ΣτΕ Δ’ 2177 – 2178/2021 – Απόφαση ένταξης πράξης για Λειτουργία Δομής Ασυνόδευτων Ανηλίκων – Νόμιμος ο υπολογισμός προϋπολογισμού με απλοποιημένο κόστος – Ο Οδηγός Εφαρμογής δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και δεν χρήζει υπογραφών και δημοσίευσης
Με τις με αρ. 2177 και 2178/2021 Αποφάσεις του Δ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας απορρίφθηκαν αιτήσεις ακύρωσης Δήμων, σωματείου, επιχειρηματιών και κατοίκων κατά απόφασης του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής με την οποία αποφασίστηκε η ένταξη πράξης που αφορούσε σε Λειτουργία Δομής Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο τρόπος υπολογισμού του προϋπολογισμού (απλοποιημένο μοναδιαίο κόστος) της επιδότησης υπήρξε νόμιμος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ότι για τους ασυνόδευτους ανηλίκους άνω των 16 ετών δεν ισχύει αποκλειστικώς για τη φιλοξενία τους η δομή των «εποπτευόμενων διαμερισμάτων». Ο Οδηγός Εφαρμογής και Λειτουργίας που συνοδεύει την επίμαχη Πρόσκληση δεν απαιτείτο να φέρει υπογραφή και να δημοσιευτεί διότι δεν θεσπίζει πρωτογενώς κανόνες δικαίου. Η εταιρεία μας άσκησε παρέμβαση υπέρ του Κύρους της προσβαλλομένης πράξεως. Απορρίπτονται οι αιτήσεις ακύρωσης, δεκτή η παρέμβαση.
Ακολουθούν οι αποφάσεις:
Αριθμός 2177/2021
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Δ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 1η Ιουνίου 2021, με την εξής σύνθεση: Μ. Καραμανώφ, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Δ΄ Τμήματος, Ηλ. Μάζος, Ο. Παπαδοπούλου, Σύμβουλοι, Χρ. Μπολόφη, Ι. Μιχαλακόπουλος, Πάρεδροι. Γραμματέας η Ι. Παπαχαραλάμπους, Γραμματέας του Δ΄ Τμήματος.
Για να δικάσει την από 9 Απριλίου 2020 αίτηση:
των: 1. «…» 2. «…» 3. «…», 4. «…» 5. «…» 6. «…» και 7. «…», οι οποίοι παρέστησαν με τον δικηγόρο «…», που τον διόρισαν με πληρεξούσια και ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του,
κατά του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, οποίος παρέστη με την «…», Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
και κατά του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου με την επωνυμία «…», το οποίο παρέστη με τον δικηγόρο Βασίλειο Χατζηγιαννάκη (Α.Μ. 28288), που τον διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 514/Φ.38/20.3.2020 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής και Ασύλου.
Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων που εμφανίσθηκαν δήλωσαν, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσουν.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Ο. Παπαδοπούλου.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινομένης αίτησης καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής 32992536495006090074).
2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, όπως αυτή συμπληρώθηκε με δύο δικόγραφα προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση της 514/Φ.38/20.3.2020 πράξης του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής. Με την προσβαλλόμενη πράξη αποφασίσθηκε η ένταξη της επίδικης Δράσης, με Κωδικό ΟΠΣ 5050789 και με τον τίτλο «Επιχορήγηση του ΝΠ [νομικού προσώπου] ΑΜΚΕ [αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία] «…» για την υλοποίηση του έργου: Λειτουργία Δομής Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων ‘…’», στον Εθνικό Στόχο «Υποδοχή/Άσυλο» και στον Ειδικό Στόχο «Άσυλο» του Εθνικού Προγράμματος του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και καθορίσθηκαν οι όροι χρηματοδότησης της Δράσης αυτής και οι υποχρεώσεις του δικαιούχου νομικού προσώπου, που αποτελούν τμήμα της σχετικής «Συμφωνίας Επιδότησης».
3. Επειδή, η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με την επωνυμία «…», δικαιούχος της ως άνω επιχορήγησης, με έννομο συμφέρον, εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς παρεμβαίνει υπέρ του κύρους της προσβαλλομένης.
4. Επειδή, όπως συνάγεται από την νομοθεσία βάσει της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη [βλ. κατωτέρω], η Πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων προς χρηματοδότηση Δράσεων από το Εθνικό Πρόγραμμα του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης η οποία απέληξε στην έκδοση της επίδικης απόφασης για την ένταξη της συγκεκριμένης Δράσης στο Πρόγραμμα αυτό και τη σύναψη «συμφωνίας επιδότησης» με την δικαιούχο της χρηματοδότησης αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία [βλ. κατωτέρω το ιστορικό της υπόθεσης], δεν αποτελεί πρόσκληση συμμετοχής σε διαγωνιστική διαδικασία για τη σύναψη σύμβασης έργου, υπηρεσίας ή προμήθειας κατά την έννοια της οδηγίας 2014/24/ΕΕ (ΕΕ L 94), αλλά ειδικώς προβλεπόμενη και ρυθμιζόμενη από τους σχετικούς Κανονισμούς και τα εθνικά νομοθετήματα διαδικασία υποβολής προτάσεων για τη διάθεση πόρων του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης. Συνεπώς, από την αμφισβήτηση της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής δεν γεννάται διαφορά υπαγόμενη στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016 (Α΄ 147). Περαιτέρω, ενόψει της ειδικής φύσης του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την έκδοση της πράξης αυτής, από την αμφισβήτηση της νομιμότητάς της δεν γεννάται διαφορά ουσίας περί την καταβολή κοινοτικών ή εθνικών ενισχύσεων, επιδοτήσεων και λοιπών συναφών χρηματικών παροχών, κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 4 περ. στ΄ του ν. 1406/1983 (Α΄ 182), [όπως η παρ. 4 προστέθηκε με το άρθρο 51 παρ. 1 του ν. 3659/2008 (Α΄ 77) και η περ. στ΄ αντικαταστάθηκε με το άρθρο 48 παρ. 2 του ν. 3900/2010 (A΄ 213)], και ως εκ τούτου η εν λόγω διαφορά δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Διοικητικού Πρωτοδικείου, αλλά στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας (πρβλ. ΣτΕ 2288/2019 επτ, 2747/2019, 3498/2017, 2559/2017, 2204-06/2017, 1374/2016, 3932/2015, 3458/2015, 3084/2014, 2663-64/2014).
5. Επειδή, η προσβαλλόμενη πράξη προβλέπει στο σχετικό «Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης» ως ημερομηνία λήξης της οικείας Δράσης την 1η Ιουλίου 2021. Συνεπώς, κατά τον χρόνο συζήτησης της κρινόμενης αίτησης (1.6.2021) η πράξη αυτή εξακολουθούσε να ισχύει και η παρούσα δίκη διατηρεί το αντικείμενό της.
6. Επειδή, ως προς το έννομο συμφέρον τους για την άσκηση της υπό κρίση αίτησης, οι αιτούντες, σωματείο, ατομικές επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα, προβάλλουν ότι η περιοχή «…», στην οποία θα εγκατασταθεί η επίδικη Δομή Φιλοξενίας, γειτνιάζει με το κέντρο των βιοτικών σχέσεων και επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους, που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή «…», το δε αιτούν σωματείο, επικαλείται, ειδικότερα, τους καταστατικούς του σκοπούς. Αναφέρουν, περαιτέρω, οι αιτούντες ότι η περιοχή «…», όπως και η ευρύτερη περιοχή του «…», είναι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, απομονωμένη από τις αναπτυγμένες αστικές και οικιστικές περιοχές, με υψόμετρο που προσεγγίζει τα 1.000 μέτρα, ότι η εγκατάσταση και η λειτουργία δομής φιλοξενίας 40 αρρένων ανηλίκων προσφύγων, έστω και για ένα έτος, χωρίς επακριβή προσδιορισμό της ηλικιακής τους ομάδας, στην ορεινή και απομονωμένη αυτή περιοχή, με 40 κατοίκους υπερήλικες στην πλειοψηφία τους, επιφέρει, κατά τους ισχυρισμούς τους, διάρρηξη του υπάρχοντος κοινωνικού ιστού και πλήρη ανατροπή της καθημερινότητας των μόνιμων κατοίκων και των επιχειρηματιών. Τούτο, πρωτίστως διότι η έλευση των προσφύγων αυτών, οι οποίοι στο πρόσφατο παρελθόν διαβιούσαν σε αμφιβόλου υγιεινής συνθήκες εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, θα θέσει με βεβαιότητα σε διακινδύνευση το μέγιστο έννομο αγαθό της υγείας των μόνιμων κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι είναι και υπερήλικες, η δε πρόσβασή τους σε παροχή υγειονομικών υπηρεσιών είναι δυσχερέστατη. Περαιτέρω, το έντονο κλίμα ανασφάλειας, με αρνητικά αποτελέσματα στην προσέλκυση νέων επισκεπτών, θα πλήξει, κατά τους αιτούντες, ευθέως τον τουρισμό της περιοχής του Ζαγορίου, ο οποίος αποτελεί και την μοναδική πηγή εισοδήματος των κατοίκων και επιχειρηματιών και το μοναδικό εξαγώγιμο προϊόν.
7. Επειδή, σκοπός του αιτούντος σωματείου είναι, σύμφωνα με το προσκομισθέν καταστατικό του, η «διαφύλαξη, μελέτη και προαγωγή των οικονομικών, κοινωνικών και επαγγελματικών συμφερόντων των μελών [του]» για την εξυπηρέτηση του κοινωνικού συνόλου, επί μέρους δε σκοποί του είναι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του «…», η συστηματική μελέτη των προβλημάτων του επιχειρηματικού κλάδου του «…» και η ενημέρωση των μελών για την προσφορότερη αντιμετώπιση και επίλυση αυτών, η μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή των επαγγελματικών συμφερόντων των μελών του (άρθρο 2 παρ. 1 περιπτώσεις α΄, γ΄ και δ΄ του Καταστατικού). Εξ άλλου, οι λοιποί αιτούντες είναι, αφενός, ατομικές επιχειρήσεις-ξενοδοχεία, με έδρα τους «…», και, αφετέρου, φυσικά πρόσωπα, μόνιμοι κάτοικοι του οικισμού «…» (βλ. τα προαποδεικτικώς προσκομισθέντα σχετικά στοιχεία). Ενόψει των ιδιοτήτων που επικαλούνται οι αιτούντες και των ισχυρισμών που προβάλλονται, κατά τα ανωτέρω, για την βλάβη τους από την προσβαλλομένη, η κρινόμενη αίτηση ασκείται με έννομο συμφέρον και οι αιτούντες παραδεκτώς ομοδικούν, είναι δε απορριπτέοι οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί του Δημοσίου και της παρέμβασης. Τέλος, η αίτηση ασκείται εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς, κατά τα λοιπά.
8. Επειδή, στο άρθρο 78 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζονται τα εξής: «1. Η Ένωση αναπτύσσει κοινή πολιτική στους τομείς του ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας με στόχο να παρέχεται το κατάλληλο καθεστώς σε οποιονδήποτε υπήκοο τρίτης χώρας χρήζει διεθνούς προστασίας … 2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … λαμβάνουν μέτρα όσον αφορά κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, στο οποίο περιλαμβάνονται: α) ενιαίο καθεστώς ασύλου υπέρ των υπηκόων τρίτων χωρών … β) ενιαίο καθεστώς επικουρικής προστασίας για τους υπηκόους τρίτων χωρών … ε) κριτήρια και μηχανισμοί καθορισμού του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης ασύλου ή επικουρικής προστασίας, στ) προδιαγραφές σχετικά με τις προϋποθέσεις υποδοχής αιτούντων άσυλο ή επικουρικής προστασίας …»· σύμφωνα δε με το άρθρο 79: «1. Η Ένωση αναπτύσσει κοινή μεταναστευτική πολιτική, η οποία έχει ως στόχο να εξασφαλίζει, σε όλα τα στάδια, την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, τη δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα κράτη μέλη καθώς και την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων και την ενισχυμένη καταπολέμησή της. 2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … λαμβάνουν μέτρα σχετικά με τους ακόλουθους τομείς: α) προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής … β) καθορισμός των δικαιωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα σε κράτος μέλος … 4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … μπορούν να θεσπίζουν μέτρα ενθάρρυνσης και στήριξης της δράσης των κρατών μελών με στόχο τη διευκόλυνση της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν νόμιμα στο έδαφός τους …». Δυνάμει των ανωτέρω άρθρων 78 παρ. 2 και 79 παρ. 2 και 4 της ΣΛΕΕ εκδόθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 514/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού «γενικών διατάξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης» (L 150). Στον Κανονισμό αυτό [όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/1543 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2020 (L 356)], ορίζονται τα ακόλουθα: Άρθρο 1: «Ο παρών κανονισμός θεσπίζει γενικούς κανόνες εφαρμογής των ειδικών κανονισμών όσον αφορά: α) τη χρηματοδότηση δαπανών· β) τη σύμπραξη, τον προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων, την παρακολούθηση και αξιολόγηση· γ) τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που θα θέσουν σε λειτουργία τα κράτη μέλη, και δ) την εκκαθάριση λογαριασμών». Άρθρο 2: «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «ειδικοί κανονισμοί»: -ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· -ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 513/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και -κάθε άλλος κανονισμός που προβλέπει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού· β) «προγραμματισμός»: η διαδικασία οργάνωσης, λήψης αποφάσεων και χρηματοδότησης σε διάφορα στάδια, που αποσκοπεί στην εφαρμογή, σε πολυετή βάση, της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών για την επίτευξη των στόχων των ειδικών κανονισμών· γ) «δράση»: έργο ή ομάδα έργων που επιλέγονται από την υπεύθυνη αρχή του οικείου εθνικού προγράμματος ή υπό την ευθύνη της και συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων τους οποίους επιδιώκουν οι ειδικοί κανονισμοί· δ) «δράση της Ένωσης» … ε) «έργο»: τα ειδικά, πρακτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση ολόκληρης ή μέρους μιας δράσης από έναν δικαιούχο χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης· στ) … ζ) «δικαιούχος»: ο αποδέκτης συνεισφοράς της Ένωσης στο πλαίσιο ενός έργου. Οι δικαιούχοι είναι δυνατόν να είναι δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας, διεθνής οργανισμός …». Άρθρο 3: «1. Οι ειδικοί κανονισμοί παρέχουν στήριξη, μέσω εθνικών προγραμμάτων, δράσεων της Ένωσης … 6. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης … 7. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα της στήριξης που παρέχεται δυνάμει των ειδικών κανονισμών … 8. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους σε σχέση με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους, τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της αναλογικότητας». Άρθρο 5: «1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, η Επιτροπή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης … 2. Τα κράτη μέλη προλαμβάνουν, εντοπίζουν και διορθώνουν παρατυπίες και ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά με οποιουσδήποτε τόκους υπερημερίας …». Άρθρο 10: «Οι στόχοι των ειδικών κανονισμών επιδιώκονται εντός του πλαισίου του πολυετούς προγραμματισμού για την περίοδο από το 2014 έως το 2020 …». Άρθρο 14: «1. Κάθε κράτος μέλος προτείνει … ένα πολυετές εθνικό πρόγραμμα σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς. 2. Κάθε προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα καλύπτει τα οικονομικά έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 … 3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα στην Επιτροπή … 4. … 5. Πριν εγκρίνει ένα προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα, η Επιτροπή εξετάζει: α) τη συνέπειά του με τους στόχους των ειδικών κανονισμών … β) την κατανομή της ενωσιακής χρηματοδότησης μεταξύ των στόχων με γνώμονα τις απαιτήσεις του ειδικού κανονισμού … γ) τη συνάφεια των στόχων, των δεικτών, του χρονοδιαγράμματος, και των ενδεικτικών δράσεων που προβλέπονται στα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα, με γνώμονα τη στρατηγική που προτείνουν τα κράτη μέλη· δ) τη συνάφεια των διατάξεων εφαρμογής … 7. Η Επιτροπή εγκρίνει κάθε εθνικό πρόγραμμα …». Άρθρο 16: «1. Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που χορηγούνται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων έχουν τη μορφή επιδοτήσεων. 2. Οι στηριζόμενες δράσεις βάσει εθνικών προγραμμάτων συγχρηματοδοτούνται από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και δεν χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. 3. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 75 % της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης ενός έργου …». Άρθρο 17: «1. Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει των εθνικών κανόνων, εκτός εάν ο παρών κανονισμός ή οι ειδικοί κανονισμοί θεσπίζουν ειδικούς κανόνες. 2. Σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς, για να είναι επιλέξιμες οι δαπάνες πρέπει: α) να εντάσσονται εντός του πεδίου εφαρμογής των ειδικών κανονισμών και των στόχων τους· β) να είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από το εξεταζόμενο έργο· γ) να είναι εύλογες και σύμφωνες με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ειδικότερα από άποψη αντιστοιχίας αξίας και δαπάνης, καθώς και σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας· 3. Οι δαπάνες είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση δυνάμει των ειδικών κανονισμών, εάν: α) έχουν πραγματοποιηθεί από δικαιούχο μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2014 και της 31ης Δεκεμβρίου 2022· και β) έχουν πράγματι καταβληθεί από την ορισθείσα υπεύθυνη αρχή μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2014 και της 30ής Ιουνίου 2023 … 5. Οι δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αιτήσεις πληρωμής από τον δικαιούχο προς την υπεύθυνη αρχή τεκμηριώνονται με τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής ισχύος, με εξαίρεση τις μορφές στήριξης βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ). Γι’ αυτές τις μορφές στήριξης, κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, τα ποσά που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής είναι τα έξοδα που επιστρέφονται στον δικαιούχο από την υπεύθυνη αρχή …». Άρθρο 18: «1. Επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να επιστραφούν με τους ακόλουθους τρόπους: α) επιστροφή επιλέξιμων εξόδων που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, μαζί, κατά περίπτωση, με το κόστος απόσβεσης· β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους· γ) κατ’ αποκοπή ποσά· δ) χρηματοδότηση με σταθερούς συντελεστές που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός ποσοστού σε μία ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες εξόδων. 2. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 εναλλακτικές δυνατότητες είναι δυνατόν να συνδυάζονται όταν κάθε δυνατότητα καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες εξόδων ή όταν χρησιμοποιούνται για διαφορετικά έργα που αποτελούν μέρος μιας δράσης ή για διαδοχικά στάδια μιας δράσης. 3. Όταν ένα έργο υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης έργων, αγαθών ή υπηρεσιών, εφαρμόζεται μόνον η παράγραφος 1 στοιχείο α). Όταν η δημόσια σύμβαση στο πλαίσιο έργου περιορίζεται σε ορισμένες κατηγορίες εξόδων, είναι δυνατόν να εφαρμόζονται όλες οι εναλλακτικές δυνατότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 4. Τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία β), γ) και δ) καθορίζονται με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) δίκαιη, αντικειμενική και επαληθεύσιμη μέθοδο υπολογισμού που βασίζεται: i) σε στατιστικά δεδομένα ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία, ii) στο επαληθευμένο ιστορικό του κάθε δικαιούχου, ή iii) στην εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής εγγραφής εξόδων μεμονωμένων δικαιούχων· β) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους, κατ’ αποκοπή ποσών και σταθερών συντελεστών που εφαρμόζονται σε πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων· γ) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους, κατ’ αποκοπή ποσών και σταθερών συντελεστών που εφαρμόζονται σε συστήματα για επιδοτήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το οικείο κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων. 5. Στο έγγραφο που καθορίζει τους όρους στήριξης για κάθε έργο προσδιορίζεται και η εφαρμοστέα μέθοδος για την κοστολόγηση του έργου και των όρων για την καταβολή της επιδότησης. 