διάρκεια και ο χρόνος έναρξης λειτουργίας του, καθώς και κάθε αναγκαία για τη λειτουργία του λεπτομέρεια.». β. Οι διατάξεις των άρθρων του παρόντος που αφορούν τη διοίκηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες των οργάνων των περιφερειακών συνδέσμων ΦΟΔΣΑ, καθώς και ειδικές διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων περί ΦΟΔΣΑ, εφαρμόζονται αναλόγως και στο σύνδεσμο του άρθρου 211 του ν. 3852/2010. Για τα λοιπά θέματα διοίκησης και λειτουργίας του, εφαρμόζονται οι σχετικές περί συνδέσμων διατάξεις του ΚΔΚ. γ. Η θητεία των μελών του διοικητικού συμβουλίου του συνδέσμου του άρθρου 211 του ν. 3852/2010 που συγκροτήθηκε πριν την ισχύ του παρόντος, ισχύει για όλη τη διανυόμενη δημοτική και περιφερειακή περίοδο. Η εκτελεστική επιτροπή εκλέγεται για όλη την τρέχουσα δημοτική και περιφερειακή περίοδο στην πρώτη από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου.». Εξάλλου, σύμφωνα με τη γενική διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 13 του αυτού ν. 4071/2012, που εφαρμόζεται στους περιφερειακούς συνδέσμους Φο.Δ.Σ.Α., «Εντός ενός (1) μηνός από τη δημοσίευση του παρόντος, εκδίδεται η απόφαση σύστασης του περιφερειακού συνδέσμου ΦΟΔΣΑ, από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Στην απόφαση περιλαμβάνεται, η επωνυμία του συνδέσμου, ο σκοπός, ο αριθμός των αιρετών αντιπροσώπων του κάθε δήμου που συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 246 του ν. 3463/2006 (Α΄ 114), η έδρα, η διάρκεια και οι πόροι αυτού. Μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση της ανωτέρω απόφασης, τα δημοτικά συμβούλια των δήμων που συμμετέχουν στον περιφερειακό ΦΟΔΣΑ, εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους στο διοικητικό συμβούλιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 246 του ν. 3463/2006. Το διοικητικό συμβούλιο του ΦΟΔΣΑ νομίμως συγκροτείται μετά την πάροδο της ανωτέρω προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του τελευταίου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 246 του ν. 3463/2006». Επηκολούθησε η έκδοση της υπ’ αριθμ. 17550/04.05.2012 απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών (Β΄ 1505/04.05.2012), με την οποία τροποποιήθηκε η πρώτη προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, ειδικότερα δε: (α) το β΄ εδάφιο του άρθρου 4 αυτής, που όριζε ότι οι ελεγκτές του Σ.Ο.ΕΛ., που διενεργούν την «αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων του ΕΣ-ΔΚΝΑ» ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αυτού εντός πέντε ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, αντικαταστάθηκε ως εξής: «Οι ως άνω ελεγκτές ορίζονται με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του συνδέσμου, εντός ενός (1) μηνός από τη συγκρότησή της», (β) τροποποιήθηκε ο τίτλος του άρθρου 7 [«Έναρξη λειτουργίας του Ε.Δ.Σ.Ν.Α.-Χρονική διάρκεια»] και (γ) προστέθηκε τελευταίο εδάφιο στο ίδιο άρθρο που ορίζει ότι «Η διάρκεια του συνδέσμου ορίζεται σε τριάντα χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του».