6. Όταν η υλοποίηση ενός έργου συνεπάγεται έμμεσα έξοδα, αυτά μπορούν να υπολογίζονται ως κατ’ αποκοπή ποσό με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) κατ’ αποκοπή ποσό έως το 25 % των επιλέξιμων άμεσων εξόδων, εφόσον το ποσοστό υπολογίζεται βάσει δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού ή μεθόδου που εφαρμόζεται σε συστήματα για επιδοτήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο έργου και δικαιούχου· β) κατ’ αποκοπή ποσό έως το 15 % των επιλέξιμων άμεσων εξόδων προσωπικού χωρίς να απαιτείται από το οικείο κράτος μέλος να εκτελεί υπολογισμούς για τον προσδιορισμό του εφαρμοζόμενου συντελεστή· γ) κατ’ αποκοπή ποσό που εφαρμόζεται στα επιλέξιμα άμεσα έξοδα βάσει υφιστάμενων μεθόδων και αντίστοιχων συντελεστών που ισχύουν σε πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων. 7. … ». Άρθρο 19 [Μη επιλέξιμες δαπάνες] … Άρθρο 21: «Για την εφαρμογή του εθνικού του προγράμματος κάθε κράτος μέλος θεσπίζει συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που προβλέπουν: α) περιγραφή των καθηκόντων κάθε αρχής που συμμετέχει στη διαχείριση και τον έλεγχο … β) συμμόρφωση με την αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ αυτών των αρχών … γ) διαδικασίες για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των δηλούμενων δαπανών· δ) πληροφοριακά συστήματα λογιστικής για την αποθήκευση και διαβίβαση δημοσιονομικών δεδομένων και δεδομένων σχετικά με τους δείκτες, για την παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων· ε) συστήματα για την υποβολή εκθέσεων και την παρακολούθηση στις περιπτώσεις που η υπεύθυνη αρχή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα σε άλλο φορέα· στ) ρυθμίσεις για τον λογιστικό έλεγχο της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου· ζ) συστήματα και διαδικασίες που διασφαλίζουν κατάλληλη διαδρομή των λογιστικών ελέγχων· η) την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση παρατυπιών, περιλαμβανομένης της απάτης, και την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μαζί με τυχόν τόκους υπερημερίας». Άρθρο 24: «1. Τα κράτη μέλη εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, λογιστικού και άλλου ελέγχου και αναλαμβάνουν τις συνακόλουθες αρμοδιότητες, που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης οι οποίοι θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και στον παρόντα κανονισμό. 2. Τα κράτη μέλη εγγυώνται ότι τα συστήματά τους διαχείρισης και ελέγχου των εθνικών προγραμμάτων είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και ότι τα εν λόγω συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά. 3. Τα κράτη μέλη διαθέτουν επαρκείς πόρους σε κάθε αρμόδια αρχή για την εκτέλεση των καθηκόντων της … 4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διαφανείς κανόνες και διαδικασίες για την επιλογή και εκτέλεση έργων, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς …». Άρθρο 25 παρ. 1: «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, οι αρμόδιες αρχές είναι: α) υπεύθυνη αρχή: δημόσιος φορέας του κράτους μέλους, που είναι ο ορισθείς φορέας κατά την έννοια του άρθρου 59 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και ευθύνεται αποκλειστικά για τη χρηστή διαχείριση και τον έλεγχο του εθνικού προγράμματος … β) αρχή ελέγχου: εθνική δημόσια αρχή ή φορέας, που λειτουργεί ανεξάρτητα από την υπεύθυνη αρχή … γ) κατά περίπτωση, μία ή περισσότερες εντεταλμένες αρχές: οποιοσδήποτε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ο οποίος, υπό την ευθύνη της υπεύθυνης αρχής, εκτελεί ορισμένα καθήκοντα για λογαριασμό της υπεύθυνης αρχής». Άρθρο 27 παρ. 1: «Οι υπεύθυνες αρχές διενεργούν συστηματικό διοικητικό έλεγχο και συμπληρωματικούς ελέγχους μέσω επιτόπιων ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον απαιτείται, και αιφνιδιαστικών επιτόπιων ελέγχων επί των δαπανών που συνδέονται με τις αιτήσεις τελικής πληρωμής από τους δικαιούχους, οι οποίες δηλώνονται στους ετήσιους λογαριασμούς, με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου αξιοπιστίας». Άρθρο 46 «Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν τις δημοσιονομικές διορθώσεις που απαιτούνται σε σχέση με μεμονωμένες ή συστημικές παρατυπίες οι οποίες εντοπίζονται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων …». Κατά το άρθρο 61, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Περαιτέρω, στον Κανονισμό (ΕΕ) 1042/2014 της Επιτροπής (L 289) για την συμπλήρωση του ανωτέρω Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014 [όπως ίσχυε πριν από από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1291 της Επιτροπής] ορίζονται τα εξής: Άρθρο 1 «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται οι ορισμοί του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Εφαρμόζονται επίσης οι ακόλουθοι ορισμοί: α) … «συμφωνία επιδότησης»: η συμφωνία ή ισοδύναμη μορφή νομικού μέσου βάσει της οποίας η υπεύθυνη αρχή παρέχει επιδοτήσεις στον δικαιούχο για την εκτέλεση έργου στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος». Άρθρο 7 παρ. 1 «Κατά γενικό κανόνα, η υπεύθυνη αρχή χορηγεί επιδοτήσεις για έργα στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος βάσει ανοικτών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων». Άρθρο 9 «1. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 δημοσιοποιούνται με τρόπο που διασφαλίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και την κατάλληλη δημοσιότητα μεταξύ των δυνητικών δικαιούχων. Κάθε ουσιώδης μεταβολή στις προσκλήσεις πρέπει να δημοσιεύεται κατά τον ίδιο τρόπο. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 και 2 καθορίζουν τουλάχιστον τα εξής: α) στόχους· β) κριτήρια επιλογής και χορήγησης· γ) ρυθμίσεις για ενωσιακή και, κατά περίπτωση, εθνική χρηματοδότηση … δ) ρυθμίσεις και καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των προτάσεων· ε) κανόνες επιλεξιμότητας για τις δαπάνες· στ) διάρκεια του έργου· και ζ) χρηματοοικονομικές και άλλες πληροφορίες που πρέπει να τηρούνται και να γνωστοποιούνται. 2. Πριν λάβει την απόφαση χορήγησης, η υπεύθυνη αρχή βεβαιώνεται ότι οι δικαιούχοι του έργου έχουν την ικανότητα να πληρούν τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης. 3. Η υπεύθυνη αρχή καθορίζει τις διαδικασίες για την παραλαβή των προτάσεων. Υποβάλλει προτάσεις τόσο σε επίσημη, τεχνική και δημοσιονομική ανάλυση όσο και σε ποιοτική αξιολόγηση βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων κατά τρόπο διαφανή και χωρίς διακρίσεις. Η υπεύθυνη αρχή καταχωρίζει εγγράφως τους λόγους της απόρριψης των λοιπών προτάσεων. 4. Στην απόφαση χορήγησης αναφέρεται τουλάχιστον το όνομα των δικαιούχων, οι ουσιαστικές λεπτομέρειες του έργου, οι επιχειρησιακοί στόχοι του, το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το ανώτατο ποσοστό συγχρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών …». Άρθρο 10 «1. Στις περιπτώσεις που η υπεύθυνη αρχή ενεργεί ως φορέας χορήγησης, καθορίζει τις διαδικασίες διαχείρισης του έργου, οι οποίες απαιτούν, τουλάχιστον: α) την υπογραφή συμφωνιών επιδότησης με τους δικαιούχους· και β) την παρακολούθηση των συμφωνιών επιδότησης, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τροποποιήσεών τους, με διοικητικά μέσα … 2. Η συμφωνία επιδότησης περιλαμβάνει ή αναφέρει τα εξής: α) το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης· β) το ανώτατο ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης σύμφωνα με τον σχετικό ειδικό κανονισμό· γ) τη λεπτομερή περιγραφή και το χρονοδιάγραμμα του έργου· δ) κατά περίπτωση, κάθε σημαντικό καθήκον που ο δικαιούχος προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτα μέρη, καθώς και τις σχετικές δαπάνες· ε) τον συμφωνηθέντα προβλεπόμενο προϋπολογισμό και το σχέδιο χρηματοδότησης του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων, σύμφωνα με τους θεσπισθέντες κανόνες επιλεξιμότητας· στ) τη μέθοδο για τον υπολογισμό του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης κατά το κλείσιμο του έργου· ζ) το χρονοδιάγραμμα και τις διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, τις τροποποιήσεις της συμφωνίας και την καταγγελία της συμφωνίας· η) τους επιχειρησιακούς στόχους του έργου, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών στόχων και των δεικτών που πρέπει να αναφέρονται· θ) διάταξη που απαιτεί από τον δικαιούχο να συλλέγει, σε εύθετο χρόνο, τα απαιτούμενα δεδομένα για τους κοινούς δείκτες που ορίζονται στον ειδικό κανονισμό, καθώς και τυχόν ειδικούς δείκτες του προγράμματος, και να διαβιβάζει τα δεδομένα αυτά τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο· ι) τον προσδιορισμό των επιλέξιμων δαπανών, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της περιγραφής της μεθοδολογίας για τον καθορισμό κλιμάκων μοναδιαίας δαπάνης, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπή χρηματοδότησης· ια) τις απαιτήσεις τήρησης λογιστικών βιβλίων και τους όρους όσον αφορά την καταβολή της επιδότησης· ιβ) τους όρους όσον αφορά τη διαδρομή ελέγχου· ιγ) τις διατάξεις όσον αφορά την προστασία των δεδομένων· και ιδ) τις διατάξεις όσον αφορά τη δημοσιότητα. 3. Κατά γενικό κανόνα, η συμφωνία επιδότησης υπογράφεται πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες του έργου που καταλογίζονται στο εθνικό πρόγραμμα. 4. Η συμφωνία επιδότησης προβλέπει ρητά ότι η Επιτροπή, ή οι εκπρόσωποί της, και το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκούν εξουσίες ελέγχου σε όλους τους δικαιούχους επιδοτήσεων, αντισυμβαλλομένους και υπεργολάβους που έλαβαν χρηματοδότηση από την Ένωση στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος, και τούτο προβλέπεται να γίνει βάσει ελέγχων εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων». Εξ άλλου, για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης εκδόθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 150). Ο Κανονισμός αυτός, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης (βλ. παρακάτω) [ήτοι πριν από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 328) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/445 της Επιτροπής (L 94/27.3.2020)], ορίζει τα εξής: Άρθρο 1 «1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης («Ταμείο») για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020. 2. Ο παρών κανονισμός ορίζει: α) τους στόχους της χρηματοδοτικής στήριξης και τις επιλέξιμες δράσεις· β) το γενικό πλαίσιο για την υλοποίηση των επιλέξιμων δράσεων· γ) τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους και την κατανομή τους· δ) τις αρχές και τον μηχανισμό καθορισμού κοινών προτεραιοτήτων της Ένωσης σε θέματα επανεγκατάστασης, και ε) την παρεχόμενη χρηματοδοτική στήριξη για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης. 3. Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή των κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014 …». Άρθρο 2 «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) … η) «ασυνόδευτος ανήλικος»: ο υπήκοος τρίτης χώρας κάτω των 18 ετών, που αφικνείται ή αφίχθη στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικο υπεύθυνο για αυτόν σύμφωνα με το νόμο ή την εθνική πρακτική του συγκεκριμένου κράτους μέλους, και εφόσον κανένας ενήλικος δεν ασκεί στην πράξη την επιμέλειά του· επίσης, ο ανήλικος που εγκαταλείπεται ασυνόδευτος μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών· θ) «ευάλωτο πρόσωπο»: ο υπήκοος τρίτης χώρας που εμπίπτει στον ορισμό δυνάμει της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης για τον στηριζόμενο τομέα δράσης πολιτικής στο πλαίσιο του Ταμείου· ι) …». Άρθρο 3 «1. Γενικός στόχος του Ταμείου είναι να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και στην εφαρμογή, την ενίσχυση και την ανάπτυξη της κοινής πολιτικής ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας και της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής … 2. Στο πλαίσιο του γενικού στόχου του, το Ταμείο συνεισφέρει στους ακόλουθους κοινούς ειδικούς στόχους: α) την ενίσχυση και ανάπτυξη όλων των πτυχών του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου … β) στήριξη της νόμιμης μετανάστευσης προς τα κράτη μέλη …». Άρθρο 5 «1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού … το Ταμείο στηρίζει δράσεις που εστιάζουν σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών: α) εκείνων που απολαύουν καθεστώτος πρόσφυγα ή καθεστώτος επικουρικής προστασίας … β) εκείνων που έχουν υποβάλει αίτηση χορήγησης μιας από τις προαναφερόμενες στο στοιχείο α) μορφές προστασίας και δεν τους έχει ακόμη ανακοινωθεί η τελική απόφαση· γ) εκείνων που απολαύουν προσωρινής προστασίας … δ) εκείνων που επανεγκαθίστανται ή έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί από κράτος μέλος. Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις … α) παροχή υλικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας στα σύνορα, εκπαίδευσης, κατάρτισης, υπηρεσιών στήριξης, υγειονομικής περίθαλψης και ψυχολογικής φροντίδας· β) παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών όπως μετάφραση και διερμηνεία, εκπαίδευση, κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης, και άλλων πρωτοβουλιών σε σχέση με το καθεστώς του ενδιαφερόμενου προσώπου· γ) σύσταση και βελτίωση διοικητικών δομών, συστημάτων και της επιμόρφωσης του προσωπικού και των αρμοδίων αρχών, προκειμένου να διασφαλισθεί αποτελεσματική και εύκολη πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου για τους αιτούντες άσυλο, καθώς επίσης αποτελεσματικές και ποιοτικές διαδικασίες ασύλου … δ) η παροχή κοινωνικής συνδρομής … ε) η παροχή νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης· στ) προσδιορισμός των ευάλωτων ομάδων και ειδική στήριξη στα ευάλωτα πρόσωπα, ιδίως σύμφωνα με τα στοιχεία α) έως ε)· ζ) κατάστρωση, ανάπτυξη και βελτίωση εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης. Όταν κρίνεται σκόπιμο και προβλέπεται σε εθνικό πρόγραμμα κράτους μέλους, το Ταμείο μπορεί επίσης να στηρίξει μέτρα ένταξης … 2. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) … όσον αφορά τις υποδομές στέγασης και τα συστήματα υποδοχής, το Ταμείο στηρίζει, ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις: α) η βελτίωση και διατήρηση των υφιστάμενων υποδομών και υπηρεσιών στέγασης· β) η ενίσχυση και βελτίωση των διοικητικών δομών και συστημάτων … ε) η δημιουργία, λειτουργία και ανάπτυξη νέων υποδομών καταλύματος και υπηρεσιών στέγασης, καθώς και διοικητικών δομών και συστημάτων … 3. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και δ) … το Ταμείο στηρίζει επιπλέον δράσεις παρόμοιες με τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, εφόσον αφορούν πρόσωπα προσωρινώς διαμένοντα: -σε κέντρα προσωρινής διαμονής και υποδοχής προσφύγων, ιδίως για τη στήριξη των επιχειρήσεων επανεγκατάστασης, σε συνεργασία με την UNHCR, ή -στο έδαφος κράτους μέλους στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους». Άρθρο 9 «1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού … το Ταμείο στηρίζει δράσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συνεκτικών στρατηγικών, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών σε τοπικό και/ή περιφερειακό επίπεδο … 2. Οι δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνουν υπόψη, σε κάθε περίπτωση εφόσον είναι αναγκαία, τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων κατηγοριών υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, προσώπων που έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί, και, ιδίως, των ευάλωτων προσώπων. 3. …». Άρθρο 19 «1. Βάσει των εθνικών προγραμμάτων, που εξετάζονται και εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού … επιδιώκουν ιδίως τους ακόλουθους στόχους της Ένωσης: α) την ενίσχυση της δημιουργίας του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου … β) τον καθορισμό και την ανάπτυξη στρατηγικών ένταξης, που καλύπτουν διάφορες πτυχές της αμφίδρομης δυναμικής διεργασίας, σε εθνικό/τοπικό/περιφερειακό επίπεδο … γ) την ανάπτυξη προγράμματος επιστροφής … 2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι δράσεις που στηρίζονται από το Ταμείο εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας … 3. Με την επιφύλαξη της υποχρέωσης επίτευξης των ως άνω στόχων και συνεκτιμώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες τους, τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώκουν την επίτευξη δίκαιης και διαφανούς κατανομής των πόρων στους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2». Κατά το άρθρο 32 αυτού, κανονισμός «αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014». Εν όψει των ανωτέρω, με την απόφαση της Επιτροπής της 31.7.2015 [C (2015) 5313 final] εγκρίθηκε το εθνικό πρόγραμμα της Ελλάδας για ενίσχυση από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης [εφεξής: ΤΑΜΕ], για την περίοδο από το 2014 έως το 2020 [η απόφαση αυτή της Επιτροπής τροποποιήθηκε, μέχρι την έκδοση της επίμαχης Πρόσκλησης 019, με τις Εκτελεστικές Αποφάσεις της Επιτροπής C(2015) 9607 της 16.12.2015, C(2016) 7527 final της 25.11.2016 και C(2017) 5791 final της 28.8.2017]. Το εν λόγω πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ των κύριων στόχων ειδική μεταχείριση και υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων, προβλέπει δε ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι [UAMs-unaccompanied minors] τυγχάνουν της κατάλληλης υποδοχής και διασφαλίζεται η προστασία τους από τη βία. Στους δικαιούχους του Προγράμματος αυτού περιλαμβάνονται οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.
9. Επειδή, με το άρθρο 75 παρ. 1 του ν. 4375/2016 (Α΄ 51), όπως ίσχυε μέχρι την κατάργησή του με το άρθρο 119 παρ. 7 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133/7.8.2019), συνεστήθη στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού «Ειδική Γραμματεία Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης …», με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση των πόρων για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και την αξιοποίηση άλλων πόρων, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων έκτακτης ενίσχυσης, για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Στο άρθρο 76 παρ. 1 του ίδιου νόμου προβλέπεται η σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού και Διαχείρισης των Προγραμμάτων του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, η οποία, κατά το άρθρο 77 παρ. 1 περίπτωση α΄, αποτελεί την «Υπεύθυνη Αρχή» διαχείρισης, εφαρμογής και ελέγχου των εθνικών προγραμμάτων για την περίοδο 2014-2020, σύμφωνα με τις διατάξεις του ανωτέρω Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014. Περαιτέρω, με το άρθρο 79 παρ. 3 του αυτού νόμου παρεσχέθη εξουσιοδότηση στον Υπουργό Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού να καθορίσει ειδικότερα ζητήματα ως προς το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του πολυετούς Εθνικού Προγράμματος που χρηματοδοτείται από το Χρηματοδοτικό Πλαίσιο 2014-2020 για τα Ταμεία Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Εσωτερικής Ασφάλειας, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακολούθως, με το άρθρο 4 παρ. 1 του π.δ. 84/2019 (Α΄ 123) συνεστήθη στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου, στην οποία μεταφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ο συσταθείς με το άρθρο 75 του ν. 4375/2016 Ενιαίος Διοικητικός Τομέας Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας και άλλων πόρων. Με το άρθρο 111 του προαναφερθέντος ν. 4622/2019 συνεστήθη Ειδική Γραμματεία Υποδοχής στην Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου [παρ. 4]. Με το μεταγενέστερο π.δ. 4/2020 (Α΄ 4) συνεστήθη το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Στο Υπουργείο αυτό μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη: (α) η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου και β) η Ειδική Γραμματεία Υποδοχής [η οποία συνεστήθη δυνάμει του ν. 4622/2019], ορίσθηκε δε ότι αυτή υπάγεται στην ως άνω Γενική Γραμματεία. Τέλος, με το άρθρο 1 παρ. 1 του π.δ. 18/2020 (Α΄ 34), η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου μετονομάσθηκε σε Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής.
10. Επειδή, δυνάμει της ανωτέρω εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 79 παρ. 3 του ν. 4375/2016 και κατ’ επίκληση των μνημονευθέντων Κανονισμών, καθώς και των αποφάσεων της Επιτροπής για την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, εκδόθηκε η 82350/2016 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού για το «Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου των Εθνικών Προγραμμάτων των Ταμείων Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ/AMIF) και Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ/ISF) για την προγραμματική περίοδο 2014-2020» (Β΄ 2451). Με την απόφαση αυτή, η οποία ίσχυε το 2017, ήτοι κατά τον χρόνο έκδοσης της κρίσιμης εν προκειμένω Πρόσκλησης με Κωδικό 019 βάσει της οποίας υποβλήθηκε από το παρεμβαίνον νομικό πρόσωπο η αίτηση επιχορήγησης [βλ. κατωτέρω, το ιστορικό της υπόθεσης], θεσπίζονται κανόνες που διέπουν τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των Εθνικών Προγραμμάτων των ανωτέρω Ταμείων, ειδικότερα δε κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων/έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ταμεία, καθώς και κανόνες και διαδικασίες για επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των αντίστοιχων Εθνικών Προγραμμάτων (άρθρο 1). Ορίζεται, επίσης, ότι ως «Συμφωνία Επιδότησης» θεωρείται η συμφωνία [ή ισοδύναμο νομικό μέσο] βάσει της οποίας η υπεύθυνη αρχή παρέχει επιδοτήσεις στους δικαιούχους για την εκτέλεση του έργου στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος (άρθρο 2, βλ. και άρθρο 3 για τον ορισμό Υπεύθυνης Αρχής). Περαιτέρω, στα άρθρα 4-6 της υπουργικής αυτής απόφασης καθορίζεται η διαδικασία ένταξης δράσεων στο Εθνικό Πρόγραμμα, η οποία προβλέπει την έκδοση πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων από δυνητικούς δικαιούχους, την αξιολόγηση των προτάσεων αυτών, σύμφωνα με τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στην πρόσκληση, την έκδοση απόφασης για τη χορήγηση της επιδότησης, βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των προτάσεων, και την Συμφωνία Επιδότησης Δράσεων, η οποία αποτελείται από: (α) την απόφαση ένταξης και (β) τους όρους χρηματοδότησης της Δράσης και τις υποχρεώσεις του δικαιούχου. Στο άρθρο 22 αυτής καθορίζονται γενικοί κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών για επιδοτήσεις, στο άρθρο 24 ορίζεται ότι οι δαπάνες είναι επιλέξιμες εφόσον είναι νόμιμες και κανονικές και έχουν χρησιμοποιηθεί με βάση την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, στα δε άρθρα 29 και 30 ρυθμίζονται, αντιστοίχως, ζητήματα σχετικά με τις επιλέξιμες δαπάνες βάσει του πραγματικού κόστους και βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους. Κατά το άρθρο 27, η υποστήριξη των δράσεων από τα Ταμεία γίνεται με επιδοτήσεις, οι οποίες μπορούν να λάβουν μία από τις ακόλουθες μορφές: (α) αποζημίωση επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν, (β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους, (γ) κατ’ αποκοπή ποσά, (δ) κατ’ αποκοπή χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός σταθερού συντελεστή/ποσοστού σε μια ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών [παρ. 7]· η επιλογή υπό στοιχείο (α) συνιστά αποζημίωση του δικαιούχου βάσει του πραγματικού κόστους, ενώ οι εναλλακτικές επιλογές (β) έως (δ) συνιστούν αποζημίωση του δικαιούχου βάσει μεθόδων απλουστευμένου κόστους [παρ. 8]. Το άρθρο 31 αφορά την τεκμηρίωση και τον έλεγχο των επιλέξιμων δαπανών, ορίζει δε ότι οι δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από εκείνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 7 στοιχεία (β), (γ) και (δ), για τις οποίες τα ποσά που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής υπολογίζονται σύμφωνα με την εφαρμοζόμενη μέθοδο. Στη συνέχεια εκδόθηκε η 2015/2019 απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη (Β΄ 3522), η οποία αντικατέστησε την ως άνω υ.α. 82350/2016 και άρχισε να ισχύει από την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως [19.9.2019] (άρθρο 49). Ειδικότερα, στην απόφαση αυτή, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλομένης, ορίζονται τα εξής: Άρθρο 1: «Αντικείμενο της παρούσας υπουργικής απόφασης είναι η θέσπιση των κανόνων που διέπουν τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των Εθνικών Προγραμμάτων … για την προγραμματική περίοδο 2014-2020, ο προσδιορισμός των κανόνων και των διαδικασιών δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών … καθώς και των κανόνων επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων/έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ταμεία Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (TAME) και Εσωτερικής Ασφάλειας (TEA) στο πλαίσιο των αντίστοιχων Εθνικών Προγραμμάτων. Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τους φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση και τον έλεγχο των Εθνικών Προγραμμάτων αλλά και στην υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων/έργων στο κατάλληλο επίπεδο. Οι αρχές διαχείρισης διασφαλίζουν ότι οι δικαιούχοι είναι ενήμεροι σχετικά με τους κανόνες της παρούσας, ιδιαίτερα δε με τους κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων έργων που θα υλοποιήσουν». Άρθρο 4: «1. Με απόφαση του [αρμοδίου οργάνου] … εκδίδεται πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων από τους δυνητικούς δικαιούχους. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων δημοσιοποιούνται με τρόπο που διασφαλίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και την κατάλληλη δημοσιότητα μεταξύ των δυνητικών δικαιούχων. Κάθε ουσιώδης μεταβολή στις προσκλήσεις δημοσιεύεται με όμοιο τρόπο. Οι προσκλήσεις καθορίζουν τουλάχιστον τα εξής: α) τις προκηρυσσόμενες δράσεις και το ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που διατίθεται στη συγκεκριμένη πρόσκληση, β) τους φορείς στους οποίους απευθύνεται (κατηγορίες δυνητικών δικαιούχων), γ) τους στόχους … δ) τις δυνατότητες και τους όρους χορήγησης επιδότησης των δράσεων/έργων … ε) τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής των δράσεων/έργων … στ) τη διαδικασία υποβολής των προτάσεων … θ) τις υποχρεώσεις των δικαιούχων … 4. Οι υποβληθείσες προτάσεις αξιολογούνται από την υπεύθυνη αρχή ή τις εντεταλμένες αρχές, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που περιλαμβάνονται στην πρόκληση … 5. Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, [τα αρμόδια όργανα] … εκδίδουν την απόφαση χορήγησης της επιδότησης για τις δράσεις/τα έργα που [επελέγησαν] για χρηματοδότηση από τα Εθνικά Προγράμματα με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των προτάσεων τους. Στην απόφαση χορήγησης αναφέρονται το όνομα των δικαιούχων των δράσεων/έργων, οι ουσιαστικές λεπτομέρειες των δράσεων/έργων, οι επιχειρησιακοί τους στόχοι, το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το ανώτατο ποσοστό συγχρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών …». Άρθρο 6: «Η Συμφωνία Επιδότησης Δράσεων διακρίνεται σε δύο διακριτά τμήματα: (α) την Απόφαση Ένταξης δράσης σε εθνικό πρόγραμμα … και (β) τους Όρους Χρηματοδότησης Δράσης και Υποχρεώσεις Δικαιούχου … Οι όροι χρηματοδότησης της δράσης και υποχρεώσεις δικαιούχου … ως αναπόσπαστο μέρος της απόφασης ένταξης αποτελ[ούν] μέρος της Συμφωνίας Επιδότησης … Η Συμφωνία Επιδότησης Δράσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής: α) Το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης, β) το ανώτατο ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης σύμφωνα με τον σχετικό ειδικό κανονισμό, γ) τη λεπτομερή περιγραφή και το χρονοδιάγραμμα του έργου, δ) κατά περίπτωση, κάθε σημαντικό καθήκον που ο δικαιούχος προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτα μέρη, καθώς και τις σχετικές δαπάνες, ε) τον συμφωνηθέντα προβλεπόμενο προϋπολογισμό και το σχέδιο χρηματοδότησης του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων, σύμφωνα με τους θεσπιθέντες κανόνες επιλεξιμότητας, στ) τη μέθοδο υπολογισμού του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης κατά το κλείσιμο του έργου, ζ) το χρονοδιάγραμμα και τις διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, τις τροποποιήσεις της συμφωνίας και την καταγγελία της συμφωνίας, η) τους επιχειρησιακούς στόχους του έργου, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών στόχων και των δεικτών, θ) … ι) τον προσδιορισμό των επιλέξιμων δαπανών, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της περιγραφής της μεθοδολογίας για τον καθορισμό κλιμάκων μοναδιαίας δαπάνης, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπή χρηματοδότησης, ια) τις υποχρεώσεις του δικαιούχου που θα πρέπει να τηρήσει καθ ́ όλη τη διάρκεια υλοποίησης της δράσης, προκειμένου η δράση να διατηρήσει το δικαίωμα της επιδότησης …». Άρθρο 10: «1. Η Υπεύθυνη Αρχή/οι Εντεταλμένες Αρχές που ασκούν καθήκοντα διαχείρισης των Εθνικών Προγραμμάτων εξασφαλίζουν ότι οι δικαιούχοι εισπράττουν το συνολικό ποσό της δημόσιας στήριξης το ταχύτερο δυνατό και πλήρως … 2. Η δημόσια στήριξη που καταβάλλεται στους δικαιούχους αντιστοιχεί σε πραγματοποιηθείσες δαπάνες και δηλωθείσες από τους δικαιούχους στις αρχές διαχείρισης και δύναται να καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την εξέλιξη της δράσης και την πραγματοποίηση των δαπανών της ή όρους χρηματοδότησης που προσδιορίζονται στη δημόσια σύμβαση δράσεων που αφορούν υποδομές, προμήθειες ή και υπηρεσίες ή/και τους όρους χρηματοδότησης που προσδιορίζονται στη συμφωνία επιδότησης, ή/και απόφασης εκτέλεσης της δράσης με ίδια μέσα …». Άρθρο 22: «1. Όλες οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί για την υλοποίηση δράσεων/έργων, οι οποίες επιλέγονται από την Υπεύθυνη Αρχή ή υπό την ευθύνη της, στη βάση κριτηρίων επιλογής που εκ των προτέρων προσδιορίζονται στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης, είναι επιλέξιμες για στήριξη από τα Ταμεία με την επιφύλαξη των όρων που διευκρινίζονται στις επόμενες παραγράφους του τρίτου μέρους της παρούσας απόφασης. 2. … 4. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 75 % της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης μιας δράσης/έργου … 7. Οι όροι υλοποίησης της δράσης, όπως ορίζονται στη Συμφωνία Επιδότησης είναι ουσιώδεις και οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή από το δικαιούχο χωρίς προηγούμενη σύμφωνη γνώμη από την αρμόδια Υπεύθυνη/Εντεταλμένη Αρχή συνιστά βάσιμη αιτία διακοπής της επιδότησης της δράσης. Οι πληρωμές που πραγματοποιούνται συνεπεία αυτής της αλλαγής δεν είναι επιλέξιμες μέχρι την αναγνώριση τους από την αρμόδια αρχή διαχείρισης. Μη συμμόρφωση του δικαιούχου συνιστά βάσιμη αιτία καταγγελίας και λύσης της Συμφωνίας Επιδότησης και μετακύλιση σε αυτόν των δημοσιονομικών επιπτώσεων. 8. Η διάρκεια υλοποίησης μιας δράσης/έργου αφορά στην απαραίτητη χρονική περίοδο για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της δράσης/έργου …». Άρθρο 27: «1. Η υποστήριξη δράσεων από τα Ταμεία έχει τη μορφή των επιδοτήσεων. Οι επιδοτήσεις είναι άμεσες μη επιστρεπτέες χρηματοδοτικές συνεισφορές από το πρόγραμμα, οι οποίες χορηγούνται προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η δράση προοριζόμενη να προωθήσει την υλοποίηση ενός στόχου του προγράμματος και τηρούν τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, της μη αποκόμισης κέρδους και της μη αναδρομικότητας. 2. Οι επιδοτήσεις που δίνονται για την υλοποίηση δράσεων αποτελούν αντικείμενο δημοσίευσης, ώστε να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη διαφάνεια. Η δημοσίευση λαμβάνει τη μορφή πρόσκλησης υποβολής προτάσεων … Οι αιτήσεις επιδότησης είναι επιλέξιμες εφόσον υποβάλλονται από: α) νομικά πρόσωπα, ή β) φυσικά πρόσωπα, εφόσον αυτό απαιτείται λόγω της φύσης ή των χαρακτηριστικών της δράσης ή του στόχου που επιδιώκει ο δικαιούχος … 3. Οι επιδοτήσεις αποζημιώνουν μόνο το κόστος υλοποίησης της δράσης και δεν μπορούν να δημιουργούν κέρδος στον δικαιούχο … 4. … 5. Η επιδότηση χρηματοδοτεί τις επιλέξιμες δαπάνες, οι οποίες πράγματι βαρύνουν τον δικαιούχο για την υλοποίηση δράσης/έργου. Οι δαπάνες είναι επιλέξιμες εφόσον ικανοποιούν όλα τα ακόλουθα κριτήρια: α) εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής και στους ειδικούς στόχους των ειδικών κανονισμών των Ταμείων, β) αφορούν σε ειδικούς και εθνικούς στόχους των Εθνικών Προγραμμάτων των εν λόγω Ταμείων … γ) προβλέπονται στον εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό της δράσης, δ) είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που συνδέονται άμεσα με τη δράση και τα έργα αυτής, ε) πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της δράσης, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν τελικές εκθέσεις και πιστοποιητικά ελέγχου, εφόσον απαιτούνται, από τον δικαιούχου και/ή τους εταίρους της δράσης, στ) είναι αναγνωρίσιμες και επαληθεύσιμες, εγγράφονται στα λογιστικά βιβλία του δικαιούχου και προσδιορίζονται σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα στον τόπο εγκατάστασης του δικαιούχου και σύμφωνα με τις συνήθεις λογιστικές πρακτικές που αυτός εφαρμόζει, ζ) συμμορφών[ονται] προς τις απαιτήσεις της εφαρμοστέας φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, η) είναι εύλογες, δικαιολογημένες και συμμορφώνονται προς την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ιδίως όσον αφορά την οικονομία (αντιστοιχία αξίας και δαπάνης) και την αποδοτικότητα (σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας). 6. Οι προσκλήσεις για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης προσδιορίζουν τις κατηγορίες δαπανών που θεωρούνται επιλέξιμες για χρηματοδότηση. 7. Οι επιδοτήσεις μπορούν να λάβουν μία από τις ακόλουθες μορφές: α) αποζημίωση επιλέξιμων δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν … β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους, γ) κατ’ αποκοπή ποσά δ) κατ’ αποκοπή χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός σταθερού συντελεστή/ποσοστού σε μια ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών. 8. Η επιλογή (α) συνιστά αποζημίωση του δικαιούχου στην αρχή του πραγματικού κόστους, ενώ οι εναλλακτικές επιλογές (β) έως (δ) συνιστούν αποζημίωση του δικαιούχου στη βάση επιλογών απλουστευμένου κόστους. 9. Οι εναλλακτικές επιλογές (α) έως (δ) είναι δυνατόν να συνδυαστούν μόνο όταν καθεμία από αυτές καλύπτει διαφορετική κατηγορία δαπανών ή όταν χρησιμοποιούνται για διαφορετικά έργα που αποτελούν μέρος μιας δράσης ή για διαδοχικά στάδια μιας δράσης. 10. Όταν μια δράση ή ένα έργο που αποτελεί μέρος μιας δράσης υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης έργων, αγαθών ή υπηρεσιών εφαρμόζεται μόνο η επιλογή (α) ανωτέρω, δηλαδή η εφαρμογή του απλουστευμένου κόστους αποκλείεται σε περιπτώσεις όπου μια δράση ή ένα έργο που αποτελεί μέρος μιας δράσης υλοποιείται αποκλειστικά μέσω διαδικασιών ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων …». Άρθρο 30: [Επιλέξιμες δαπάνες στη βάση επιλογών απλοποιημένου κόστους] «1. Η επιδότηση που αποδίδεται στη δράση ή σε μέρος αυτής, όταν η δράση ή το μέρος αυτής δεν υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης, δύναται να υπολογίζονται με τη χρήση επιλογών απλοποιημένου κόστους, όπως προσδιορίζονται στα σημεία (β), (γ) και (δ) της παρ. 7 του άρθρου 27, και είναι επιλέξιμη εφόσον οι επιλογές απλοποιημένου κόστους περιλαμβάνουν μόνο επιλέξιμες δαπάνες, σύμφωνα με τους όρους της παρούσας και προσδιορίζονται εκ των προτέρων με μία από τις ακόλουθες μεθόδους: α) μιας δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού που βασίζεται σε: στατιστικά δεδομένα ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία, επαληθευμένα ιστορικά δεδομένα του κάθε δικαιούχου, ή εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής κοστολόγησης του κάθε δικαιούχου, β) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων κόστους κατά μονάδα, κατ’ αποκοπή ποσών και κατ’ αποκοπή ποσοστών που εφαρμόζονται σε άλλες πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων, γ) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους κατά μονάδα, εφάπαξ ποσών, κατ’ αποκοπή ποσών και κατ’ αποκοπή ποσοστών που εφαρμόζονται σε άλλα συστήματα για επιδοτήσεις/επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους για παρόμοιο τύπο έργου και δικαιούχο, δ) συγκεκριμένες μεθόδους για τον υπολογισμό δαπανών σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες κάθε Ταμείου, ε) εγκεκριμένες από την ΕΕ μεθόδους υπολογισμού των έμμεσων δαπανών που χρησιμοποιήθηκαν στην προγραμματική περίοδο 2007-2013 υπό την προϋπόθεση ότι η εφαρμογή τους στην περίοδο 2014-2020 διέπεται από τους ίδιους όρους, στ) … 2. Η πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης προσδιορίζει τις επιλογές απλοποιημένων δαπανών που εφαρμόζονται, εάν απαιτείται τη μέθοδο που δύναται να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό τους, καθώς και τους όρους που πρέπει να πληρούνται για την καταβολή της αντιστοιχούσας επιδότησης. 3. Οι επιλογές απλοποιημένων δαπανών που θα εφαρμοστούν στη δράση/στο έργο καθώς και οι όροι για την καταβολή της υπολογιζόμενης με αυτές επιδότησης περιλαμβάνονται στη Συμφωνία Επιδότησης της δράσης και δεν μπορούν να τροποποιηθούν κατά τη διάρκεια υλοποίησης της, ούτε κατά την ολοκλήρωσή της. 4. …». Άρθρο 31: [Τεκμηρίωση επιλέξιμων δαπανών, διαδρομή ελέγχου και διαθεσιμότητα εγγράφων] «1. Οι επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής για τα Ταμεία τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από τις δαπάνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους στοιχεία σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 7 στοιχεία (β), (γ) και (δ), για τις οποίες τα ποσά που περιλαμβάνονται σε μια αίτηση πληρωμής είναι τα κόστη που υπολογίζονται σύμφωνα με την εφαρμοζόμενη βάση. 2. Η μέθοδος υπολογισμού και τα ποσοτικά δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό δαπανών βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους τεκμηριώνονται κατάλληλα. Το αρχείο τεκμηρίωσης αποτελεί τμήμα της διαδρομής ελέγχου και υπόκειται στο πεδίο ελέγχου των αρμόδιων εθνικών και ευρωπαϊκών ελεγκτικών οργάνων. 3. … 5. Τα εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας που αφορούν σε δαπάνες οι οποίες αποζημιώνονται με τις επιλογές απλοποιημένου κόστους του άρθρου 27 παρ. 7 στοιχεία β), (γ) και (δ) και τηρούνται στο λογιστικό σύστημα του δικαιούχου, δεν αποτελούν αντικείμενο ελέγχου από τα αρμόδια εθνικά και ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα για την επαλήθευση/έλεγχο της επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών. Τα ως άνω αναφερόμενα έγγραφα είναι δυνατό να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου στο πλαίσιο οριζόντιων θεματικών ελέγχων π.χ. κανόνων δημοσίων συμβάσεων …». Άρθρο 39: [Επιλεξιμότητα Δαπανών βάσει των χαρακτηριστικών των συμμετεχόντων/ωφελουμένων] «1. Τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητες των συμμετεχόντων/ ωφελουμένων σε δράσεις επιδοτούμενες από τα Ταμεία θα πρέπει τεκμηριωμένα να εμπίπτουν στα χαρακτηριστικά και στις ιδιότητες των ομάδων στόχου που ορίζονται στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης. Η επιλεξιμότητα των συμμετεχόντων/ωφελουμένων αξιολογείται τη χρονική στιγμή εισόδου στη δράση. Στην περίπτωση που προβλέπονται διαδοχικές ενέργειες για τον ίδιο συμμετέχοντα/επωφελούμενο, θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνέχιση της επιλεξιμότητάς τους. 2. Ο δικαιούχος διατηρεί τις πληροφορίες και τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι συμμετέχοντες /ωφελούμενοι εμπίπτουν στις ομάδες-στόχου που επιδοτούνται από τα Ταμεία … 3. Δαπάνες που αφορούν στην παροχή υλικής βοήθειας ή/και παροχής σε χρήμα προς τους συμμετέχοντες σε επιδοτούμενη δράση από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης είναι επιλέξιμες, εφόσον η εν λόγω βοήθεια παρέχεται προκειμένου να υποστηρίξει πλήρως ή μερικώς τον συμμετέχοντα στο πλαίσιο της προσωρινής εγκατάστασης και διαβίωσης του στη χώρα υποδοχής, ή επιστροφής στη χώρα καταγωγής του ή επανασύνδεσης με την οικογένεια του, ή/και ένταξης του σε τρίτη χώρα. 4. Δαπάνες υποστήριξης των συμμετεχόντων, σχετικά με τις διοικητικές ή/και δικαστικές διατυπώσεις, τη νομική συνδρομή και εκπροσώπησης τους σε δικαστήριο, την υγειονομική τους εξέταση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την ιατρική συνοδεία, την παροχή ψυχολογικής και κοινωνικής φροντίδας, την πρόσβαση στην αγορά εργασίας στη χώρα υποδοχής, την ένταξη τους στη χώρα καταγωγής τους ή σε τρίτη χώρα, την επανένωση οικογενειών, την κατάρτιση-επιμόρφωση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης είναι επιλέξιμες δαπάνες, εφόσον ορίζονται στη συμφωνία επιδότησης της δράσης και η δράση επιδοτείται από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης. 5. Οι επιλέξιμες ομάδες-στόχοι, οι δράσεις και οι όροι υποστήριξης τους προσδιορίζονται από την υπεύθυνη αρχή/εντεταλμένη αρχή στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήματος χρηματοδότησης και αποτυπώνονται με σαφήνεια και πληρότητα στη συμφωνία επιδότησης …».