9. Επειδή, με τις διατάξεις του άρθρου 7 της πρώτης προσβαλλόμενης 52546/16.12.2011 απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών προβλέπεται η συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. σε σώμα μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από τον ορισμό των εκπροσώπων του Περιφερειακού Συμβουλίου και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής στο συλλογικό αυτό όργανο και ότι η πράξη αυτή συγκρότησης συνιστά και την έναρξη λειτουργίας του εν λόγω νομικού προσώπου. Ήδη, μετά την έκδοση της δεύτερης προσβαλλόμενης 16/23-12-2011 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Π.Ε.Δ.Α., εκδόθηκε η 01/1η συν./28.12.2011 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., με την οποία συγκροτήθηκε το συλλογικό αυτό όργανο σε σώμα. Ωστόσο, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του άρθρου 17 παρ. 5 περ. γ΄ του επακολουθήσαντος ν. 4071/2012, η θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του εν λόγω Συνδέσμου, που συγκροτήθηκε προ της έναρξης της ισχύος του νόμου αυτού, ισχύει για όλη τη διανυόμενη το έτος 2012 δημοτική και περιφερειακή περίοδο, ήτοι για τη δημοτική περίοδο που έληξε στις 31.08.2014 (βλ. άρθρο 9 παρ. 5 του ν. 3852/2010). Ήδη δε, με την υπ’ αριθμ. 49/13.11.2014 απόφαση της Π.Ε.Δ.Α. ορίσθηκαν νέα μέλη στον Ε.Δ.Σ.Ν.Α. για τη δημοτική περίοδο 2014-2019 και συγκροτήθηκε εκ νέου το Διοικητικό Συμβούλιο του εν λόγω Συνδέσμου σε σώμα (βλ. την 01/1η συνεδρ./26.09.2014 απόφασή του). Συνεπώς, η δεύτερη προσβαλλόμενη πράξη έχει εν πάση περιπτώσει παύσει να ισχύει προ της επ’ ακροατηρίου συζήτησης της υπόθεσης και η ανοιγείσα δίκη πρέπει, κατά τούτο, να θεωρηθεί κατηργημένη, κατ’ άρθρο 32 παρ. 2 του π.δ. 18/1989, δεδομένου ότι ο αιτών Δήμος δεν επικαλέσθηκε ιδιαίτερο έννομο συμφέρον για τη συνέχισή της, αντιθέτως, μάλιστα, στο κατατεθέν στις 7-11-2017, εντός της δοθείσης από την Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρο, κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, προθεσμίας, υπόμνημά του, δηλώνει ότι «επιθυμεί τη συνέχιση της δίκης ως προς την πρώτη προσβαλλόμενη πράξη» και ότι «όπου, στη συνέχεια, αναφέρεται “προσβαλλόμενη πράξη” θα νοείται μόνον η πρώτη».

10. Επειδή, η ως άνω (πρώτη) προσβαλλόμενη απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών δημοσιεύθηκε μεν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16.12.2011, πλην η ημερομηνία πραγματικής κυκλοφορίας του ΦΕΚ για το κοινό ήταν, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου, η 20ή.12.2011. Συνεπώς, εμπροθέσμως ασκήθηκε η κρινόμενη αίτηση κατά της ως άνω κανονιστικής πράξης στις 17.02.2012, καθώς και με έννομο συμφέρον από τον αιτούντα Δήμο, εκπρόσωποι του οποίου συμμετέχουν στο συλλογικό όργανο διοίκησης (Διοικητικό Συμβούλιο) του συσταθέντος με την ως άνω πράξη νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής».

11. Επειδή, παραδεκτώς παρεμβαίνει προς αντίκρουση της αίτησης ο «Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής».

12. Επειδή, η κατά τα ανωτέρω δημοσιευθείσα μετά την άσκηση της αιτήσεως ακυρώσεως υπ’ αριθμ. οικ. 17550/04.05.2012 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών (Β΄ 1505/04.05.2012), με την οποία επήλθαν μη ουσιώδεις τροποποιήσεις στην (πρώτη) προσβαλλόμενη πράξη, πρέπει να θεωρηθεί συμπροσβαλλόμενη με την υπό κρίση αίτηση (πρβλ. ΣΕ 983/2015).

13. Επειδή, προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών τυγχάνει ακυρωτέα, διότι προβλέπει ως όργανα διοίκησης του παρεμβαίνοντος Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής μόνον το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Πρόεδρο, χωρίς να περιέχει καμμία πρόβλεψη για την Εκτελεστική Επιτροπή, όργανο που ρητά προβλέπεται στο άρθρο 106 του ν. 3852/2010 ως εκτελεστικό όργανο των διαβαθμιδικών συνδέσμων και παραλείπεται εκ παραδρομής στο άρθρο 211 του ίδιου νόμου. Ήδη, με το άρθρο 17 του επακολουθήσαντος ν. 4071/2012, τροποποιήθηκε η παρ. 2 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010 και προβλέφθηκε ρητά η Εκτελεστική Επιτροπή ως όργανο του παρεμβαίνοντος Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου νομού Αττικής. Εφόσον, επομένως, το εν λόγω ζήτημα ρυθμίστηκε εκ των υστέρων νομοθετικά και μάλιστα λεπτομερώς (βλ. την παρ. 2 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010 και την περίπτ. β΄ της παρ. 5 του άρθρου 17 του ν. 4071/2012, με την οποία προβλέπεται αναλογική εφαρμογή τόσο των διατάξεων του νόμου αυτού αναφορικά με τους περιφερειακούς Φο.Δ.Σ.Α., όσο και των άρθρων 245-251 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων), ο προβαλλόμενος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως στερούμενος πλέον αντικειμένου και αλυσιτελής.

14. Επειδή, προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών εκδόθηκε κατά παράβαση της εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010, διότι δεν περιέχει πρόβλεψη σχετικά με το προσωπικό, που πρόκειται να απασχοληθεί στον νέο Σύνδεσμο, με αποτέλεσμα να καθίσταται έτσι αδύνατη η λειτουργία του. Σύμφωνα, όμως, με την παρ. 5 του άρθρου 211 του ν. 3852/2010, ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος του άρθρου αυτού αποτελεί καθολικό διάδοχο του Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων του Νομού Αττικής, ορίζεται δε στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου αυτής ότι «Το μόνιμο προσωπικό του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., καθώς και εκείνο με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου καθίσταται αυτοδικαίως με την ίδια σχέση εργασίας προσωπικό του διαβαθμιδικού συνδέσμου». Εφόσον, επομένως, τα σχετικά με το προσωπικό, που πρόκειται να απασχοληθεί στον Ε.Δ.Σ.Ν.Α., ζητήματα ρυθμίζονται αυτοτελώς στον νόμο, ο ανωτέρω προβαλλόμενος λόγος περί παράλειψης ρύθμισής τους με τις διατάξεις της ως άνω απόφασης είναι εν πάση περιπτώσει απορριπτέος.

15. Επειδή, προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση και το δικόγραφο προσθέτων λόγων ότι η ρύθμιση του άρθρου 2 παρ. 3 της προσβαλλόμενης απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών, με την οποία προβλέπεται εκπροσώπηση της Περιφέρειας Αττικής στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο με είκοσι τέσσερα (24), οριζόμενα με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, μέλη, από τα εξήντα (60) συνολικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου, καθώς και ορισμός των λοιπών τριάντα έξι (36), εκπροσωπούντων τους Δήμους, μελών του εν λόγω Συμβουλίου από την Π.Ε.Δ.Α. παραβιάζουν τις συνταγματικές διατάξεις των άρθρων 17 (περί προστασίας της ιδιοκτησίας) και 102 παρ. 2 (περί διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α.) και το προστατευόμενο από το 1ο πρόσθετο Πρωτόκολλο της Ε.Σ.Δ.Α. δικαίωμα του αιτούντος Δήμου στην περιουσία του, καθώς επίσης την αρχή της αντιπροσωπευτικότητας και τις διατάξεις της παρ. 3 του αυτού άρθρου 102 του Συντάγματος, δεδομένου ότι (α) προβλέπεται μεν η συμμετοχή της Περιφέρειας Αττικής στη διοίκηση του νέου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου, όχι όμως και η καταβολή από πλευράς της εισφορών, σε αντίθεση με τα ισχύοντα για τους συμμετέχοντες Δήμους, οι εισφορές των οποίων αποτελούν τους κύριους πόρους για τη δημιουργία της περιουσίας του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., (β) η διοίκηση του νέου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου δεν ανατίθεται, όπως απαιτεί το Σύνταγμα, σε αιρετά όργανα, αλλά σε μέλη οριζόμενα από την Περιφέρεια Αττικής και την Π.Ε.Δ.Α.