11. Επειδή, εξ άλλου, στην Οδηγία 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 180), η οποία εκδόθηκε δυνάμει του άρθρου 78 παρ. 2 της ΣΛΕΕ, ορίζεται στο άρθρο 2 ότι «νοούνται ως: […] δ) “ανήλικος”: υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής ηλικίας κάτω των 18 ετών· ε) “ασυνόδευτος ανήλικος”: ανήλικος που φτάνει στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικο υπεύθυνο για αυτόν σύμφωνα με τον νόμο ή την πρακτική του οικείου κράτους μέλους και εφόσον κανένας ενήλικος δεν ασκεί στην πράξη την επιμέλειά του. Ο ορισμός καλύπτει και τον ανήλικο που παύει να συνοδεύεται μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών· στ) “συνθήκες υποδοχής”: η πλήρης δέσμη μέτρων που τα κράτη μέλη εφαρμόζουν προς όφελος των αιτούντων σύμφωνα με την παρούσα οδηγία· ζ) “υλικές συνθήκες υποδοχής”: οι συνθήκες υποδοχής που περιλαμβάνουν την παροχή στέγης, τροφής και ρουχισμού, σε είδος ή υπό μορφή οικονομικού βοηθήματος ή δελτίων, ή συνδυασμό των τριών, καθώς και ένα βοήθημα για τα καθημερινά έξοδα … θ) “κέντρο φιλοξενίας”: κάθε χώρος που χρησιμοποιείται για την ομαδική φιλοξενία των αιτούντων· ι) “εκπρόσωπος”: πρόσωπο ή οργάνωση που έχει ορισθεί από τις αρμόδιες αρχές με καθήκον να συνδράμει και να αντιπροσωπεύει ασυνόδευτο ανήλικο σε διαδικασίες που προβλέπονται στην Οδηγία, ώστε να διασφαλίζει το μείζον συμφέρον του παιδιού, και να ασκεί νομική ικανότητα για λογαριασμό του οσάκις είναι αναγκαίο …». Περαιτέρω, στο Κεφάλαιο ΙV της Οδηγίας, το οποίο περιέχει διατάξεις σχετικά με τα ευάλωτα πρόσωπα, ορίζονται τα εξής: Άρθρο 21 «Κατά τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τους την ειδική κατάσταση των ευάλωτων προσώπων, όπως οι ανήλικοι, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι …». Άρθρο 23 [Ανήλικοι] «1. Το μείζον συμφέρον του παιδιού αποτελεί το πρωταρχικό μέλημα των κρατών μελών κατά την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας σχετικά με τους ανηλίκους. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν στον ανήλικο επίπεδο διαβίωσης κατάλληλο για τη σωματική, πνευματική, διανοητική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξή του. 2. Κατά την εκτίμηση του μείζονος συμφέροντος του παιδιού, τα κράτη μέλη λαμβάνουν δεόντως υπόψη ιδίως τους ακόλουθους παράγοντες: α) τις δυνατότητες επανένωσης της οικογένειας,β) την ποιότητα ζωής και την κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το υπόβαθρο του ανηλίκου, γ) ζητήματα ασφάλειας και προστασίας, ιδίως εάν υπάρχει κίνδυνος να καταστεί ο ανήλικος θύμα εμπορίας ανθρώπων, δ) τις απόψεις του ανηλίκου ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του …». Άρθρο 24 [Ασυνόδευτοι ανήλικοι] «1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν το ταχύτερο δυνατόν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι ο ασυνόδευτος ανήλικος διαθέτει εκπροσώπηση και συνδρομή από εκπρόσωπο προκειμένου να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία … 2. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που ασκούν αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, από τη στιγμή που γίνονται δεκτοί στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο ασκήθηκε ή εξετάζεται η αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας έως τη στιγμή που υποχρεούνται να το εγκαταλείψουν, φιλοξενούνται: α) μαζί με ενήλικους συγγενείς· β) από ανάδοχο οικογένεια· γ) σε κέντρα φιλοξενίας με ειδικές ρυθμίσεις για ανηλίκους· δ) σε άλλου είδους καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους. Τα κράτη μέλη δύνανται να τοποθετούν ασυνόδευτους ανηλίκους ηλικίας 16 ετών ή άνω σε κέντρα φιλοξενίας για ενηλίκους αιτούντες, εάν αυτό είναι προς το μείζον συμφέρον τους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2 …». Για τη μεταφορά στην εθνική έννομη τάξη του ως άνω άρθρου 24 της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ ορίσθηκε αρχικώς με το άρθρο 22 του ν. 4540/2018 (Α΄ 91) ότι οι αρμόδιες αρχές στα σημεία εισόδου στην Ελληνική Επικράτεια, καθώς και κάθε αρμόδια αρχή που διαπιστώνει την είσοδο στην Ελληνική Επικράτεια ασυνόδευτου ανηλίκου ή χωρισμένου ανηλίκου ενημερώνει αμελλητί την πλησιέστερη εισαγγελική αρχή και την αρμόδια αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων και των χωρισμένων ανηλίκων [Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης], η οποία «[μ]εριμνά για την παραπομπή και συνοδεία των ασυνόδευτων ανηλίκων σε κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ή σε άλλα κέντρα φιλοξενίας, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα διαμορφωμένοι προς τούτο χώροι για όσο χρόνο διαρκεί η παραμονή τους στη χώρα ή έως ότου τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια ή σε εποπτευόμενα διαμερίσματα», καθώς και «[για τη φιλοξενία των ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο έτος σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, χωρίς να θίγεται η προστασία της ανηλικότητας». Παρέχεται δε εξουσιοδότηση για την έκδοση κ.υ.α. με την οποία «καθορίζονται οι εποπτεύοντες φορείς, οι ελάχιστες προδιαγραφές και οι προβλεπόμενοι όροι και διαδικασίες για την επιλογή, παραπομπή, διαμονή και ολοκλήρωση της παρεχόμενης φιλοξενίας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια» (βλ. παρ. 3). Κατά την οικεία αιτιολογική έκθεση: «Με την παράγραφο 3 του άρθρου 22 [του ν. 4540/2018] περιγράφονται … οι ενέργειες της αρμόδιας αρχής για την προστασία του ασυνόδευτου ανήλικου ώστε να διασφαλιστεί η παραπομπή του σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας και να επιτραπεί η διαμονή με μέλη της οικογένειάς του. Επίσης καλύπτεται η ανάγκη για περισσότερες εναλλακτικές στέγασης για τα ασυνόδευτα ανήλικα, καθώς ο αριθμός τους έχει πενταπλασιαστεί κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Το προτεινόμενο μοντέλο στέγασης για ασυνόδευτους ανηλίκους άνω των δεκαέξι (16) ετών εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες … Πρόκειται για ένα μοντέλο λιγότερο δαπανηρό από το αντίστοιχο των Ξενώνων Φιλοξενίας». Με τον επακολουθήσαντα ν. 4636/2019 (Α΄ 169) καταργήθηκε, από 1.1.2020, το ανωτέρω άρθρο 22 του ν. 4540/2018 (βλ. άρθρα 119 παρ. 2 και 125 του ν. 4636/2019), ορίσθηκε δε στο άρθρο 32 ότι: «1. Η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα κατά το άρθρο 60 του παρόντος νόμου για τη διασφάλιση της εκπροσώπησης και προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων. 2. Επίσης η ως άνω αρχή μεριμνά ώστε οι ανάγκες του ανηλίκου να καλύπτονται επαρκώς … από τον διορισμένο επίτροπο ή εκπρόσωπο που αξιολογούν τακτικά την κατάσταση του ανηλ. 3. Η ως άνω αρχή εξασφαλίζει τη διαμονή των ασυνόδευτων ανηλίκων: α) μαζί με τους ενήλικους συγγενείς, ή β) σε οικογένεια που θα έχει την επιμέλεια του ανηλίκου, ή γ) σε ειδικά κέντρα φιλοξενίας ανηλίκων, ή δ) σε άλλου είδους καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους … 6. Τα άτομα που επιλαμβάνονται της φροντίδας ασυνόδευτων ανηλίκων απαιτείται να έχουν την κατάλληλη κατάρτιση, σχετικά με τις ανάγκες τους» και στο άρθρο 60 του νόμου αυτού [όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του με το άρθρο 4 του ν. 4686/2020 (Α΄ 96/12.5.2020) και το άρθρο 14 του ν. 4758/2020 (Α΄ 235/26.11.2020)] ότι: «1. Οι αρμόδιες Αρχές στα σημεία εισόδου στην Ελληνική Επικράτεια, καθώς και κάθε αρμόδια Αρχή που διαπιστώνει την είσοδο στην Ελληνική Επικράτεια ασυνόδευτου ανήλικου ή χωρισμένου ανήλικου ενημερώνει αμελλητί την πλησιέστερη Εισαγγελική Αρχή, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) ή οποιαδήποτε άλλη Αρχή είναι αρμόδια για την προστασία των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων. 2. Η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης είναι υπεύθυνη για την υποδοχή και ταυτοποίηση των ασυνόδευτων ανήλικων στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης … 3. Αρμόδια Αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων ορίζεται η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η οποία, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή άλλες αρχές, κατά λόγο αρμοδιότητάς τους: α. Λαμβάνει αμέσως τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις της, που προβλέπονται στο παρόν και να εξασφαλίζεται η αναγκαία εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων, προκειμένου να διασφαλιστεί η άσκηση των δικαιωμάτων τους, καθώς και η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα νόμο … γ. Μεριμνά για την τοποθέτηση ασυνόδευτων ανήλικων σε ανάδοχες οικογένειες και την εποπτεία τους. δ. Μεριμνά για την παραπομπή και συνοδεία των ασυνόδευτων ανήλικων σε κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανήλικων ή σε άλλα κέντρα φιλοξενίας, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα διαμορφωμένοι προς τούτο χώροι για όσο χρόνο διαρκεί η παραμονή τους στη Χώρα ή έως ότου τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια ή σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Οι μεταβολές του τόπου διαμονής των ασυνόδευτων ανήλικων περιορίζονται στο ελάχιστο και μόνο εφόσον είναι αναγκαίες. ε. Μεριμνά για τη στέγαση ανήλικων μαζί με τους ενήλικους συγγενείς τους ή άλλα ενήλικα πρόσωπα κατάλληλα, για να αναλάβουν τη φροντίδα τους, εφόσον αυτό εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον των ανήλικων και έχουν λάβει χώρα διαδικασίες ανάθεσης της φροντίδας στα πρόσωπα αυτά σύμφωνα με τον νόμο … ζ. Μεριμνά για τη φιλοξενία των ασυνόδευτων ανήλικων, που έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο έτος, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, χωρίς να θίγεται η προστασία της ανηλικότητας. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων καθορίζονται οι εποπτεύοντες φορείς, οι ελάχιστες προδιαγραφές και οι προβλεπόμενοι όροι και διαδικασίες για την επιλογή, παραπομπή, διαμονή και ολοκλήρωση της παρεχόμενης φιλοξενίας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια …». Σύμφωνα με την οικεία αιτιολογική έκθεση, «επαναλαμβάνονται οι διατάξεις σχετικά με το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, καθώς και οι ειδικότερες διατάξεις σχετικά με την προστασία των ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων που εισέρχονται στην Ελληνική Επικράτεια». Κατ’ επίκληση του ν. 4540/2018 και ιδίως του άρθρου 22 αυτού, εκδόθηκε η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/20.12.2019 με τον τίτλο «Ημιαυτόνομη διαβίωση ασυνόδευτων ανηλίκων ηλικίας άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα» (Β΄ 4924), η οποία άρχισε να ισχύει από την 1η Μαρτίου 2020, κατά το άρθρο 21 αυτής. Η εν λόγω κανονιστική απόφαση δημοσιεύθηκε στην ΕτΚ την 31.12.2019 (Β΄ 4924), το δε Παράρτημά της, με τον τίτλο «Ελάχιστες Προδιαγραφές και Πρότυποι Κανόνες Λειτουργίας Εποπτευόμενων Διαμερισμάτων για Ασυνόδευτους Ανηλίκους άνω των 16 ετών», που δεν περιλαμβάνεται, εκ παραδρομής, στην αρχική δημοσίευση, δημοσιεύθηκε την 27.1.2020 (διόρθωση σφαλμάτων Β΄ 119).
12. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, με την 1649/Φ.38/8.12.2017 Πρόσκληση [Κωδικός Πρόσκλησης 019], που εκδόθηκε από την Ειδική Γραμματέα Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων ΤΑΜΕ και είχε ως αντικείμενο την «Επιχορήγηση Φορέων για τη Λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων», κλήθηκαν κατηγορίες δυνητικών δικαιούχων να υποβάλουν προτάσεις δράσεων προκειμένου να χρηματοδοτηθούν από το Εθνικό Πρόγραμμα περιόδου 2014-2020. Ειδικότερα, η Πρόσκληση αφορά επιχορήγηση Δομών οι οποίες είτε λειτουργούν είτε πρόκειται να λειτουργήσουν, βασικός δε στόχος είναι η υποστήριξη υφισταμένων δομών και η δημιουργία νέων, ώστε να καταστεί δυνατή η φιλοξενία μεγαλύτερου αριθμού ανηλίκων, η παροχή επαρκούς πλαισίου προστασίας και φροντίδας τους και η σταδιακή προετοιμασία τους για την ενηλικίωση. Ωφελούμενοι είναι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, ηλικίας κάτω των 18 ετών, οι οποίοι φθάνουν στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύονται από πρόσωπο που ασκεί τη γονική τους μέριμνα και για όσο χρόνο η γονική μέριμνα δεν έχει ανατεθεί σε κάποιο άλλο πρόσωπο, καθώς και οι ανήλικοι που εγκαταλείπονται μετά την είσοδό τους στην Ελλάδα (βλ. άρθρο 34 του ν. 4375/2016). Οι Δομές Φιλοξενίας πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες κτιριακές προδιαγραφές, τον εξοπλισμό και την στελέχωση που αναφέρονται στον Οδηγό Λειτουργίας Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων, ο οποίος επισυνάπτεται στην Πρόσκληση, και πρέπει να παρέχουν τις υπηρεσίες που παρατίθενται στον εν λόγω Οδηγό. Στο Κεφάλαιο 4 της Πρόσκλησης ορίζονται τα εξής: «4.1. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, καθώς και οι δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού, ύψους έως 15.000 ευρώ για νέες δομές, η δημιουργία και λειτουργία των οποίων θα ξεκινήσει στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης. Δομές που μετακομίζουν σε άλλο (νέο) κτίριο, δεν θεωρούνται νέες δομές, αλλά για αυτές τις δομές, επιλέξιμες είναι οι δαπάνες μόνο μικρής κλίμακας κτιριακών διαρρυθμίσεων, έως 8.000 ευρώ. 4.2. … 4.3. Ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων που αφορούν σε νέες δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ορίζεται η ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας τους, δηλαδή η ημερομηνία τοποθέτησης ασυνόδευτου/ων ανήλικου/ων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν σε κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων είναι ανάλογη των ημερομηνιών πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών. 4.4. Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων ορίζεται η 31 Δεκεμβρίου 2022. Η ολοκλήρωση των προτεινόμενων δράσεων θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 4.4. Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων προσδιορίζονται [σε υπουργική απόφαση] … για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 … (Β΄ 2451/2016). 4.5. Δαπάνες βάσει απλοποιημένου κόστους: Ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης της κάθε δράσης θα βασιστεί στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται ανάλογα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται η δομή φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων και το ηλικιακό όριο των 10 ετών των φιλοξενουμένων σε αυτήν … Βάσει των παραπάνω το ύψος του μοναδιαίου κόστους ανά παιδί και ανά ημέρα διαμορφώνεται ως εξής … [μοναδιαίο κόστος ανά ωφελούμενο και ανά ημέρα (ευρώ/ημέρα), ιδιοκτησιακό καθεστώς κτιρίου: στέγαση σε ιδιόκτητο κτίριο και σε ενοικιαζόμενο κτίριο, ωφελούμενοι άνω των δέκα ετών = 68 ευρώ]. Οι δυνητικοί δικαιούχοι που λειτουργούν ή θα λειτουργήσουν δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων θα υπολογίσουν τη δημόσια δαπάνη της κάθε δομής στη βάση του ανωτέρω μοναδιαίου κόστους … Για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών (συμβάσεις, τιμολόγια, δικαιολογητικά πληρωμής, κλπ.), αλλά η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου, όπως αναλυτικά στοιχεία των φιλοξενουμένων ανά ημέρα, καθώς και τα στοιχεία που προσδιορίζονται στον Οδηγό Λειτουργίας Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Βάσει των αναλυτικών στοιχείων των φιλοξενουμένων ανά ημέρα θα καταβάλλεται η επιδότηση της λειτουργίας της κάθε δομής …». Στο Κεφάλαιο 5 της Πρόσκλησης ορίζεται ότι οι προτάσεις υποβάλλονται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) και ότι η πρόταση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του αιτήματος χρηματοδότησης, περιλαμβάνει τα ακόλουθα: το αίτημα χρηματοδότησης, Τεχνικό Δελτίο Δράσης (ΤΔΔ), Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης με Ίδια Μέσα, στοιχεία που τεκμηριώνουν την αρμοδιότητα του δικαιούχου να υλοποιήσει την δράση [π.χ. καταστατικό ή άλλο συστατικό έγγραφο], απόφαση ΔΣ ή άλλου αρμοδίου οργάνου του φορέα για συμμετοχή του στη διαδικασία, πιστοποιητικό από διαπιστευμένο οργανισμό πιστοποίησης για την τεκμηρίωση της διοικητικής ικανότητας του δυνητικού δικαιούχου, εφόσον διαθέτει τέτοιο πιστοποιητικό, ή υποβολή συνοπτικής περιγραφής των διαδικασιών που τηρεί ο δικαιούχος [τουλάχιστον για την προετοιμασία-ωρίμανση των επί μέρους έργων της δράσης, την ανάθεση προμηθειών και υπηρεσιών, την πιστοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της δράσης, καθώς και τον τρόπο λήψης των σχετικών αποφάσεων], στοιχεία που τεκμηριώνουν την εμπειρία του δυνητικού δικαιούχου στην υλοποίηση συναφών έργων, αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, απόσπασμα ποινικού μητρώου από το οποίο προκύπτει ότι δεν υπάρχει εις βάρος του δυνητικού δικαιούχου καταδικαστική απόφαση [ιδίως για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, δωροδοκία, απάτη, εγκλήματα συνδεόμενα με τρομοκρατικές δραστηριότητες, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, παιδική εργασία, μορφές εμπορίας ανθρώπων], πιστοποιητικό ότι ο δυνητικός δικαιούχος δεν τελεί υπό πτώχευση κλπ, υπεύθυνη δήλωση ότι όλα τα στοιχεία που υποβάλλονται είναι ακριβή και αληθή, στοιχεία που τεκμηριώνουν την χρηματοοικονομική ικανότητα του δυνητικού δικαιούχου, την καταλληλότητα του κτιρίου όπου στεγάζεται η Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων [μισθωτήριο συμβόλαιο/ παραχωρητήριο /τίτλος κυριότητας του κτιρίου, οικοδομική άδεια, βεβαίωση μηχανικού για την καταλληλότητα του κτιρίου να λειτουργήσει ως Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, πιστοποιητικό ηλεκτρολόγου για την καταλληλότητα της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, πιστοποιητικό πυρασφάλειας, κάτοψη όλων των επιπέδων, φωτογραφίες όλων των χώρων της δομής], καθώς και την δυνατότητα λειτουργίας της Δομής· συγκεκριμένα υποβάλλονται: απόφαση αρμοδίου οργάνου του δικαιούχου, στην οποία καθορίζονται τα στοιχεία του προσωπικού που συμμετέχει στην δράση ή αναφέρονται οι επαγγελματικές προδιαγραφές όσων προορίζονται για την κάλυψη των σχετικών καθηκόντων [όταν κατά την ένταξη της δράσης δεν είναι ακόμα γνωστά τα ονόματα του προσωπικού], μισθοδοτική κατάσταση για το υπάρχον προσωπικό [για δομές που θα λειτουργήσουν το πρώτον, εφόσον έχουν προβεί σε προσλήψεις προσωπικού, υποβάλλονται οι συμβάσεις εργασίας του προσωπικού για την στελέχωση της δομής], παρουσιολόγια [για τις νέες δομές υπόδειγμα παρουσιολογίου], Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Δομής, Κώδικας Δεοντολογίας, Σύμφωνο Φιλοξενίας, Εβδομαδιαίο Πρόγραμμα για τις βάρδιες ανά δομή, το οποίο υποστηρίζει την 24ωρη λειτουργία της, πρόγραμμα σίτισης ή/και ατομικά προγράμματα σίτισης, πρόγραμμα ομαδικών-ατομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, πρόγραμμα εκπαίδευσης ή ενισχυτικής διδασκαλίας, εφόσον παρέχεται η σχετική υπηρεσία, πρόγραμμα δημιουργικής απασχόλησης, πρόγραμμα νομικής συνδρομής και πρόγραμμα καθαριότητας εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, με την διευκρίνιση ότι οι φορείς που θα θέσουν σε λειτουργία δομές για πρώτη φορά δεν υποβάλλουν τα ανωτέρω προγράμματα (εβδομαδιαίο πρόγραμμα σίτισης κλπ)]. Κατά τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο 6 της Πρόσκλησης η αξιολόγηση των προτάσεων γίνεται από την Υπεύθυνη Αρχή [ΥΑ] σε δύο στάδια: Στο πρώτο στάδιο, ελέγχονται η πληρότητα και η επιλεξιμότητα, βάσει των σχετικών κριτηρίων. Ανάλογα με το αποτέλεσμα του πρώτου σταδίου, η ΥΑ είτε συνεχίζει την περαιτέρω αξιολόγηση της πρότασης σε δεύτερο στάδιο είτε το αίτημα χρηματοδότησης απορρίπτεται. Βάσει του αποτελέσματος της αξιολόγησης του δεύτερου σταδίου, εκδίδεται απόφαση για την χορήγηση της επιδότησης ή απορρίπτεται το αίτημα χρηματοδότησης. Όπως αναφέρεται στην Πρόσκληση, κάθε πρόταση αξιολογείται αυτοτελώς, με σειρά προτεραιότητας, η οποία καθορίζεται από την ημερομηνία υποβολής της. Κατόπιν θετικής εισήγησης της ΥΑ εκδίδεται η απόφαση από την Ειδική Γραμματέα για τη συνδρομή των προϋποθέσεων προς χορήγηση της επιδότησης και ακολουθεί υπογραφή Συμφωνίας Επιδότησης της Δράσης από τον νόμιμο εκπρόσωπο του Δικαιούχου και την Ειδική Γραμματέα, καθώς και υπογραφή από την Ειδική Γραμματέα της Απόφασης Ένταξης της Δράσης.
13. Επειδή, όπως περαιτέρω προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, κατόπιν της ανωτέρω Πρόσκλησης με Κωδικό 019, το παρεμβαίνον «…» υπέβαλε αίτημα χρηματοδότησης με αριθμ. πρωτ. 2807/25.11.2019 για τη «Δημιουργία νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ‘…’». Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνυπέβαλε το «…» για το ανωτέρω αίτημα χρηματοδότησης, η νέα Δομή πρόκειται να χρησιμοποιήσει τις εγκαταστάσεις συγκεκριμένου ξενοδοχείου, ευρισκόμενου σε απόσταση μικρότερη των 25 χιλιομέτρων από την πόλη «…», λίγο έξω από το χωριό «…», που αποτελεί την έδρα του Δήμου «..». Κατά τα διαλαμβανόμενα στο Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης του Έργου, οι «…» είναι ορεινό χωριό του Νομού «…», στο οποίο λειτουργεί παντοπωλείο και καφενείο, και σε απόσταση μικρότερη των 10 χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριο «…», όπου υπάρχουν σχολεία για όλες τις τάξεις της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι ωφελούμενοι ανήκουν στην κατηγορία των ανήλικων αγοριών άνω των 12 ετών. Η Δομή αποτελείται από δύο κτίρια που θα συνδεθούν με κοινή είσοδο. Κάθε κτήριο διαθέτει υπόγειο, ισόγειο και πρώτο όροφο, όπου υπάρχουν πέντε υπνοδωμάτια. Στη Δομή θα απασχολούνται 32 εργαζόμενοι [ένας Programme Manager (συντονιστής λειτουργίας της Δομής και επιστημονικός υπεύθυνος), ένας Finance Manager, ένας υπεύθυνος Δομής, τρεις κοινωνικοί λειτουργοί, τρεις ψυχολόγοι, τρεις εκπαιδευτικοί, ένα δικηγόρος-σύμβουλος, έξι φροντιστές, έξι φύλακες, ένας νοσηλευτής, ένας υπεύθυνος υγιεινής, δύο μεταφραστές, ένας μάγειρας, ένας βοηθός μάγειρα και μία καθαρίστρια]. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου (επιλέξιμη δημόσια δαπάνη) ανέρχεται σε 1.007.800 ευρώ. Ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης έχει βασισθεί στη μέθοδο του μοναδιαίου κόστους ανά παιδί και ανά ημέρα, το ύψος του οποίου ανέρχεται σε 68€/ημέρα, καθόσον το κτίριο όπου θα στεγάζεται η δομή είναι μισθωμένο και θα φιλοξενούνται ανήλικοι άνω των 10 ετών (βλ. και Πίνακες Β.13 και Β.14 στο Παράρτημα Β του από 4.2.2020 Σχεδίου Απόφασης Υλοποίησης Έργου). Ακολούθως, μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της πρότασης, εκδόθηκε η 356/Φ38/26.2.2020 απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, που αφορά «Επιχορήγηση [του] ΚΕΝΤΡΟΥ ΝΕΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ για την υλοποίηση του Έργου: Λειτουργία Δομής Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων “Άγιος Αθανάσιος”», με κωδικό ΟΠΣ 5050789, δικαιούχο το Κέντρο Νέων Ηπείρου, επιλέξιμη δημόσια δαπάνη 1.007.800 ευρώ και συνεισφορά της Ένωσης ίση με το 75% της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης, καθώς και η προσβαλλόμενη 514/Φ.38/20.3.2020 πράξη του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής.