16. Επειδή, όπως προκύπτει από τις προαναφερθείσες διατάξεις του ν. 3852/2010 και τη σχετική αιτιολογική έκθεση, η διαχείριση στερεών αποβλήτων περιλαμβάνεται στις αρμοδιότητες μητροπολιτικού επιπέδου της Περιφέρειας Αττικής. Η δε ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων, συναπτομένη ευθέως και με την επιτασσόμενη από το Σύνταγμα προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας, ρυθμίζεται συνολικά από αυστηρό, βάσει διατάξεων εθνικού και κοινοτικού (ενωσιακού) δικαίου, κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τόσο σε εθνικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο (βλ. ΣΕ 4357-8/2011 7μ., σκ. 8, 2405/2016 7μ., σκ. 10 κ.ά.), καθώς και συνεργασία μεταξύ των διαφόρων βαθμών της τοπικής αυτοδιοίκησης, η οποία αποτελεί, όπως είχε επισημανθεί και κατά την αναθεώρηση της επίμαχης συνταγματικής διάταξης του άρθρου 102 παρ. 3, προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση του εν λόγω εγχειρήματος. Κατά τη ρητή δε διατύπωση της ως άνω διάταξης, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή της, είναι επιτρεπτή η σύσταση αναγκαστικών Συνδέσμων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, που διοικούνται από αιρετά όργανα, για την παροχή υπηρεσιών που εκτείνονται σε ευρύτερο, υπερτοπικό επίπεδο, χωρίς προϋπόθεση εκπροσώπησης εκάστου συμμετέχοντος Ο.Τ.Α. κατ’ αναλογίαν του πληθυσμού του, όπως όριζε στην αρχική της μορφή η εν λόγω συνταγματική διάταξη. Όπως προαναφέρθηκε, με το άρθρο 17 παρ. 5 του ν. 4071/2012 τροποποιήθηκε η παρ. 2 του άρθρου 211 του ν. 3854/2010 και ορίσθηκε ότι τα είκοσι τέσσερα (24) εκ των εξήντα (60) μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του νέου Ε.Δ.Σ.Ν.Α. εκλέγονται μεταξύ των αντιπεριφερειαρχών και των περιφερειακών συμβούλων από το Περιφερειακό Συμβούλιο και εκπροσωπούν την Περιφέρεια, τα δε υπόλοιπα τριάντα έξι (36) ορίζονται από την Π.Ε.Δ.Α. μεταξύ των δημάρχων και δημοτικών συμβούλων των Δήμων, που είναι μέλη του εν λόγω Συνδέσμου, και εκπροσωπούν τους εν λόγω δήμους. Με τα δεδομένα αυτά, προβλέπεται διοίκηση του νέου Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου από αιρετά όργανα, είτε αμέσως [μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου εκλεγόμενα από το Περιφερειακό Συμβούλιο ως εκπρόσωποι της Περιφέρειας), είτε εμμέσως (μέλη του αυτού Διοικητικού Συμβουλίου επιλεγόμενα από την Π.Ε.Δ.Α. μεταξύ των αιρετών οργάνων, δημάρχων και δημοτικών συμβούλων, των ΟΤΑ Α΄ βαθμού του νομού Αττικής, ως εκπρόσωποι αυτών), οι δε Δήμοι του νομού Αττικής, ως υπόχρεοι για την καταβολή εισφορών υπέρ του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. σύμφωνα με τα άρθρα 3 της προσβαλλόμενης απόφασης και 9 του ν. 3854/2010, έχουν την πλειοψηφία στο ανωτέρω όργανο διοίκησης του παρεμβαίνοντος Συνδέσμου. Συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης του άρθρου 102 παρ. 3 του Συντάγματος και της αρχής της αντιπροσωπευτικότητας, δεδομένου ότι η -μειοψηφική, άλλωστε- εκπροσώπηση της Περιφέρειας Αττικής στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο δικαιολογείται, κατά τα ανωτέρω, από την ανάγκη συνεργασίας των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης στον τομέα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην ευαίσθητη περιβαλλοντικά μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής. Ούτε παραβιάζεται η κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των εν λόγω δήμων, όπως αβασίμως προβάλλεται, λαμβανομένου υπόψη ότι ωφελούμενοι από τις υπηρεσίες του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. είναι οι Δήμοι του νομού Αττικής, οι οποίοι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 3854/2010, καταβάλλουν εισφορές με βάση το κόστος των παρεχομένων σε αυτούς υπηρεσιών και ανάλογα με τις ποσότητες στερεών αποβλήτων, που αντιστοιχούν σε κάθε ένα από αυτούς, το δε ποσό της εισφοράς εκάστου Δήμου καλύπτεται από τα έσοδα αυτού, τα οποία προέρχονται από το ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας και φωτισμού, αντιθέτως δε προς τα -αορίστως, άλλωστε- προβαλλόμενα, δεν εγείρεται ζήτημα επέμβασης στο περιουσιακό δικαίωμα του αιτούντος Δήμου εκ της συμμετοχής εκπροσώπων της Περιφέρειας Αττικής στον παρεμβαίνοντα νέο Ε.Δ.Σ.Ν.Α.