14. Επειδή, με επιμέρους λόγους ακυρώσεως, που προβάλλονται στο αρχικό δικόγραφο και στο δικόγραφο πρόσθετων λόγων, οι αιτούντες προβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη 514/Φ.38/20.3.2020 πράξη του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής εκδόθηκε κατά παράβαση της νομοθεσίας για την ημιαυτόνομη διαβίωση ασυνόδευτων ανηλίκων, ηλικίας 16 ετών και άνω, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Ειδικότερα, προβάλλονται τα εξής: (Α) Κατά την έκδοση της προσβαλλομένης δεν ελήφθη υπόψη το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το καθεστώς φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων, και συγκεκριμένα το άρθρο 24 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ, το άρθρο 22 παρ. 3 του 4540/2018 και το άρθρο 32 του ν. 4636/2019, η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019 για την ημιαυτόνομη διαβίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων, ηλικίας 16 ετών και άνω, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, καθώς και το παράρτημα της απόφασης αυτής. Η προσβαλλομένη, κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων, δεν έχει τηρήσει, ούτε κατ’ ελάχιστο, το νομοθετικό πλαίσιο για τη φιλοξενία σε εποπτευόμενα διαμερίσματα των ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους [βλ. κύριο δικόγραφο, πρώτος λόγος ακυρώσεως]. (Β) Δεν ελήφθη υπόψη η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019, που ρυθμίζει ειδικώς την ημιαυτόνομη διαβίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Κατά τους αιτούντες, η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019 διαμορφώνει νέο νομικό καθεστώς πληρέστερης προστασίας για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, σε σύγκριση με τον Οδηγό που συνοδεύει την επίμαχη Πρόσκληση με κωδικό 019, ενδεικτικά, στα εξής ζητήματα: άλλης μορφής οργάνωση της φιλοξενίας, διαφορές ως προς την τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, του Μητρώου Κέντρου Φιλοξενίας, του Ατομικού Σχεδίου Δράσης και του ατομικού φακέλου του ανηλίκου, διαφορές ως προς τον θεσμό του Επιτρόπου, διαφορές ως προς την δυναμικότητα των εποπτευόμενων διαμερισμάτων και ως προς το στάδιο αποχώρησης των φιλοξενουμένων, και ως εκ τούτου, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης δεν ετύγχανε πλέον εφαρμογής ο ανωτέρω Οδηγός, αλλά το νέο αυτό νομικό καθεστώς [βλ. πρώτο δικόγραφο προσθέτων λόγων]. (Γ) Η μη υπαγωγή της επίδικης Δομής Φιλοξενίας στην έννοια του εποπτευόμενου διαμερίσματος συνιστά πλημμελή εφαρμογή του άρθρου 22 του ν. 4540/2018 και της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019. Κατά τους αιτούντες, εφόσον σκοπός της επιχορήγησης είναι η διασφάλιση επαρκούς πλαισίου προστασίας και φροντίδας και η ομαλή μετάβαση των ασυνόδευτων ανηλίκων στην ενηλικίωση, η επιχορήγηση αφορά αναγκαίως, κατά την οικεία Πρόσκληση, φιλοξενία ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους, το καθεστώς δε της κατηγορίας αυτής ανηλίκων ρυθμίζεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν την «ημιαυτόνομη διαβίωσή» τους σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Η προσβαλλόμενη πράξη αποφεύγει την υπαγωγή της δομής φιλοξενίας στην κατηγορία των εποπτευόμενων διαμερισμάτων, προκειμένου να μην συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου που τα διέπει. Ειδικότερα, τα εποπτευόμενα διαμερίσματα λειτουργούν βάσει Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και εν προκειμένω δεν έχει καταρτισθεί Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας, κατά παράβαση της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019· η μη αναφορά στην προσβαλλομένη του καταρτισθέντος και εγκριθέντος Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, συνεπαγόμενη έλλειψη διαδικαστικών εγγυήσεων, οι οποίες ετάχθησαν από τον νομοθέτη υπέρ των ασυνόδευτων ανηλίκων και του απασχολούμενου στη δομή προσωπικού, συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας [βλ. κύριο δικόγραφο, δεύτερος λόγος ακυρώσεως]. (Δ) Δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη στην υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019 υποχρέωση ενημέρωσης του Μητρώου Κέντρων Φιλοξενίας για τα εποπτευόμενα διαμερίσματα, κατά παράβαση ουσιώδους τύπου [βλ. κύριο δικόγραφο, τρίτος λόγος ακυρώσεως]. (Ε) Κατά παράβαση της αυτής υ.α. Δ11/ οικ.60207/2717/2019, η επιλεγείσα για την εγκατάσταση και λειτουργία της επίδικης Δομής περιοχή -το ορεινό χωριό «…»- δεν είναι οικιστική περιοχή και δεν πληροί τις επιταγές του κανονιστικού πλαισίου. Ειδικότερα, οι συνθήκες της καθημερινότητας δεν εξασφαλίζουν τις απαραίτητες υποδομές και τα ερεθίσματα για την ομαλή ενηλικίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων και η δημιουργία της Δομής σε απομονωμένη περιοχή δεν πληροί τα νόμιμα κριτήρια επιλογής για την ένταξη στο πρόγραμμα· σε κάθε περίπτωση, η προσβαλλομένη έπρεπε να αιτιολογήσει ειδικά και εμπεριστατωμένα τους λόγους δημιουργίας της Δομής στην περιοχή αυτή του «…»[βλ. κύριο δικόγραφο, τέταρτος λόγος ακυρώσεως]. (ΣΤ) Η προσβαλλομένη δεν αναφέρει εάν πληρούνται οι κτιριακές προδιαγραφές και τα λοιπά κριτήρια καταλληλότητας που τίθενται από τις διατάξεις των άρθρων 32 και 60 παρ. 3 του ν. 4636/2019, της υ.α. Δ11/οικ. 60207/2717/2019, καθώς και της επίμαχης Πρόσκλησης· τα ανωτέρω κριτήρια αποτελούν διαδικαστικές εγγυήσεις για την εξασφάλιση συνθηκών ασφάλειας και υγιεινής και αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων, με στόχο την ομαλή μετάβασή τους στην ενηλικίωση και την σταδιακή αυτονόμησή τους [βλ. κύριο δικόγραφο, πέμπτος λόγος ακυρώσεως]. (Ζ) Κατά παράβαση της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019, η προσβαλλομένη δεν περιέχει αναφορά στα κριτήρια που τίθενται με την ανωτέρω απόφαση, ως προς την επιλεγείσα να φιλοξενηθεί στη δομή ηλικιακή ομάδα [βλ. κύριο δικόγραφο, έκτος λόγος ακυρώσεως].
15. Επειδή, όπως προκύπτει από τις ήδη παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 24 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ και των άρθρων 22 του ν. 4540/2018 και 32 και 60 του ν. 4636/2019, οι οποίοι είναι μεταγενέστεροι της προαναφερθείσας Πρόσκλησης με Κωδικό 019 για υποβολή προτάσεων, η φιλοξενία της ειδικής κατηγορίας των ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα αποτελεί μία από τις εναλλακτικές δυνατότητες που παρέχονται στη νομοθεσία, ουδόλως δε συνιστά την μοναδική, υποχρεωτική για τη Διοίκηση, επιλογή στέγασης των εν λόγω ανηλίκων. Επομένως, όλοι οι ανωτέρω λόγοι ακυρώσεως, οι οποίοι ερείδονται στην εσφαλμένη εκδοχή ότι για την συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών προβλέπονται, κατά την Οδηγία 2013/33/ΕΕ και τους νόμους 4540/2018 και 4636/2019, ως δομές φιλοξενίας αποκλειστικώς τα «εποπτευόμενα διαμερίσματα» και ότι υποχρεωτικώς εφαρμοστέο είναι το κανονιστικό καθεστώς της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019, καίτοι η απόφαση αυτή δεν ίσχυε ούτε κατά τον χρόνο έκδοσης της Πρόσκλησης με Κωδικό 019 ούτε κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης της παρεμβαίνουσας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας, είναι απορριπτέοι.
16. Επειδή, με πλείονες λόγους του αρχικού δικογράφου και των δικογράφων προσθέτων λόγων προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση της ισχύουσας κατά τον χρόνο έκδοσης της πράξης αυτής υ.α. 2015/2019, καθώς και της ισχύουσας κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 προγενέστερης υ.α. 82350/2016, εν σχέσει προς τις επιλέξιμες δαπάνες και τον τρόπο υπολογισμού τους. Ειδικότερα, προβάλλονται τα εξής: (Α) Η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση των άρθρων 30 παρ. 1, 3 και 31 παρ. 1 της υ.α. 2015/2019 [ένατος λόγος ακυρώσεως]. Κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων: Η προσβαλλομένη αορίστως αναφέρει ως άμεσες δαπάνες το συνολικό ποσό των 15.000 ευρώ, χωρίς να προσδιορίζει ποιες είναι οι επί μέρους άμεσες δαπάνες και σε ποιες υπηρεσίες αντιστοιχούν. Ως προς τις δαπάνες απλοποιημένου κόστους, δεν προσδιορίζονται οι μέθοδοι και οι όροι καταβολής της επιδότησης· για τις δαπάνες αυτές αναφέρεται ότι ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα, χωρίς να προσδιορίζεται, ωστόσο, το μοναδιαίο κόστος ανά παιδί ανά ημέρα· επίσης, παρανόμως ορίζεται στην προσβαλλομένη ότι για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών (συμβάσεις, τιμολόγια, δικαιολογητικά πληρωμής κλπ), αλλά αρκεί η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου, όπως π.χ. τα στοιχεία φιλοξενουμένων ανά ημέρα. (Β) Η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση των άρθρων 24 παρ. 2, 30 παρ. 1, 3 και 31 παρ. 2 της υ.α. 82350/2016. Κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων: Σύμφωνα με τον νόμο, η επιδότηση μπορεί να υπολογίζεται με την χρήση μεθόδων απλοποιημένου κόστους μόνον όταν δεν υλοποιείται μέσω δημόσιας σύμβασης, εν προκειμένω, όμως, στην προσβαλλομένη ενσωματώνεται η συμφωνία επιδότησης, η οποία συνιστά αναμφίβολα δημόσια σύμβαση, τόσο υπό την έννοια του κοινοτικού, όσο και υπό την έννοια του εσωτερικού δικαίου. Σε κάθε περίπτωση και επικουρικώς, είναι παράνομος ο υπολογισμός της δαπάνης απλοποιημένου κόστους στο δυσθεώρητο ύψος των 992.800 ευρώ, με την αδιαφανή και αυθαίρετη μέθοδο υπολογισμού 68 ευρώ Χ 40 Χ 365, εφόσον ούτε το ποσό των 68 ευρώ τεκμηριώνεται ούτε ο χρόνος υλοποίησης ανέρχεται σε 365 ημέρες. Επομένως, οι σχετικές δαπάνες, τόσο βάσει παραστατικών (15.000 ευρώ) όσο και χωρίς παραστατικά (992.800 ευρώ), είναι μη επιλέξιμες, ως παραβιάζουσες τις αρχές της οικονομίας, αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας [βλ. δικόγραφα προσθέτων λόγων].
17. Επειδή, όπως ήδη αναφέρθηκε [βλ. ανωτέρω, σκέψη 4], η επίμαχη διαδικασία για την υποβολή προτάσεων από δυνητικούς δικαιούχους, με αίτημα την επιχορήγησή τους από πόρους του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης προς υλοποίηση συγκεκριμένου έργου, στο πλαίσιο Εθνικού Προγράμματος, η οποία ξεκίνησε με την Πρόσκληση με Κωδικό 019 και απέληξε στην έκδοση της προσβαλλομένης και στη σχετική συμφωνία επιδότησης, δεν αποτελεί διαγωνιστική διαδικασία για τη σύναψη σύμβασης έργου, υπηρεσίας ή προμήθειας, κατά την οδηγία 2014/24/ΕΕ και τον ν. 4412/2016, όπως προβάλλουν οι αιτούντες, αλλά διαδικασία ειδικώς προβλεπόμενη από το προαναφερθέν ενωσιακό και εθνικό δίκαιο για την κατανομή πόρων του εν λόγω Ταμείου κατά την προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εξ άλλου, σύμφωνα με την υ.α. 82350/2016 που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 [άρθρα 27, 29, 30 και 31], οι δαπάνες οι οποίες περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από εκείνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους, για τις οποίες τα οικεία ποσά στην αίτηση πληρωμής υπολογίζονται με την αντίστοιχη εφαρμοζόμενη ως προς τις δαπάνες αυτές μέθοδο· αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνει και η ισχύουσα κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης υ.α. 2015/2019 [άρθρα 27 επ.]. Επομένως, ενόψει των οριζομένων στο άρθρο 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 8] και στην υ.α. 82350/2016 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 10], νομίμως προβλέπεται στην Πρόσκληση με Κωδικό 019 ότι για τον υπολογισμό των επιλέξιμων δαπανών εφαρμόζεται κατ’ αρχήν η μέθοδος απλοποιημένου κόστους και δη της τυποποιημένης κλίμακας μοναδιαίου κόστους. Ειδικότερα, όπως εκτέθηκε, σύμφωνα με την Πρόσκληση αυτή [Κεφάλαιο 4], επιλέξιμες είναι οι δαπάνες λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, καθώς και οι δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού, ύψους έως 15.000 ευρώ, εφόσον πρόκειται για νέες δομές· για την επιλεξιμότητα των δαπανών, ως ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας της νέας δομής ορίζεται η ημερομηνία εγκατάστασης των ασυνόδευτων ανηλίκων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων προσδιορίζεται από τον χρόνο πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών· ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα· το μοναδιαίο κόστος ανά ανήλικο και ανά ημέρα διαμορφώνεται, εφόσον πρόκειται για στέγαση σε ιδιόκτητο ή σε ενοικιαζόμενο κτίριο και οι φιλοξενούμενοι έχουν ηλικία άνω των δέκα ετών, στα 68 ευρώ· οι δυνητικοί δικαιούχοι υπολογίζουν τη δημόσια δαπάνη βάσει του ανωτέρω μοναδιαίου κόστους· για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών, αλλά η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων ως προς την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου [ιδίως αναλυτικά στοιχεία των φιλοξενουμένων ανά ημέρα. Όπως προκύπτει δε από τα στοιχεία του φακέλου, το ανωτέρω μοναδιαίο κόστος ανά παιδί ανά ημέρα υπολογίσθηκε από τη Διοίκηση με βάση σχετική Μελέτη του Νοεμβρίου 2017, που αφορά τον Προσδιορισμό του Μοναδιαίου Κόστους Λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Στη Μελέτη αυτή αναφέρονται τα ακόλουθα: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι συστήματα που βασίζονται σε απλουστευμένες επιλογές κόστους παρουσιάζουν μειωμένο ποσοστό σφάλματος. Συγκεκριμένα, στην Ανακοίνωση της Επιτροπής της 28.2.2017 [COM (2017) 124 final] διαλαμβάνονται τα εξής: «α) Απλούστευση … [Τ]ο Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμανε ότι οι παραβιάσεις των κανόνων σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών αποτέλεσαν την κύρια πηγή σφαλμάτων για το ΕΚΤ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην υποχρέωση των δικαιούχων να είναι σε θέση να παρέχουν τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να δικαιολογούν το σύνολο των δαπανών με τις οποίες επιβαρύνθηκαν και για τις οποίες αξιώνουν απόδοση. Μια εναλλακτική μέθοδος στο εν λόγω παραδοσιακό σύστημα που βασίζεται στην απόδοση των πραγματικών δαπανών είναι η χρήση των λεγόμενων απλουστευμένων επιλογών κόστους. Οι απλουστευμένες επιλογές κόστους αποτελούν έναν τρόπο καθορισμού των επιλέξιμων δαπανών όχι με βάση τα ποσά που όντως δαπανήθηκαν (και που πρέπει να υποστηρίζονται από τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία), αλλά με βάση προκαθορισμέν[α] ποσ[ά]. Καθιστώντας ευκολότερη τη δικαιολόγηση των δαπανών, οι απλουστευμένες επιλογές κόστους περιορίζουν όχι μόνο τη γραφειοκρατία, αλλά και τον κίνδυνο σφαλμάτων. Αυτό καταδείχθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο … ενώ δεν διαπιστώθηκαν ποσοτικώς προσδιορίσιμα σφάλματα κατά την εξέταση πράξεων στο πλαίσιο των απλουστευμένων επιλογών κόστους στο δείγμα του για το ΕΚΤ. Αυτό οδήγησε το Ελεγκτικό Συνέδριο στο συμπέρασμα ότι οι απλουστευμένες επιλογές κόστους ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σφάλματος σε σχέση με τις πραγματικές δαπάνες. Οι απλουστευμένες επιλογές κόστους έχουν επίσης το πλεονέκτημα ότι η χρηματοδότηση εστιάζεται στις αποδόσεις/αποτελέσματα που επιτυγχάνονται και όχι στις πραγματοποιηθείσες δαπάνες, όπως το σύστημα των πραγματικών δαπανών. Αυτό συνάδει με τον στόχο της Επιτροπής να καταστήσει την εκτέλεση του προϋπολογισμού της περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα και να μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο των κονδυλίων που δαπανώνται. Σκοπός του κανονιστικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 είναι να καταστεί δυνατή η εφαρμογή των προηγούμενων απλουστευμένων επιλογών κόστους σε όλα τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ). Επιπλέον, οι επιλογές που παρέχονται έχουν διευρυνθεί ώστε να αντιμετωπίζονται ορισμένοι από τους περιορισμούς που προσδιορίστηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού …». Σύμφωνα δε με το EGESIF_14-0017 έγγραφο της Επιτροπής, που αφορά οδηγίες σχετικά με τις απλουστευμένες επιλογές κόστους: Όταν χρησιμοποιείται απλουστευμένο κόστος, οι επιλέξιμες δαπάνες υπολογίζονται με προκαθορισμένο τρόπο, με βάση τις αποδόσεις, τα αποτελέσματα και ορισμένες άλλες δαπάνες, χωρίς να απαιτείται να ανιχνεύεται και το τελευταίο ευρώ των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών στα μεμονωμένα δικαιολογητικά· αυτό αποτελεί το σημαντικότερο όφελος του απλουστευμένου κόστους, καθώς μειώνει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο· με την χρήση απλουστευμένου κόστους οι ανθρώπινοι πόροι και οι διοικητικές προσπάθειες που απαιτούνται για τη διαχείριση των κονδυλίων επικεντρώνονται στην επίτευξη στόχων πολιτικής και όχι στη συλλογή και την επαλήθευση των οικονομικών εγγράφων. Ενόψει και των ανωτέρω, η Μελέτη την οποία έλαβε υπόψη η Διοίκηση κατά τη σύνταξη της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 συνεκτίμησε για τον προσδιορισμό του μοναδιαίου κόστους πρόσφατα δεδομένα, συγκεκριμένα δε απολογιστικά στοιχεία δαπανών για τη λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, που χρηματοδοτήθηκαν σε αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα από έκτακτους πόρους του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, από πόρους της Γενικής Διεύθυνσης ECHO κλπ [κατά το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου 2016-Ιουλίου 2017] ή από το Εθνικό πρόγραμμα ΤΑΜΕ βάσει της Πρόσκλησης 009 [κατά το χρονικό διάστημα από τον Αύγουστο 2017 έως τέλος Οκτωβρίου 2017] (βλ. σελ. 9 της Μελέτης). Συνεπώς, νομίμως στην Πρόσκληση με Κωδικό 019 ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους, νομίμως το κόστος αυτό προσδιορίζεται, ανά ανήλικο φιλοξενούμενο και ανά ημέρα, σε 68€, και νομίμως επίσης ορίζεται για δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού ποσό ανερχόμενο έως 15.000 ευρώ. Τέλος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προαναφερθείσα Πρόσκληση και στις διατάξεις της υ.α. 2015/2019 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 10], κατά την έκδοση της προσβαλλομένης, που αφορά την ένταξη της Δράσης στο Πρόγραμμα του ΤΑΜΕ, ορθώς λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της δαπάνης, αφενός, το ως άνω μοναδιαίο κόστος (68 ευρώ ανά ανήλικο και ανά ημέρα) και, αφετέρου, ο αριθμός των φιλοξενούμενων ανηλίκων (40) και το σύνολο των προβλεπόμενων ημερών φιλοξενίας (365). Κατά συνέπεια, όλοι οι προβαλλόμενοι από τους αιτούντες ισχυρισμοί ότι για τις δαπάνες απλοποιημένου κόστους δεν προσδιορίζονται οι μέθοδοι καταβολής της επιδότησης, ότι για τις δαπάνες αυτές δεν προσδιορίζεται το μοναδιαίο κόστος, ότι μη νομίμως δεν απαιτούνται παραστατικά δαπανών για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης και ότι η επιχορήγηση για δαπάνης απλοποιημένου κόστους, που ανέρχεται σε 992.800 ευρώ, προσδιορίσθηκε με αδιαφανή και αυθαίρετη μέθοδο υπολογισμού (68 ευρώ Χ 40 [ανήλικοι ωφελούμενοι] Χ 365 [ημέρες φιλοξενίας]), είναι απορριπτέοι ως νόμω και ουσία αβάσιμοι. Η δε περαιτέρω αμφισβήτηση της ορθότητας του υπολογισμού του μοναδιαίου κόστους από τους αιτούντες, χωρίς μάλιστα επίκληση συγκεκριμένων στοιχείων που θα μπορούσαν να κλονίσουν την ως άνω μέθοδο υπολογισμού, είναι απαράδεκτη.
18. Επειδή, οι αιτούντες προβάλλουν ότι η επίδικη Συμφωνία Επιδότησης είναι αόριστη, ασαφής και αντιφατική και δεν καλύπτει το ελάχιστο προβλεπόμενο στην υ.α. 2015/2019 περιεχόμενο, κατά παράβαση των άρθρων 6 και 39 της κανονιστικής αυτής απόφασης. Ειδικότερα, προβάλλουν τα εξής: (α) Καίτοι κατά το άρθρο 6 της υ.α. 2015/2019 η Συμφωνία Επιδότησης πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή και αναλυτικό χρονοδιάγραμμα του έργου, εν προκειμένω απουσιάζει παντελώς από την προσβαλλομένη η ακριβής περιγραφή του έργου, η αναφορά της ακριβούς τοποθεσίας της Δομής Φιλοξενίας, η ονομασία του ξενοδοχείου και η επιφάνεια αυτού, καθίσταται δε κατ’ αυτόν τον τρόπο ανέφικτος ο έλεγχος της συνδρομής των κριτηρίων καταλληλότητας. Εάν γίνει δε δεκτό ότι πρόκειται για το ξενοδοχείο «…», αυτό δεν καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες 40 ανηλίκων. (β) Δεν πληρούται η υποχρέωση αναγραφής του χρονοδιαγράμματος και υπάρχει αντίφαση μεταξύ του χρονικού πλαισίου υλοποίησης του έργου, που ανέρχεται σε 12 μήνες, και των στοιχείων για την ημερομηνία έναρξης [1.4.2020] και λήξης [1.7.2021], που αφορούν διάστημα ανερχόμενο σε 16 μήνες. (γ) Δεν αναφέρεται η διάρκεια της μισθωτικής σχέσης, η οποία πρέπει να καλύπτει όλη την χρηματοδοτούμενη περίοδο, και το ύψος του καταβλητέου μισθώματος. (δ) Δεν αναφέρεται από ποια άτομα αποτελείται η ομάδα έργων που επιλέγεται από την υπεύθυνη του οικείου εθνικού προγράμματος ή υπό την ευθύνη της, με συνέπεια να μην προσδιορίζονται με ακρίβεια οι επιλέξιμες δαπάνες [έβδομος λόγος ακυρώσεως]. Περαιτέρω, προβάλλουν ότι (ε) η προσβαλλομένη εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 39 της υ.α. 2015/2019, λόγω αναντιστοιχίας μεταξύ επιλέξιμων ομάδων-στόχων και παραδοτέων δράσης και λόγω της αοριστίας του επιδιωκόμενου στόχου ομαλής μετάβασης των ανηλίκων στην ενηλικίωση [όγδοος λόγος ακυρώσεως].
19. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η αίτηση χρηματοδότησης του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου αξιολογήθηκε από την αρμόδια αρχή βάσει του κανονιστικού πλαισίου που διέπει την επίμαχη διαδικασία, ήτοι βάσει της υ.α. 2015/2019 και της Πρόσκλησης με κωδικό 019, καθώς και ενόψει των στοιχείων, αρχικών και συμπληρωματικών που προσκομίσθηκαν για την αίτηση. Σύμφωνα με τα αυτά, που στοιχούν προς τα διαλαμβανόμενα στους όρους της Συμφωνίας Επιδότησης: (α) Στην περιγραφή της Δράσης αναφέρεται ότι η Δομή Φιλοξενίας πρόκειται να λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις ξενοδοχείου κοντά στους «…», το οποίο θα μισθώσει ο φορέας υλοποίησης της Δράσης και θα έχει δυναμικότητα 40 ατόμων· προκύπτει δε, από τα στοιχεία του φακέλου τα οποία έλεγξε η αρμόδια αρχή για να διατυπώσει την θετική γνώμη της, και η ακριβής αναφορά της τοποθεσίας όπου θα λειτουργήσει η Δομή [βλ. την απόφαση 356/Φ38/26.2.2020 η οποία εκδόθηκε βάσει του αποτελέσματος της αξιολόγησης, όπως αυτό καταγράφεται στα σχετικά έγγραφα τεκμηρίωσης και, ειδικότερα, στο Φύλλο Εξέτασης της Πληρότητας των στοιχείων της πρότασης (προοίμιο της προσβαλλομένης, στοιχείο 15)], ενώ δεν αποτελεί στοιχείο του κύρους της προσβαλλομένης η αναγραφή του ονόματος του ξενοδοχείου όπου θα λειτουργήσει η Δομή. (β) Κατά τον όρο 4.3 της Πρόσκλησης, «Ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων που αφορούν σε νέες δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ορίζεται η ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας τους, δηλαδή η ημερομηνία τοποθέτησης ασυνόδευτου/ων ανήλικου/ων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν σε κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων είναι ανάλογη των ημερομηνιών πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών». Όπως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη, παραδοτέο της Δράσης θεωρείται η λειτουργία της νέας δομής φιλοξενίας με τις υπηρεσίες που αναφέρονται σε αυτήν [στέγαση, σίτιση, υγιεινή, καθαριότητα, ιατρική υποστήριξη, κ.λπ.], οι οποίες παρέχονται όλο το 24ωρο και επτά ημέρες την εβδομάδα από την εξειδικευμένη και ειδικά εκπαιδευμένη ομάδα έργου, συμπεριλαμβανομένων Σ/Κ και αργιών, για 12 μήνες. Περαιτέρω από τα στοιχεία του φακέλου και την προσβαλλομένη προκύπτει ότι για την δημιουργία της νέας Δομής θα πραγματοποιηθούν εργασίες διαρρύθμισης, ώστε το ξενοδοχείο στο οποίο θα λειτουργήσει η Δομή να διαμορφωθεί καταλλήλως για να φιλοξενήσει έως 40 ασυνόδευτους ανηλίκους· οι εργασίες αυτές, για τις οποίες προβλέπεται ότι οι επιλέξιμες δαπάνες ανέρχονται στο ποσό των 15.000 ευρώ με ΦΠΑ, θα προηγηθούν της έναρξης λειτουργίας της Δομής. Ενόψει τούτων, εφόσον δηλαδή η 12μηνη διάρκεια αφορά τη λειτουργία της Δομής, με την παροχή υπηρεσιών προς τους ωφελουμένους, και όχι τη συνολική Δράση, η οποία περιλαμβάνει και την αναγκαία για την λειτουργία της Δομής διαρρύθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων, αφενός προβλέπεται το χρονοδιάγραμμα και αφετέρου δεν υφίσταται αντίφαση ως προς τα στοιχεία του χρονοδιαγράμματος αυτού. (γ) Σύμφωνα με την Πρόσκληση, υποβάλλεται μισθωτήριο συμβόλαιο /παραχωρητήριο /τίτλος κυριότητας του κτιρίου, από το οποίο θα προκύπτει ότι η μίσθωση, παραχώρηση κλπ έχει ελάχιστη διάρκεια ίση προς την διάρκεια λειτουργίας της Δομής. Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, υποβλήθηκε προσύμφωνο μίσθωσης, σύμφωνα με το οποίο ως έναρξη ορίζεται η ημερομηνία εγκατάστασης των πρώτων ασυνόδευτων ανηλίκων στο μίσθιο-δομή φιλοξενίας, η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται διετής και η ημερομηνία λήξης δύο έτη μετά την ημερομηνία έναρξης. Τα στοιχεία αυτά αξιολογήθηκαν από την αρμόδια υπηρεσία, ουδόλως προκύπτει δε από τις διατάξεις ότι καθίσταται ακυρωτέα η απόφαση ένταξης εάν δεν περιλαμβάνεται στους όρους της Συμφωνίας Επιδότησης της Δράσης, επακριβώς, περιγραφή της μισθωτικής σχέσης και το ύψος του μηνιαίου μισθώματος. (δ) Από την προσβαλλομένη και τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η ομάδα στόχος είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι άρρενες πρόσφυγες, ηλικίας άνω των 12 ετών, ότι η Δράση αφορά την δημιουργία νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, που θα λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις ξενοδοχείου κοντά στους «…» , ότι το ξενοδοχείο αυτό, το οποίο θα μισθώσει ο φορέας, θα έχει συγκεκριμένη δυναμικότητα [40 άτομα], ότι στους ασυνόδευτους ανηλίκους θα παρέχονται οι ακόλουθες υπηρεσίες: στέγαση, σίτιση, υπηρεσίες διερμηνείας, υπηρεσίες καθαριότητας, ψυχο-κοινωνική υποστήριξη, νομική συνδρομή, ιατρική υποστήριξη, διανομή χρηματικού βοηθήματος, εκπαιδευτικές, αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, εκμάθηση της γλώσσας, δημιουργική απασχόληση, σεμινάρια και διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων στην τοπική κοινότητα, και ότι παραδοτέο της Δράσης είναι η λειτουργία της νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, στην οποία θα παρέχονται οι ανωτέρω υπηρεσίες. (ε) Όπως ήδη αναφέρθηκε, ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στην μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα. Κατά συνέπεια, όλοι οι ανωτέρω προβαλλόμενοι λόγοι ακυρώσεως είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, απαραδέκτως δε αμφισβητείται περαιτέρω η ουσιαστική κρίση της Διοίκησης ως προς τη συνδρομή των κριτηρίων καταλληλότητας των κτηριακών υποδομών στις οποίες θα λειτουργήσει η επίμαχη Δομή Φιλοξενίας, καθώς και οι λοιπές ουσιαστικές και τεχνικές κρίσεις.
20. Επειδή, με το δεύτερο δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται ότι ο Οδηγός Εφαρμογής και Λειτουργίας που συνοδεύει την επίμαχη Πρόσκληση με Κωδικό 019 είναι ανυπόστατος και ότι καθίσταται, ως εκ τούτου, ακυρωτέα η προσβαλλόμενη πράξη. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι ο Οδηγός, καίτοι περιέχει πληθώρα νέων κανόνων δικαίου, καθώς και κανόνες για την εξειδίκευση της υ.α. 82350/2016, ιδίως δε του άρθρου 18 του Κανονισμού 514/2014 σχετικά με το κρίσιμο ζήτημα των επιλέξιμων δαπανών και των δικαιολογητικών δαπανών, εκδόθηκε κατά προφανή παράβαση του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος, δεν φέρει υπογραφή και δεν έχει δημοσιευθεί. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος και ανεπίδεκτος δικαστικής εκτίμησης, εφόσον οι αιτούντες δεν προβάλλουν σε ποια συγκεκριμένα σημεία του Οδηγού εισάγονται πρωτογενώς αυτοτελείς -και δη βλαπτικοί για τα συμφέροντά τους- κανόνες δικαίου ούτε προσδιορίζουν τις συγκεκριμένες πλημμέλειες που αποδίδουν στην προσβαλλόμενη πράξη και οι οποίες συναρτώνται με τους, κατά τους ισχυρισμούς τους, νέους αυτοτελείς κανόνες του εν λόγω Οδηγού. Ανεξαρτήτως τούτου, ο ανωτέρω λόγος είναι και αβάσιμος, καθόσον ο Οδηγός Εφαρμογής δεν θεσπίζει πρωτογενώς κανόνες δικαίου, αλλά αποτελεί έναν πρακτικό Οδηγό εφαρμογής του υφισταμένου κανονιστικού καθεστώτος, που συνετάγη από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Διαχείρισης των Εθνικών Προγραμμάτων του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, με βάση τις υφιστάμενες ρυθμίσεις της ενωσιακής και της εθνικής νομοθεσίας και τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ασύλου (EASO) και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για θέματα προστασίας των ασυνόδευτων ανήλικων, με σκοπό την υποβοήθηση δυνητικών δικαιούχων κατά την υποβολή των προτάσεών τους και των τελικών δικαιούχων κατά την υλοποίηση της συγχρηματοδοτούμενης από το Εθνικό πρόγραμμα του ΤΑΜΕ περιόδου 2014-2020 Δράσης “Λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων” (βλ. το σημείο 1.2 του Οδηγού, όπου παρατίθεται αναλυτικώς και το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και το 2495/Φ.38/8.12.2020 έγγραφο απόψεων της Διοίκησης).
21. Επειδή, με το πρώτο δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται αντίθεση της προσβαλλομένης στον ανωτέρω Οδηγό Εφαρμογής και Λειτουργίας. Συγκεκριμένα, προβάλλονται οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: (α) περί παραβίασης της προβλεπόμενης στο σημείο 2.4 του Οδηγού γενικής αρχής, σύμφωνα με την οποία πρέπει να επιδιώκεται το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, (β) περί αντίθεσης στην προβλεπόμενη στο σημείο 2.2 του Οδηγού υποχρέωση, να εξασφαλίζεται στους φιλοξενουμένους ανηλίκους πρόσβαση σε υπηρεσίες και μέσα μεταφοράς, (γ) περί παραβίασης της προβλεπόμενης στο σημείο 2.3 του Οδηγού υποχρέωσης για παρουσία νοσηλευτή στη δομή φιλοξενίας, (δ) περί αντίθεσης στο σημείο 2.2 του Οδηγού, καθόσον δεν ορίζεται σε ποιά δομή φιλοξενίας θα εγκατασταθούν οι ανήλικοι και αν το Ξενοδοχείο Ντοβρά έχει τις υποδομές για να φιλοξενήσει 40 άτομα, (ε) περί αντίθεσης στο σημείο 1.3. του Οδηγού, καθόσον δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα οι ηλιακές ομάδες, στοιχείο κρίσιμο για την παρεχόμενη εκπαίδευση, ούτε έχει ληφθεί μέριμνα για την παροχή εξατομικευμένης εκπαίδευσης, με βάση τις ανάγκες κάθε ανηλίκου, ώστε αφενός να διευκολυνθεί η ένταξή του στην αγορά εργασίας, αφετέρου να προωθηθεί ο στόχος της ομαλής μετάβασης στην ενηλικίωση, (στ) περί απουσίας μέριμνας για την φύλαξη των ανηλίκων και (ζ) περί μη διασφάλισης της ομαλής μετάβασης κατά την διαδικασία αποχώρησης από την δομή. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, καθόσον από τα στοιχεία του φακέλου [βλ. ιδίως το Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης Έργου με Ίδια Μέσα] προκύπτει ότι η Δομή θα λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου «…», το οποίο περιγράφεται αναλυτικώς, ότι στο προσωπικό που θα απασχοληθεί στην Δομή περιλαμβάνεται νοσηλευτής, ότι θα εξασφαλισθεί για όλους τους ωφελούμενους η ένταξή τους σε σχολικό περιβάλλον, ότι, επί πλέον, η εκπαίδευση των ανηλίκων θα συνοδεύεται από υποστηρικτική διδασκαλία εντός της Δομής, ότι για τα παιδιά άνω των 15 ετών, θα εξασφαλισθεί η πρόσβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα, αν δε παρά τις προσπάθειες τούτο δεν επιτευχθεί, θα διασφαλισθεί τουλάχιστον η συμμετοχή τους σε προγράμματα εκπαίδευσης και ειδικότερα σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και προώθησης στην απασχόληση, επαγγελματικές σχολές μαθητείας κλπ, με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων για την εύρεση εργασίας με την ενηλικίωση [βλ. σελ. 5, 7, 10, 11, 12 του Σχεδίου Απόφασης Υλοποίησης με Ίδια Μέσα].
22. Επειδή, κατά τα ανωτέρω, όλοι οι λόγοι ακυρώσεως, ανεξαρτήτως εάν προβάλλονται με έννομο συμφέρον από τους αιτούντες, οι οποίοι, όπως ήδη αναφέρθηκε, προς θεμελίωση του εννόμου συμφέροντος ισχυρίζονται ότι επιδιώκουν είτε την προστασία των επιχειρηματικών συμφερόντων τους είτε την προστασία του τρόπου διαβίωσής τους στον οικισμό «…», χωρίς να επικαλούνται προς τούτο την προάσπιση του δημοσιονομικού συμφέροντος ή των συμφερόντων των ανήλικων προσφύγων, είναι απορριπτέοι. Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση και να γίνει δεκτή η ασκηθείσα παρέμβαση.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Απορρίπτει την αίτηση.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.
Επιβάλλει στους αιτούντες την δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460,00} ευρώ, και τη δικαστική δαπάνη του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου, που ανέρχεται σε εξακόσια σαράντα (640,00) ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2021 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 7ης Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Αριθμός 2178/2021
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Δ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 1η Ιουνίου 2021, με την εξής σύνθεση: Μ. Καραμανώφ, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Δ΄ Τμήματος, Ηλ. Μάζος, Ο. Παπαδοπούλου, Σύμβουλοι, Χρ. Μπολόφη, Ι. Μιχαλακόπουλος, Πάρεδροι. Γραμματέας η Ι. Παπαχαραλάμπους, Γραμματέας του Δ΄ Τμήματος.
Για να δικάσει την από 13 Απριλίου 2020 αίτηση:
του Δήμου Ζαγορίου Ιωαννίνων, ο οποίος παρέστη με τον δικηγόρο … (Α.Μ. …), που τον διόρισε με πληρεξούσιο και ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του,
κατά του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, οποίος παρέστη με την …, …,
και κατά του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου με την επωνυμία «…», που εδρεύει …, το οποίο παρέστη με τον δικηγόρο Βασίλειο Χατζηγιαννάκη (Α.Μ. 28288), που τον διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή ο αιτών Δήμος επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 514/Φ.38/20.3.2020 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής και Ασύλου.
Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων που εμφανίσθηκαν δήλωσαν, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσουν.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Ο. Παπαδοπούλου.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινομένης αίτησης δεν απαιτείται καταβολή παραβόλου.
2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, όπως αυτή συμπληρώθηκε με δικόγραφο προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση της 514/Φ.38/ 20.3.2020 πράξης του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής. Με την προσβαλλόμενη πράξη αποφασίσθηκε η ένταξη της επίδικης Δράσης, με Κωδικό ΟΠΣ 5050789 και με τον τίτλο «Επιχορήγηση του ΝΠ [νομικού προσώπου] … για την υλοποίηση του έργου: Λειτουργία Δομής Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων ‘Άγιος Αθανάσιος’», στον Εθνικό Στόχο «Υποδοχή/Άσυλο» και στον Ειδικό Στόχο «Άσυλο» του Εθνικού Προγράμματος του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και καθορίσθηκαν οι όροι χρηματοδότησης της Δράσης αυτής και οι υποχρεώσεις του δικαιούχου νομικού προσώπου, που αποτελούν τμήμα της σχετικής «Συμφωνίας Επιδότησης».
3. Επειδή, η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με την επωνυμία «…», δικαιούχος της ως άνω επιχορήγησης, με έννομο συμφέρον, εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς παρεμβαίνει υπέρ του κύρους της προσβαλλομένης.
4. Επειδή, όπως συνάγεται από την νομοθεσία βάσει της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη [βλ. κατωτέρω], η Πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων προς χρηματοδότηση Δράσεων από το Εθνικό Πρόγραμμα του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης η οποία απέληξε στην έκδοση της επίδικης απόφασης για την ένταξη της συγκεκριμένης Δράσης στο Πρόγραμμα αυτό και τη σύναψη «συμφωνίας επιδότησης» με την δικαιούχο της χρηματοδότησης αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία [βλ. κατωτέρω το ιστορικό της υπόθεσης], δεν αποτελεί πρόσκληση συμμετοχής σε διαγωνιστική διαδικασία για τη σύναψη σύμβασης έργου, υπηρεσίας ή προμήθειας κατά την έννοια της οδηγίας 2014/24/ΕΕ (ΕΕ L 94), αλλά ειδικώς προβλεπόμενη και ρυθμιζόμενη από τους σχετικούς Κανονισμούς και τα εθνικά νομοθετήματα διαδικασία υποβολής προτάσεων για τη διάθεση πόρων του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης. Συνεπώς, από την αμφισβήτηση της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής δεν γεννάται διαφορά υπαγόμενη στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016 (Α΄ 147). Περαιτέρω, ενόψει της ειδικής φύσης του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την έκδοση της πράξης αυτής, από την αμφισβήτηση της νομιμότητάς της δεν γεννάται διαφορά ουσίας περί την καταβολή κοινοτικών ή εθνικών ενισχύσεων, επιδοτήσεων και λοιπών συναφών χρηματικών παροχών, κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 4 περ. στ΄ του ν. 1406/1983 (Α΄ 182), [όπως η παρ. 4 προστέθηκε με το άρθρο 51 παρ. 1 του ν. 3659/2008 (Α΄ 77) και η περ. στ΄ αντικαταστάθηκε με το άρθρο 48 παρ. 2 του ν. 3900/2010 (A΄ 213)], και ως εκ τούτου η εν λόγω διαφορά δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Διοικητικού Πρωτοδικείου, αλλά στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας (πρβλ. ΣτΕ 2288/2019 επτ, 2747/2019, 3498/2017, 2559/2017, 2204-06/2017, 1374/2016, 3932/2015, 3458/2015, 3084/2014, 2663-64/2014).
5. Επειδή, η προσβαλλόμενη πράξη προβλέπει στο σχετικό «Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης» ως ημερομηνία λήξης της οικείας Δράσης την 1η Ιουλίου 2021. Συνεπώς, κατά τον χρόνο συζήτησης της κρινόμενης αίτησης (1.6.2021) η πράξη αυτή εξακολουθούσε να ισχύει και η παρούσα δίκη διατηρεί το αντικείμενό της.
6. Επειδή, ο αιτών Δήμος, στην έδρα του οποίου πρόκειται να εγκατασταθεί η επίδικη Δομή Φιλοξενίας και ο οποίος ισχυρίζεται ότι από την εγκατάσταση και λειτουργία της Δομής, στην οποία θα διαμένουν άρρενες ανήλικοι πρόσφυγες, θα προκληθεί διάρρηξη του κοινωνικού ιστού στην ορεινή απομονωμένη περιοχή …, που κατοικείται από υπερήλικες στην πλειοψηφία κατοίκους, και πλήρης ανατροπή της καθημερινότητας των κατοίκων και των επιχειρηματιών, με έννομο συμφέρον ασκεί την υπό κρίση αίτηση. Περαιτέρω, η αίτηση ασκείται εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς, κατά τα λοιπά.