17. Επειδή, προβάλλεται επίσης με το δικόγραφο προσθέτων λόγων ότι η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, στον βαθμό που καθορίζει δυνητικά και όχι δεσμευτικά τις προσφερόμενες από τον συσταθέντα Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο υπηρεσίες, έρχεται σε αντίθεση με την εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 211 παρ. 3 του ν. 3852/2010, σύμφωνα με την οποία έπρεπε με την απόφαση ίδρυσης του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. να καθορισθούν επακριβώς και οι υπ’ αυτού παρεχόμενες προς τους Δήμους υπηρεσίες, έναντι των οποίων επιβάλλονται, με την εν λόγω απόφαση, τέλη εις βάρος αυτών και υπέρ του συνδέσμου. Κατά την έννοια, όμως, της προαναφερθείσης εξουσιοδοτικής διάταξης, ως καθορισμός, με την ιδρυτική του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. απόφαση, υπηρεσιών νοείται η πρόβλεψη του είδους των υπηρεσιών, τις οποίες δύναται να παρέχει ο εν λόγω Σύνδεσμος, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες σε μητροπολιτικό επίπεδο και με τις υποδομές, που διαθέτει ως προς τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Με τα δεδομένα αυτά, η ρύθμιση του άρθρου 5 της προσβαλλόμενης απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών κείται εντός των ορίων της εξουσιοδοτικής διάταξης, καθόσον με το εν λόγω άρθρο απαριθμούνται οι υπηρεσίες, τις οποίες έχει τη δυνατότητα, εφόσον είναι αναγκαίο, να παρέχει ο εκάστοτε αρμόδιος Φο.Δ.Σ.Α, ενώ με τις ήδη ισχύουσες διατάξεις [βλ. άρθρο 9 του ν. 3854/2010 και διατάξεις της κοινής υπουργικής απόφασης 2527/2009, στις οποίες αυτό παραπέμπει και οι οποίες ρυθμίζουν λεπτομερειακά τα ζητήματα τιμολογιακής πολιτικής των Φο.Δ.Σ.Α.] δίδεται εξουσιοδότηση στο Διοικητικό Συμβούλιο εκάστου Φο.Δ.Σ.Α. -και, κατά συνέπεια, και του Ε.Δ.Σ.Ν.Α.- για τον περαιτέρω καθορισμό του ύψους των εισφορών, που αντιστοιχούν στην παροχή υπηρεσιών εκ των αναφερομένων στην προσβαλλόμενη απόφαση.