7. Επειδή, στο άρθρο 78 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζονται τα εξής: «1. Η Ένωση αναπτύσσει κοινή πολιτική στους τομείς του ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας με στόχο να παρέχεται το κατάλληλο καθεστώς σε οποιονδήποτε υπήκοο τρίτης χώρας χρήζει διεθνούς προστασίας … 2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … λαμβάνουν μέτρα όσον αφορά κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, στο οποίο περιλαμβάνονται: α) ενιαίο καθεστώς ασύλου υπέρ των υπηκόων τρίτων χωρών … β) ενιαίο καθεστώς επικουρικής προστασίας για τους υπηκόους τρίτων χωρών … ε) κριτήρια και μηχανισμοί καθορισμού του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης ασύλου ή επικουρικής προστασίας, στ) προδιαγραφές σχετικά με τις προϋποθέσεις υποδοχής αιτούντων άσυλο ή επικουρικής προστασίας …»· σύμφωνα δε με το άρθρο 79: «1. Η Ένωση αναπτύσσει κοινή μεταναστευτική πολιτική, η οποία έχει ως στόχο να εξασφαλίζει, σε όλα τα στάδια, την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, τη δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα κράτη μέλη καθώς και την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων και την ενισχυμένη καταπολέμησή της. 2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … λαμβάνουν μέτρα σχετικά με τους ακόλουθους τομείς: α) προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής … β) καθορισμός των δικαιωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα σε κράτος μέλος … 4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο … μπορούν να θεσπίζουν μέτρα ενθάρρυνσης και στήριξης της δράσης των κρατών μελών με στόχο τη διευκόλυνση της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν νόμιμα στο έδαφός τους …». Δυνάμει των ανωτέρω άρθρων 78 παρ. 2 και 79 παρ. 2 και 4 της ΣΛΕΕ εκδόθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 514/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού «γενικών διατάξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης» (L 150). Στον Κανονισμό αυτό [όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/1543 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2020 (L 356)], ορίζονται τα ακόλουθα: Άρθρο 1: «Ο παρών κανονισμός θεσπίζει γενικούς κανόνες εφαρμογής των ειδικών κανονισμών όσον αφορά: α) τη χρηματοδότηση δαπανών· β) τη σύμπραξη, τον προγραμματισμό, την υποβολή εκθέσεων, την παρακολούθηση και αξιολόγηση· γ) τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που θα θέσουν σε λειτουργία τα κράτη μέλη, και δ) την εκκαθάριση λογαριασμών». Άρθρο 2: «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «ειδικοί κανονισμοί»: -ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· -ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 513/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και -κάθε άλλος κανονισμός που προβλέπει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού· β) «προγραμματισμός»: η διαδικασία οργάνωσης, λήψης αποφάσεων και χρηματοδότησης σε διάφορα στάδια, που αποσκοπεί στην εφαρμογή, σε πολυετή βάση, της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών για την επίτευξη των στόχων των ειδικών κανονισμών· γ) «δράση»: έργο ή ομάδα έργων που επιλέγονται από την υπεύθυνη αρχή του οικείου εθνικού προγράμματος ή υπό την ευθύνη της και συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών και ειδικών στόχων τους οποίους επιδιώκουν οι ειδικοί κανονισμοί· δ) «δράση της Ένωσης» … ε) «έργο»: τα ειδικά, πρακτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση ολόκληρης ή μέρους μιας δράσης από έναν δικαιούχο χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης· στ) … ζ) «δικαιούχος»: ο αποδέκτης συνεισφοράς της Ένωσης στο πλαίσιο ενός έργου. Οι δικαιούχοι είναι δυνατόν να είναι δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας, διεθνής οργανισμός …». Άρθρο 3: «1. Οι ειδικοί κανονισμοί παρέχουν στήριξη, μέσω εθνικών προγραμμάτων, δράσεων της Ένωσης … 6. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης … 7. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα της στήριξης που παρέχεται δυνάμει των ειδικών κανονισμών … 8. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους σε σχέση με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους, τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της αναλογικότητας». Άρθρο 5: «1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, η Επιτροπή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης … 2. Τα κράτη μέλη προλαμβάνουν, εντοπίζουν και διορθώνουν παρατυπίες και ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά με οποιουσδήποτε τόκους υπερημερίας …». Άρθρο 10: «Οι στόχοι των ειδικών κανονισμών επιδιώκονται εντός του πλαισίου του πολυετούς προγραμματισμού για την περίοδο από το 2014 έως το 2020 …». Άρθρο 14: «1. Κάθε κράτος μέλος προτείνει … ένα πολυετές εθνικό πρόγραμμα σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς. 2. Κάθε προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα καλύπτει τα οικονομικά έτη της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 … 3. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα στην Επιτροπή … 4. … 5. Πριν εγκρίνει ένα προτεινόμενο εθνικό πρόγραμμα, η Επιτροπή εξετάζει: α) τη συνέπειά του με τους στόχους των ειδικών κανονισμών … β) την κατανομή της ενωσιακής χρηματοδότησης μεταξύ των στόχων με γνώμονα τις απαιτήσεις του ειδικού κανονισμού … γ) τη συνάφεια των στόχων, των δεικτών, του χρονοδιαγράμματος, και των ενδεικτικών δράσεων που προβλέπονται στα προτεινόμενα εθνικά προγράμματα, με γνώμονα τη στρατηγική που προτείνουν τα κράτη μέλη· δ) τη συνάφεια των διατάξεων εφαρμογής … 7. Η Επιτροπή εγκρίνει κάθε εθνικό πρόγραμμα …». Άρθρο 16: «1. Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που χορηγούνται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων έχουν τη μορφή επιδοτήσεων. 2. Οι στηριζόμενες δράσεις βάσει εθνικών προγραμμάτων συγχρηματοδοτούνται από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και δεν χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. 3. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 75 % της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης ενός έργου …». Άρθρο 17: «1. Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει των εθνικών κανόνων, εκτός εάν ο παρών κανονισμός ή οι ειδικοί κανονισμοί θεσπίζουν ειδικούς κανόνες. 2. Σύμφωνα με τους ειδικούς κανονισμούς, για να είναι επιλέξιμες οι δαπάνες πρέπει: α) να εντάσσονται εντός του πεδίου εφαρμογής των ειδικών κανονισμών και των στόχων τους· β) να είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από το εξεταζόμενο έργο· γ) να είναι εύλογες και σύμφωνες με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ειδικότερα από άποψη αντιστοιχίας αξίας και δαπάνης, καθώς και σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας· 3. Οι δαπάνες είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση δυνάμει των ειδικών κανονισμών, εάν: α) έχουν πραγματοποιηθεί από δικαιούχο μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2014 και της 31ης Δεκεμβρίου 2022· και β) έχουν πράγματι καταβληθεί από την ορισθείσα υπεύθυνη αρχή μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2014 και της 30ής Ιουνίου 2023 … 5. Οι δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αιτήσεις πληρωμής από τον δικαιούχο προς την υπεύθυνη αρχή τεκμηριώνονται με τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής ισχύος, με εξαίρεση τις μορφές στήριξης βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ). Γι’ αυτές τις μορφές στήριξης, κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, τα ποσά που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής είναι τα έξοδα που επιστρέφονται στον δικαιούχο από την υπεύθυνη αρχή …». Άρθρο 18: «1. Επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να επιστραφούν με τους ακόλουθους τρόπους: α) επιστροφή επιλέξιμων εξόδων που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί, μαζί, κατά περίπτωση, με το κόστος απόσβεσης· β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους· γ) κατ’ αποκοπή ποσά· δ) χρηματοδότηση με σταθερούς συντελεστές που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός ποσοστού σε μία ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες εξόδων. 2. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 1 εναλλακτικές δυνατότητες είναι δυνατόν να συνδυάζονται όταν κάθε δυνατότητα καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες εξόδων ή όταν χρησιμοποιούνται για διαφορετικά έργα που αποτελούν μέρος μιας δράσης ή για διαδοχικά στάδια μιας δράσης. 3. Όταν ένα έργο υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης έργων, αγαθών ή υπηρεσιών, εφαρμόζεται μόνον η παράγραφος 1 στοιχείο α). Όταν η δημόσια σύμβαση στο πλαίσιο έργου περιορίζεται σε ορισμένες κατηγορίες εξόδων, είναι δυνατόν να εφαρμόζονται όλες οι εναλλακτικές δυνατότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 4. Τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία β), γ) και δ) καθορίζονται με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) δίκαιη, αντικειμενική και επαληθεύσιμη μέθοδο υπολογισμού που βασίζεται: i) σε στατιστικά δεδομένα ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία, ii) στο επαληθευμένο ιστορικό του κάθε δικαιούχου, ή iii) στην εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής εγγραφής εξόδων μεμονωμένων δικαιούχων· β) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους, κατ’ αποκοπή ποσών και σταθερών συντελεστών που εφαρμόζονται σε πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων· γ) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους, κατ’ αποκοπή ποσών και σταθερών συντελεστών που εφαρμόζονται σε συστήματα για επιδοτήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το οικείο κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων. 5. Στο έγγραφο που καθορίζει τους όρους στήριξης για κάθε έργο προσδιορίζεται και η εφαρμοστέα μέθοδος για την κοστολόγηση του έργου και των όρων για την καταβολή της επιδότησης. 6. Όταν η υλοποίηση ενός έργου συνεπάγεται έμμεσα έξοδα, αυτά μπορούν να υπολογίζονται ως κατ’ αποκοπή ποσό με έναν από τους ακόλουθους τρόπους: α) κατ’ αποκοπή ποσό έως το 25 % των επιλέξιμων άμεσων εξόδων, εφόσον το ποσοστό υπολογίζεται βάσει δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού ή μεθόδου που εφαρμόζεται σε συστήματα για επιδοτήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο έργου και δικαιούχου· β) κατ’ αποκοπή ποσό έως το 15 % των επιλέξιμων άμεσων εξόδων προσωπικού χωρίς να απαιτείται από το οικείο κράτος μέλος να εκτελεί υπολογισμούς για τον προσδιορισμό του εφαρμοζόμενου συντελεστή· γ) κατ’ αποκοπή ποσό που εφαρμόζεται στα επιλέξιμα άμεσα έξοδα βάσει υφιστάμενων μεθόδων και αντίστοιχων συντελεστών που ισχύουν σε πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων. 7. … ». Άρθρο 19 [Μη επιλέξιμες δαπάνες] … Άρθρο 21: «Για την εφαρμογή του εθνικού του προγράμματος κάθε κράτος μέλος θεσπίζει συστήματα διαχείρισης και ελέγχου που προβλέπουν: α) περιγραφή των καθηκόντων κάθε αρχής που συμμετέχει στη διαχείριση και τον έλεγχο … β) συμμόρφωση με την αρχή του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ αυτών των αρχών … γ) διαδικασίες για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των δηλούμενων δαπανών· δ) πληροφοριακά συστήματα λογιστικής για την αποθήκευση και διαβίβαση δημοσιονομικών δεδομένων και δεδομένων σχετικά με τους δείκτες, για την παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων· ε) συστήματα για την υποβολή εκθέσεων και την παρακολούθηση στις περιπτώσεις που η υπεύθυνη αρχή αναθέτει εκτελεστικά καθήκοντα σε άλλο φορέα· στ) ρυθμίσεις για τον λογιστικό έλεγχο της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου· ζ) συστήματα και διαδικασίες που διασφαλίζουν κατάλληλη διαδρομή των λογιστικών ελέγχων· η) την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση παρατυπιών, περιλαμβανομένης της απάτης, και την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μαζί με τυχόν τόκους υπερημερίας». Άρθρο 24: «1. Τα κράτη μέλη εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, λογιστικού και άλλου ελέγχου και αναλαμβάνουν τις συνακόλουθες αρμοδιότητες, που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης οι οποίοι θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και στον παρόντα κανονισμό. 2. Τα κράτη μέλη εγγυώνται ότι τα συστήματά τους διαχείρισης και ελέγχου των εθνικών προγραμμάτων είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και ότι τα εν λόγω συστήματα λειτουργούν αποτελεσματικά. 3. Τα κράτη μέλη διαθέτουν επαρκείς πόρους σε κάθε αρμόδια αρχή για την εκτέλεση των καθηκόντων της … 4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διαφανείς κανόνες και διαδικασίες για την επιλογή και εκτέλεση έργων, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και τους ειδικούς κανονισμούς …». Άρθρο 25 παρ. 1: «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού και των ειδικών κανονισμών, οι αρμόδιες αρχές είναι: α) υπεύθυνη αρχή: δημόσιος φορέας του κράτους μέλους, που είναι ο ορισθείς φορέας κατά την έννοια του άρθρου 59 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και ευθύνεται αποκλειστικά για τη χρηστή διαχείριση και τον έλεγχο του εθνικού προγράμματος … β) αρχή ελέγχου: εθνική δημόσια αρχή ή φορέας, που λειτουργεί ανεξάρτητα από την υπεύθυνη αρχή … γ) κατά περίπτωση, μία ή περισσότερες εντεταλμένες αρχές: οποιοσδήποτε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ο οποίος, υπό την ευθύνη της υπεύθυνης αρχής, εκτελεί ορισμένα καθήκοντα για λογαριασμό της υπεύθυνης αρχής». Άρθρο 27 παρ. 1: «Οι υπεύθυνες αρχές διενεργούν συστηματικό διοικητικό έλεγχο και συμπληρωματικούς ελέγχους μέσω επιτόπιων ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον απαιτείται, και αιφνιδιαστικών επιτόπιων ελέγχων επί των δαπανών που συνδέονται με τις αιτήσεις τελικής πληρωμής από τους δικαιούχους, οι οποίες δηλώνονται στους ετήσιους λογαριασμούς, με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου αξιοπιστίας». Άρθρο 46 «Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν τις δημοσιονομικές διορθώσεις που απαιτούνται σε σχέση με μεμονωμένες ή συστημικές παρατυπίες οι οποίες εντοπίζονται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων …». Κατά το άρθρο 61, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Περαιτέρω, στον Κανονισμό (ΕΕ) 1042/2014 της Επιτροπής (L 289) για την συμπλήρωση του ανωτέρω Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014 [όπως ίσχυε πριν από από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1291 της Επιτροπής] ορίζονται τα εξής: Άρθρο 1 «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται οι ορισμοί του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Εφαρμόζονται επίσης οι ακόλουθοι ορισμοί: α) … «συμφωνία επιδότησης»: η συμφωνία ή ισοδύναμη μορφή νομικού μέσου βάσει της οποίας η υπεύθυνη αρχή παρέχει επιδοτήσεις στον δικαιούχο για την εκτέλεση έργου στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος». Άρθρο 7 παρ. 1 «Κατά γενικό κανόνα, η υπεύθυνη αρχή χορηγεί επιδοτήσεις για έργα στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος βάσει ανοικτών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων». Άρθρο 9 «1. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 δημοσιοποιούνται με τρόπο που διασφαλίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και την κατάλληλη δημοσιότητα μεταξύ των δυνητικών δικαιούχων. Κάθε ουσιώδης μεταβολή στις προσκλήσεις πρέπει να δημοσιεύεται κατά τον ίδιο τρόπο. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 και 2 καθορίζουν τουλάχιστον τα εξής: α) στόχους· β) κριτήρια επιλογής και χορήγησης· γ) ρυθμίσεις για ενωσιακή και, κατά περίπτωση, εθνική χρηματοδότηση … δ) ρυθμίσεις και καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των προτάσεων· ε) κανόνες επιλεξιμότητας για τις δαπάνες· στ) διάρκεια του έργου· και ζ) χρηματοοικονομικές και άλλες πληροφορίες που πρέπει να τηρούνται και να γνωστοποιούνται. 2. Πριν λάβει την απόφαση χορήγησης, η υπεύθυνη αρχή βεβαιώνεται ότι οι δικαιούχοι του έργου έχουν την ικανότητα να πληρούν τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης. 3. Η υπεύθυνη αρχή καθορίζει τις διαδικασίες για την παραλαβή των προτάσεων. Υποβάλλει προτάσεις τόσο σε επίσημη, τεχνική και δημοσιονομική ανάλυση όσο και σε ποιοτική αξιολόγηση βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων κατά τρόπο διαφανή και χωρίς διακρίσεις. Η υπεύθυνη αρχή καταχωρίζει εγγράφως τους λόγους της απόρριψης των λοιπών προτάσεων. 4. Στην απόφαση χορήγησης αναφέρεται τουλάχιστον το όνομα των δικαιούχων, οι ουσιαστικές λεπτομέρειες του έργου, οι επιχειρησιακοί στόχοι του, το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το ανώτατο ποσοστό συγχρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών …». Άρθρο 10 «1. Στις περιπτώσεις που η υπεύθυνη αρχή ενεργεί ως φορέας χορήγησης, καθορίζει τις διαδικασίες διαχείρισης του έργου, οι οποίες απαιτούν, τουλάχιστον: α) την υπογραφή συμφωνιών επιδότησης με τους δικαιούχους· και β) την παρακολούθηση των συμφωνιών επιδότησης, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τροποποιήσεών τους, με διοικητικά μέσα … 2. Η συμφωνία επιδότησης περιλαμβάνει ή αναφέρει τα εξής: α) το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης· β) το ανώτατο ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης σύμφωνα με τον σχετικό ειδικό κανονισμό· γ) τη λεπτομερή περιγραφή και το χρονοδιάγραμμα του έργου· δ) κατά περίπτωση, κάθε σημαντικό καθήκον που ο δικαιούχος προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτα μέρη, καθώς και τις σχετικές δαπάνες· ε) τον συμφωνηθέντα προβλεπόμενο προϋπολογισμό και το σχέδιο χρηματοδότησης του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων, σύμφωνα με τους θεσπισθέντες κανόνες επιλεξιμότητας· στ) τη μέθοδο για τον υπολογισμό του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης κατά το κλείσιμο του έργου· ζ) το χρονοδιάγραμμα και τις διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, τις τροποποιήσεις της συμφωνίας και την καταγγελία της συμφωνίας· η) τους επιχειρησιακούς στόχους του έργου, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών στόχων και των δεικτών που πρέπει να αναφέρονται· θ) διάταξη που απαιτεί από τον δικαιούχο να συλλέγει, σε εύθετο χρόνο, τα απαιτούμενα δεδομένα για τους κοινούς δείκτες που ορίζονται στον ειδικό κανονισμό, καθώς και τυχόν ειδικούς δείκτες του προγράμματος, και να διαβιβάζει τα δεδομένα αυτά τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο· ι) τον προσδιορισμό των επιλέξιμων δαπανών, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της περιγραφής της μεθοδολογίας για τον καθορισμό κλιμάκων μοναδιαίας δαπάνης, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπή χρηματοδότησης· ια) τις απαιτήσεις τήρησης λογιστικών βιβλίων και τους όρους όσον αφορά την καταβολή της επιδότησης· ιβ) τους όρους όσον αφορά τη διαδρομή ελέγχου· ιγ) τις διατάξεις όσον αφορά την προστασία των δεδομένων· και ιδ) τις διατάξεις όσον αφορά τη δημοσιότητα. 3. Κατά γενικό κανόνα, η συμφωνία επιδότησης υπογράφεται πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες του έργου που καταλογίζονται στο εθνικό πρόγραμμα. 4. Η συμφωνία επιδότησης προβλέπει ρητά ότι η Επιτροπή, ή οι εκπρόσωποί της, και το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκούν εξουσίες ελέγχου σε όλους τους δικαιούχους επιδοτήσεων, αντισυμβαλλομένους και υπεργολάβους που έλαβαν χρηματοδότηση από την Ένωση στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος, και τούτο προβλέπεται να γίνει βάσει ελέγχων εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων». Εξ άλλου, για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης εκδόθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 150). Ο Κανονισμός αυτός, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης (βλ. παρακάτω) [ήτοι πριν από την τροποποίησή του με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 328) και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/445 της Επιτροπής (L 94/27.3.2020)], ορίζει τα εξής: Άρθρο 1 «1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης («Ταμείο») για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020. 2. Ο παρών κανονισμός ορίζει: α) τους στόχους της χρηματοδοτικής στήριξης και τις επιλέξιμες δράσεις· β) το γενικό πλαίσιο για την υλοποίηση των επιλέξιμων δράσεων· γ) τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους και την κατανομή τους· δ) τις αρχές και τον μηχανισμό καθορισμού κοινών προτεραιοτήτων της Ένωσης σε θέματα επανεγκατάστασης, και ε) την παρεχόμενη χρηματοδοτική στήριξη για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης. 3. Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή των κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014 …». Άρθρο 2 «Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) … η) «ασυνόδευτος ανήλικος»: ο υπήκοος τρίτης χώρας κάτω των 18 ετών, που αφικνείται ή αφίχθη στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικο υπεύθυνο για αυτόν σύμφωνα με το νόμο ή την εθνική πρακτική του συγκεκριμένου κράτους μέλους, και εφόσον κανένας ενήλικος δεν ασκεί στην πράξη την επιμέλειά του· επίσης, ο ανήλικος που εγκαταλείπεται ασυνόδευτος μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών· θ) «ευάλωτο πρόσωπο»: ο υπήκοος τρίτης χώρας που εμπίπτει στον ορισμό δυνάμει της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης για τον στηριζόμενο τομέα δράσης πολιτικής στο πλαίσιο του Ταμείου· ι) …». Άρθρο 3 «1. Γενικός στόχος του Ταμείου είναι να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, καθώς και στην εφαρμογή, την ενίσχυση και την ανάπτυξη της κοινής πολιτικής ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας και της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής … 2. Στο πλαίσιο του γενικού στόχου του, το Ταμείο συνεισφέρει στους ακόλουθους κοινούς ειδικούς στόχους: α) την ενίσχυση και ανάπτυξη όλων των πτυχών του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου … β) στήριξη της νόμιμης μετανάστευσης προς τα κράτη μέλη …». Άρθρο 5 «1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού … το Ταμείο στηρίζει δράσεις που εστιάζουν σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών: α) εκείνων που απολαύουν καθεστώτος πρόσφυγα ή καθεστώτος επικουρικής προστασίας … β) εκείνων που έχουν υποβάλει αίτηση χορήγησης μιας από τις προαναφερόμενες στο στοιχείο α) μορφές προστασίας και δεν τους έχει ακόμη ανακοινωθεί η τελική απόφαση· γ) εκείνων που απολαύουν προσωρινής προστασίας … δ) εκείνων που επανεγκαθίστανται ή έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί από κράτος μέλος. Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις υποδοχής και τις διαδικασίες ασύλου, το Ταμείο στηρίζει ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις … α) παροχή υλικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας στα σύνορα, εκπαίδευσης, κατάρτισης, υπηρεσιών στήριξης, υγειονομικής περίθαλψης και ψυχολογικής φροντίδας· β) παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών όπως μετάφραση και διερμηνεία, εκπαίδευση, κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης, και άλλων πρωτοβουλιών σε σχέση με το καθεστώς του ενδιαφερόμενου προσώπου· γ) σύσταση και βελτίωση διοικητικών δομών, συστημάτων και της επιμόρφωσης του προσωπικού και των αρμοδίων αρχών, προκειμένου να διασφαλισθεί αποτελεσματική και εύκολη πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου για τους αιτούντες άσυλο, καθώς επίσης αποτελεσματικές και ποιοτικές διαδικασίες ασύλου … δ) η παροχή κοινωνικής συνδρομής … ε) η παροχή νομικής συνδρομής και εκπροσώπησης· στ) προσδιορισμός των ευάλωτων ομάδων και ειδική στήριξη στα ευάλωτα πρόσωπα, ιδίως σύμφωνα με τα στοιχεία α) έως ε)· ζ) κατάστρωση, ανάπτυξη και βελτίωση εναλλακτικών μέτρων αντί της κράτησης. Όταν κρίνεται σκόπιμο και προβλέπεται σε εθνικό πρόγραμμα κράτους μέλους, το Ταμείο μπορεί επίσης να στηρίξει μέτρα ένταξης … 2. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) … όσον αφορά τις υποδομές στέγασης και τα συστήματα υποδοχής, το Ταμείο στηρίζει, ειδικότερα τις ακόλουθες δράσεις: α) η βελτίωση και διατήρηση των υφιστάμενων υποδομών και υπηρεσιών στέγασης· β) η ενίσχυση και βελτίωση των διοικητικών δομών και συστημάτων … ε) η δημιουργία, λειτουργία και ανάπτυξη νέων υποδομών καταλύματος και υπηρεσιών στέγασης, καθώς και διοικητικών δομών και συστημάτων … 3. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και δ) … το Ταμείο στηρίζει επιπλέον δράσεις παρόμοιες με τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, εφόσον αφορούν πρόσωπα προσωρινώς διαμένοντα: -σε κέντρα προσωρινής διαμονής και υποδοχής προσφύγων, ιδίως για τη στήριξη των επιχειρήσεων επανεγκατάστασης, σε συνεργασία με την UNHCR, ή -στο έδαφος κράτους μέλους στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους». Άρθρο 9 «1. Στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού … το Ταμείο στηρίζει δράσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συνεκτικών στρατηγικών, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών σε τοπικό και/ή περιφερειακό επίπεδο … 2. Οι δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνουν υπόψη, σε κάθε περίπτωση εφόσον είναι αναγκαία, τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων κατηγοριών υπηκόων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, προσώπων που έχουν επανεγκατασταθεί ή μεταφερθεί, και, ιδίως, των ευάλωτων προσώπων. 3. …». Άρθρο 19 «1. Βάσει των εθνικών προγραμμάτων, που εξετάζονται και εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού … επιδιώκουν ιδίως τους ακόλουθους στόχους της Ένωσης: α) την ενίσχυση της δημιουργίας του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου … β) τον καθορισμό και την ανάπτυξη στρατηγικών ένταξης, που καλύπτουν διάφορες πτυχές της αμφίδρομης δυναμικής διεργασίας, σε εθνικό/τοπικό/περιφερειακό επίπεδο … γ) την ανάπτυξη προγράμματος επιστροφής … 2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλες οι δράσεις που στηρίζονται από το Ταμείο εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας … 3. Με την επιφύλαξη της υποχρέωσης επίτευξης των ως άνω στόχων και συνεκτιμώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες τους, τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώκουν την επίτευξη δίκαιης και διαφανούς κατανομής των πόρων στους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2». Κατά το άρθρο 32 αυτού, κανονισμός «αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014». Εν όψει των ανωτέρω, με την απόφαση της Επιτροπής της 31.7.2015 [C (2015) 5313 final] εγκρίθηκε το εθνικό πρόγραμμα της Ελλάδας για ενίσχυση από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης [εφεξής: ΤΑΜΕ], για την περίοδο από το 2014 έως το 2020 [η απόφαση αυτή της Επιτροπής τροποποιήθηκε, μέχρι την έκδοση της επίμαχης Πρόσκλησης 019, με τις Εκτελεστικές Αποφάσεις της Επιτροπής C(2015) 9607 της 16.12.2015, C(2016) 7527 final της 25.11.2016 και C(2017) 5791 final της 28.8.2017]. Το εν λόγω πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ των κύριων στόχων ειδική μεταχείριση και υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων, προβλέπει δε ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι [UAMs-unaccompanied minors] τυγχάνουν της κατάλληλης υποδοχής και διασφαλίζεται η προστασία τους από τη βία. Στους δικαιούχους του Προγράμματος αυτού περιλαμβάνονται οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.