18. Επειδή, προβάλλεται ακόμη με το δικόγραφο προσθέτων λόγων ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών έχει εκδοθεί κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 78 του Συντάγματος, δεδομένου ότι με την απόφαση αυτή επιβάλλονται εισφορές για το έτος 2012 υπέρ του παρεμβαίνοντος Συνδέσμου και εις βάρος του αιτούντος Δήμου χωρίς να προκύπτει αιτιολογημένα η ανταποδοτικότητα των εισφορών αυτών σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Συναφώς προβάλλεται ότι η αιτιολογία αυτή ελλείπει και ως προς τον καθορισμό της εισφοράς στο ύψος των 45 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων, δεδομένου ότι δεν γίνεται αναφορά στο κόστος των υπηρεσιών, που θα παρασχεθούν από τον Ε.Δ.Σ.Ν.Α., ώστε να καταστεί δυνατός ο ακυρωτικός έλεγχος της αντιστοιχίας μεταξύ παροχής και αντιπαροχής και να διαπιστωθεί αν πρόκειται πράγματι περί ανταποδοτικού τέλους, το οποίο και μόνον δύναται επιτρεπτώς να επιβληθεί με κανονιστική διοικητική πράξη. Στο προεκτεθέν άρθρο 3 παρ. 1 της προσβαλλόμενης απόφασης ορίζεται ότι για τον υπολογισμό των ετησίων εισφορών των Δήμων, που είναι μέλη του Ε.Δ.Σ.Ν.Α., εφαρμόζονται οι προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 3854/2010, καθορίστηκε δε το ύψος των εισφορών, που οφείλει κάθε Δήμος προς τον Ε.Δ.Σ.Ν.Α. για το έτος 2012, περαιτέρω δε, μεταβατικά και προσωρινά, ήτοι μέχρι να γίνει η οριστική κοστολόγηση των υπηρεσιών από το ίδιο το νομικό πρόσωπο του Συνδέσμου, ορίσθηκε τιμή κόστους υπηρεσίας 45 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων, που διακινείται στις εγκαταστάσεις του Ε.Δ.Σ.Ν.Α. και προβλέφθηκε η διενέργεια οριστικής εκκαθάρισης των οφειλομένων ποσών στο τέλος του έτους 2012, ανάλογα με τον όγκο των διακινηθέντων αποβλήτων, με αντίστοιχη χρέωση ή πίστωση των εισφορών για το επόμενο έτος 2013. Με τα δεδομένα αυτά, η επίμαχη ρύθμιση της προσβαλλόμενης απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών έχει παύσει πλέον να ισχύει λόγω παρέλευσης του έτους 2012, στο οποίο αφορούσε, ο δε προβαλλόμενος λόγος ακυρώσεως είναι πλέον άνευ αντικειμένου και έχει καταστεί αλυσιτελής (πρβλ. ΣΕ 3326/2015, 3390/2014 κ.ά.). Το αυτό ισχύει και ως προς τον συναφή λόγο, με τον οποίο αμφισβητείται η αιτιολόγηση του καθορισμού του ύψους των εισφορών σε 45 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων, δεδομένου ότι και η μεταβατική αυτή ρύθμιση έχει παύσει πλέον να ισχύει κατόπιν της έκδοσης, από το έτος 2013 και εφεξής, διαδοχικών αποφάσεων του αρμοδίου, κατά τα οριζόμενα στο προαναφερθέν άρθρο 9 του ν. 3854/2010, Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΔ.Σ.Ν.Α, με τις οποίες (αποφάσεις) καθορίσθηκε για κάθε έτος το ύψος των οφειλομένων από τους Δήμους εισφορών [Από τα προσκομισθέντα από τον παρεμβαίνοντα Σύνδεσμο στοιχεία προκύπτει ότι έχουν ήδη εκδοθεί οι υπ’ αριθμ. 12/2013, 13/2013, 3/2015, 3/2016 και 5/2017 αποφάσεις του Διοικητικού του Συμβουλίου, με τις οποίες καθορίσθηκαν οι ετήσιες εισφορές των Δήμων προς τον Ε.Δ.Σ.Ν.Α. για τα έτη, αντιστοίχως, 2013, 2014, 2015, 2016 και 2017, καθώς επίσης οι 2/2016 και 4/2017 αποφάσεις του αυτού οργάνου με θέμα τον καθορισμό του κόστους διαχείρισης των απορριμμάτων από τον Σύνδεσμο και τον ορισμό της τιμολογιακής πολιτικής των υπηρεσιών, που παρέχει για τα έτη 2016 και 2017, αντιστοίχως, στις οποίες αποφάσεις περιλαμβάνεται, κατά τα οριζόμενα στην Κ.Υ.Α. 2527/2009, αναλυτικός προσδιορισμός του κόστους διαχείρισης του Ε.Δ.Σ.Ν.Α.]. Με τα δεδομένα αυτά, δεν ισχύουν πλέον οι μεταβατικές, προσωρινού χαρακτήρα, ρυθμίσεις της προσβαλλόμενης απόφασης. Συνεπώς, και αυτός ο λόγος ακυρώσεως στερείται πλέον αντικειμένου και πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής. Εξάλλου, οι προβληθέντες στο ακροατήριο και αναπτυχθέντες με το κατατεθέν εντός της παρασχεθείσης από την Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρο προθεσμίας από 07.11.2017 υπόμνημα ισχυρισμοί του αιτούντος Δήμου περί διατήρησης ιδιαιτέρου εννόμου συμφέροντος αυτού για την εκδίκαση της υπό κρίση αίτησης και ως προς το σκέλος της προσβαλλόμενης απόφασης, με το οποίο του επιβλήθηκαν εισφορές υπέρ του παρεμβαίνοντος Ε.Δ.Σ.Ν.Α. για το έτος 2012, είναι απορριπτέοι, διότι από το εν λόγω σκέλος της προσβαλλόμενης πράξης μόνον οικονομικής φύσεως συνέπειες καταλείπονται πλέον, τυχόν δε χρηματικές αξιώσεις του αιτούντος Δήμου για την επιστροφή υπ’ αυτού καταβληθεισών εισφορών για το εν λόγω έτος είναι εν πάση περιπτώσει αυτοτελώς επιδιώξιμες ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων με την άσκηση των καταλλήλων ενδίκων βοηθημάτων (πρβλ. ΣΕ 1105/2017).

19. Επειδή, οι προβληθέντες το πρώτον με το κατατεθέν μετά τη συζήτηση υπόμνημα του αιτούντος Δήμου αυτοτελείς ισχυρισμοί είναι, προεχόντως για τον λόγο αυτό, απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

20. Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, η αίτηση, καθ’ ο μέρος στρέφεται κατά της πρώτης προσβαλλόμενης 52546/16.12.2011 απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών (Β΄ 2854), όπως έχει τροποποιηθεί με την 17550/04.05.2012 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών (Β΄ 1505), πρέπει να απορριφθεί, να γίνει δε δεκτή, κατά το μέρος αυτό, η παρέμβαση.