8. Επειδή, με το άρθρο 75 παρ. 1 του ν. 4375/2016 (Α΄ 51), όπως ίσχυε μέχρι την κατάργησή του με το άρθρο 119 παρ. 7 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133/7.8.2019), συνεστήθη στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού «Ειδική Γραμματεία Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης …», με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση των πόρων για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και την αξιοποίηση άλλων πόρων, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων έκτακτης ενίσχυσης, για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Στο άρθρο 76 παρ. 1 του ίδιου νόμου προβλέπεται η σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού και Διαχείρισης των Προγραμμάτων του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, η οποία, κατά το άρθρο 77 παρ. 1 περίπτωση α΄, αποτελεί την «Υπεύθυνη Αρχή» διαχείρισης, εφαρμογής και ελέγχου των εθνικών προγραμμάτων για την περίοδο 2014-2020, σύμφωνα με τις διατάξεις του ανωτέρω Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014. Περαιτέρω, με το άρθρο 79 παρ. 3 του αυτού νόμου παρεσχέθη εξουσιοδότηση στον Υπουργό Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού να καθορίσει ειδικότερα ζητήματα ως προς το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του πολυετούς Εθνικού Προγράμματος που χρηματοδοτείται από το Χρηματοδοτικό Πλαίσιο 2014-2020 για τα Ταμεία Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Εσωτερικής Ασφάλειας, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακολούθως, με το άρθρο 4 παρ. 1 του π.δ. 84/2019 (Α΄ 123) συνεστήθη στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου, στην οποία μεταφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ο συσταθείς με το άρθρο 75 του ν. 4375/2016 Ενιαίος Διοικητικός Τομέας Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας και άλλων πόρων. Με το άρθρο 111 του προαναφερθέντος ν. 4622/2019 συνεστήθη Ειδική Γραμματεία Υποδοχής στην Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου [παρ. 4]. Με το μεταγενέστερο π.δ. 4/2020 (Α΄ 4) συνεστήθη το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Στο Υπουργείο αυτό μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη: (α) η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου και β) η Ειδική Γραμματεία Υποδοχής [η οποία συνεστήθη δυνάμει του ν. 4622/2019], ορίσθηκε δε ότι αυτή υπάγεται στην ως άνω Γενική Γραμματεία. Τέλος, με το άρθρο 1 παρ. 1 του π.δ. 18/2020 (Α΄ 34), η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου μετονομάσθηκε σε Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής.
9. Επειδή, δυνάμει της ανωτέρω εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 79 παρ. 3 του ν. 4375/2016 και κατ’ επίκληση των μνημονευθέντων Κανονισμών, καθώς και των αποφάσεων της Επιτροπής για την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, εκδόθηκε η 82350/2016 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού για το «Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου των Εθνικών Προγραμμάτων των Ταμείων Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ/AMIF) και Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ/ISF) για την προγραμματική περίοδο 2014-2020» (Β΄ 2451). Με την απόφαση αυτή, η οποία ίσχυε το 2017, ήτοι κατά τον χρόνο έκδοσης της κρίσιμης εν προκειμένω Πρόσκλησης με Κωδικό 019 βάσει της οποίας υποβλήθηκε από το παρεμβαίνον νομικό πρόσωπο η αίτηση επιχορήγησης [βλ. κατωτέρω, το ιστορικό της υπόθεσης], θεσπίζονται κανόνες που διέπουν τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των Εθνικών Προγραμμάτων των ανωτέρω Ταμείων, ειδικότερα δε κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων/έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ταμεία, καθώς και κανόνες και διαδικασίες για επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών στο πλαίσιο των αντίστοιχων Εθνικών Προγραμμάτων (άρθρο 1). Ορίζεται, επίσης, ότι ως «Συμφωνία Επιδότησης» θεωρείται η συμφωνία [ή ισοδύναμο νομικό μέσο] βάσει της οποίας η υπεύθυνη αρχή παρέχει επιδοτήσεις στους δικαιούχους για την εκτέλεση του έργου στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος (άρθρο 2, βλ. και άρθρο 3 για τον ορισμό Υπεύθυνης Αρχής). Περαιτέρω, στα άρθρα 4-6 της υπουργικής αυτής απόφασης καθορίζεται η διαδικασία ένταξης δράσεων στο Εθνικό Πρόγραμμα, η οποία προβλέπει την έκδοση πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων από δυνητικούς δικαιούχους, την αξιολόγηση των προτάσεων αυτών, σύμφωνα με τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στην πρόσκληση, την έκδοση απόφασης για τη χορήγηση της επιδότησης, βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των προτάσεων, και την Συμφωνία Επιδότησης Δράσεων, η οποία αποτελείται από: (α) την απόφαση ένταξης και (β) τους όρους χρηματοδότησης της Δράσης και τις υποχρεώσεις του δικαιούχου. Στο άρθρο 22 αυτής καθορίζονται γενικοί κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών για επιδοτήσεις, στο άρθρο 24 ορίζεται ότι οι δαπάνες είναι επιλέξιμες εφόσον είναι νόμιμες και κανονικές και έχουν χρησιμοποιηθεί με βάση την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, στα δε άρθρα 29 και 30 ρυθμίζονται, αντιστοίχως, ζητήματα σχετικά με τις επιλέξιμες δαπάνες βάσει του πραγματικού κόστους και βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους. Κατά το άρθρο 27, η υποστήριξη των δράσεων από τα Ταμεία γίνεται με επιδοτήσεις, οι οποίες μπορούν να λάβουν μία από τις ακόλουθες μορφές: (α) αποζημίωση επιλέξιμων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν, (β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους, (γ) κατ’ αποκοπή ποσά, (δ) κατ’ αποκοπή χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός σταθερού συντελεστή/ποσοστού σε μια ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών [παρ. 7]· η επιλογή υπό στοιχείο (α) συνιστά αποζημίωση του δικαιούχου βάσει του πραγματικού κόστους, ενώ οι εναλλακτικές επιλογές (β) έως (δ) συνιστούν αποζημίωση του δικαιούχου βάσει μεθόδων απλουστευμένου κόστους [παρ. 8]. Το άρθρο 31 αφορά την τεκμηρίωση και τον έλεγχο των επιλέξιμων δαπανών, ορίζει δε ότι οι δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από εκείνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 7 στοιχεία (β), (γ) και (δ), για τις οποίες τα ποσά που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής υπολογίζονται σύμφωνα με την εφαρμοζόμενη μέθοδο. Στη συνέχεια εκδόθηκε η 2015/2019 απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη (Β΄ 3522), η οποία αντικατέστησε την ως άνω υ.α. 82350/2016 και άρχισε να ισχύει από την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως [19.9.2019] (άρθρο 49). Ειδικότερα, στην απόφαση αυτή, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλομένης, ορίζονται τα εξής: Άρθρο 1: «Αντικείμενο της παρούσας υπουργικής απόφασης είναι η θέσπιση των κανόνων που διέπουν τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των Εθνικών Προγραμμάτων … για την προγραμματική περίοδο 2014-2020, ο προσδιορισμός των κανόνων και των διαδικασιών δημοσιονομικών διορθώσεων και ανάκτησης αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών .. καθώς και των κανόνων επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων/έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ταμεία Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (TAME) και Εσωτερικής Ασφάλειας (TEA) στο πλαίσιο των αντίστοιχων Εθνικών Προγραμμάτων. Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τους φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση και τον έλεγχο των Εθνικών Προγραμμάτων αλλά και στην υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων/έργων στο κατάλληλο επίπεδο. Οι αρχές διαχείρισης διασφαλίζουν ότι οι δικαιούχοι είναι ενήμεροι σχετικά με τους κανόνες της παρούσας, ιδιαίτερα δε με τους κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των δράσεων έργων που θα υλοποιήσουν». Άρθρο 4: «1. Με απόφαση του [αρμοδίου οργάνου] … εκδίδεται πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων από τους δυνητικούς δικαιούχους. Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων δημοσιοποιούνται με τρόπο που διασφαλίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και την κατάλληλη δημοσιότητα μεταξύ των δυνητικών δικαιούχων. Κάθε ουσιώδης μεταβολή στις προσκλήσεις δημοσιεύεται με όμοιο τρόπο. Οι προσκλήσεις καθορίζουν τουλάχιστον τα εξής: α) τις προκηρυσσόμενες δράσεις και το ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που διατίθεται στη συγκεκριμένη πρόσκληση, β) τους φορείς στους οποίους απευθύνεται (κατηγορίες δυνητικών δικαιούχων), γ) τους στόχους … δ) τις δυνατότητες και τους όρους χορήγησης επιδότησης των δράσεων/έργων … ε) τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής των δράσεων/έργων … στ) τη διαδικασία υποβολής των προτάσεων … θ) τις υποχρεώσεις των δικαιούχων … 4. Οι υποβληθείσες προτάσεις αξιολογούνται από την υπεύθυνη αρχή ή τις εντεταλμένες αρχές, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που περιλαμβάνονται στην πρόκληση … 5. Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, [τα αρμόδια όργανα] … εκδίδουν την απόφαση χορήγησης της επιδότησης για τις δράσεις/τα έργα που [επελέγησαν] για χρηματοδότηση από τα Εθνικά Προγράμματα με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των προτάσεων τους. Στην απόφαση χορήγησης αναφέρονται το όνομα των δικαιούχων των δράσεων/έργων, οι ουσιαστικές λεπτομέρειες των δράσεων/έργων, οι επιχειρησιακοί τους στόχοι, το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το ανώτατο ποσοστό συγχρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών …». Άρθρο 6: «Η Συμφωνία Επιδότησης Δράσεων διακρίνεται σε δύο διακριτά τμήματα: (α) την Απόφαση Ένταξης δράσης σε εθνικό πρόγραμμα … και (β) τους Όρους Χρηματοδότησης Δράσης και Υποχρεώσεις Δικαιούχου … Οι όροι χρηματοδότησης της δράσης και υποχρεώσεις δικαιούχου … ως αναπόσπαστο μέρος της απόφασης ένταξης αποτελ[ούν] μέρος της Συμφωνίας Επιδότησης … Η Συμφωνία Επιδότησης Δράσης περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής: α) Το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης, β) το ανώτατο ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης σύμφωνα με τον σχετικό ειδικό κανονισμό, γ) τη λεπτομερή περιγραφή και το χρονοδιάγραμμα του έργου, δ) κατά περίπτωση, κάθε σημαντικό καθήκον που ο δικαιούχος προτίθεται να αναθέσει υπό μορφή υπεργολαβίας σε τρίτα μέρη, καθώς και τις σχετικές δαπάνες, ε) τον συμφωνηθέντα προβλεπόμενο προϋπολογισμό και το σχέδιο χρηματοδότησης του έργου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και των εσόδων, σύμφωνα με τους θεσπιθέντες κανόνες επιλεξιμότητας, στ) τη μέθοδο υπολογισμού του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης κατά το κλείσιμο του έργου, ζ) το χρονοδιάγραμμα και τις διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, τις τροποποιήσεις της συμφωνίας και την καταγγελία της συμφωνίας, η) τους επιχειρησιακούς στόχους του έργου, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών στόχων και των δεικτών, θ) … ι) τον προσδιορισμό των επιλέξιμων δαπανών, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της περιγραφής της μεθοδολογίας για τον καθορισμό κλιμάκων μοναδιαίας δαπάνης, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπή χρηματοδότησης, ια) τις υποχρεώσεις του δικαιούχου που θα πρέπει να τηρήσει καθ ́ όλη τη διάρκεια υλοποίησης της δράσης, προκειμένου η δράση να διατηρήσει το δικαίωμα της επιδότησης …». Άρθρο 10: «1. Η Υπεύθυνη Αρχή/οι Εντεταλμένες Αρχές που ασκούν καθήκοντα διαχείρισης των Εθνικών Προγραμμάτων εξασφαλίζουν ότι οι δικαιούχοι εισπράττουν το συνολικό ποσό της δημόσιας στήριξης το ταχύτερο δυνατό και πλήρως … 2. Η δημόσια στήριξη που καταβάλλεται στους δικαιούχους αντιστοιχεί σε πραγματοποιηθείσες δαπάνες και δηλωθείσες από τους δικαιούχους στις αρχές διαχείρισης και δύναται να καταβάλλεται τμηματικά, ανάλογα με την εξέλιξη της δράσης και την πραγματοποίηση των δαπανών της ή όρους χρηματοδότησης που προσδιορίζονται στη δημόσια σύμβαση δράσεων που αφορούν υποδομές, προμήθειες ή και υπηρεσίες ή/και τους όρους χρηματοδότησης που προσδιορίζονται στη συμφωνία επιδότησης, ή/και απόφασης εκτέλεσης της δράσης με ίδια μέσα …». Άρθρο 22: «1. Όλες οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί για την υλοποίηση δράσεων/έργων, οι οποίες επιλέγονται από την Υπεύθυνη Αρχή ή υπό την ευθύνη της, στη βάση κριτηρίων επιλογής που εκ των προτέρων προσδιορίζονται στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης, είναι επιλέξιμες για στήριξη από τα Ταμεία με την επιφύλαξη των όρων που διευκρινίζονται στις επόμενες παραγράφους του τρίτου μέρους της παρούσας απόφασης. 2. … 4. Η συνεισφορά από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 75 % της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης μιας δράσης/έργου … 7. Οι όροι υλοποίησης της δράσης, όπως ορίζονται στη Συμφωνία Επιδότησης είναι ουσιώδεις και οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή από το δικαιούχο χωρίς προηγούμενη σύμφωνη γνώμη από την αρμόδια Υπεύθυνη/Εντεταλμένη Αρχή συνιστά βάσιμη αιτία διακοπής της επιδότησης της δράσης. Οι πληρωμές που πραγματοποιούνται συνεπεία αυτής της αλλαγής δεν είναι επιλέξιμες μέχρι την αναγνώριση τους από την αρμόδια αρχή διαχείρισης. Μη συμμόρφωση του δικαιούχου συνιστά βάσιμη αιτία καταγγελίας και λύσης της Συμφωνίας Επιδότησης και μετακύλιση σε αυτόν των δημοσιονομικών επιπτώσεων. 8. Η διάρκεια υλοποίησης μιας δράσης/έργου αφορά στην απαραίτητη χρονική περίοδο για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της δράσης/έργου …». Άρθρο 27: «1. Η υποστήριξη δράσεων από τα Ταμεία έχει τη μορφή των επιδοτήσεων. Οι επιδοτήσεις είναι άμεσες μη επιστρεπτέες χρηματοδοτικές συνεισφορές από το πρόγραμμα, οι οποίες χορηγούνται προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η δράση προοριζόμενη να προωθήσει την υλοποίηση ενός στόχου του προγράμματος και τηρούν τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, της μη αποκόμισης κέρδους και της μη αναδρομικότητας. 2. Οι επιδοτήσεις που δίνονται για την υλοποίηση δράσεων αποτελούν αντικείμενο δημοσίευσης, ώστε να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη διαφάνεια. Η δημοσίευση λαμβάνει τη μορφή πρόσκλησης υποβολής προτάσεων … Οι αιτήσεις επιδότησης είναι επιλέξιμες εφόσον υποβάλλονται από: α) νομικά πρόσωπα, ή β) φυσικά πρόσωπα, εφόσον αυτό απαιτείται λόγω της φύσης ή των χαρακτηριστικών της δράσης ή του στόχου που επιδιώκει ο δικαιούχος … 3. Οι επιδοτήσεις αποζημιώνουν μόνο το κόστος υλοποίησης της δράσης και δεν μπορούν να δημιουργούν κέρδος στον δικαιούχο … 4. … 5. Η επιδότηση χρηματοδοτεί τις επιλέξιμες δαπάνες, οι οποίες πράγματι βαρύνουν τον δικαιούχο για την υλοποίηση δράσης/έργου. Οι δαπάνες είναι επιλέξιμες εφόσον ικανοποιούν όλα τα ακόλουθα κριτήρια: α) εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής και στους ειδικούς στόχους των ειδικών κανονισμών των Ταμείων, β) αφορούν σε ειδικούς και εθνικούς στόχους των Εθνικών Προγραμμάτων των εν λόγω Ταμείων … γ) προβλέπονται στον εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό της δράσης, δ) είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που συνδέονται άμεσα με τη δράση και τα έργα αυτής, ε) πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της δράσης, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν τελικές εκθέσεις και πιστοποιητικά ελέγχου, εφόσον απαιτούνται, από τον δικαιούχου και/ή τους εταίρους της δράσης, στ) είναι αναγνωρίσιμες και επαληθεύσιμες, εγγράφονται στα λογιστικά βιβλία του δικαιούχου και προσδιορίζονται σύμφωνα με τα ισχύοντα λογιστικά πρότυπα στον τόπο εγκατάστασης του δικαιούχου και σύμφωνα με τις συνήθεις λογιστικές πρακτικές που αυτός εφαρμόζει, ζ) συμμορφών[ονται] προς τις απαιτήσεις της εφαρμοστέας φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, η) είναι εύλογες, δικαιολογημένες και συμμορφώνονται προς την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ιδίως όσον αφορά την οικονομία (αντιστοιχία αξίας και δαπάνης) και την αποδοτικότητα (σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας). 6. Οι προσκλήσεις για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης προσδιορίζουν τις κατηγορίες δαπανών που θεωρούνται επιλέξιμες για χρηματοδότηση. 7. Οι επιδοτήσεις μπορούν να λάβουν μία από τις ακόλουθες μορφές: α) αποζημίωση επιλέξιμων δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν … β) τυποποιημένες κλίμακες μοναδιαίου κόστους, γ) κατ’ αποκοπή ποσά δ) κατ’ αποκοπή χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός σταθερού συντελεστή/ποσοστού σε μια ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών. 8. Η επιλογή (α) συνιστά αποζημίωση του δικαιούχου στην αρχή του πραγματικού κόστους, ενώ οι εναλλακτικές επιλογές (β) έως (δ) συνιστούν αποζημίωση του δικαιούχου στη βάση επιλογών απλουστευμένου κόστους. 9. Οι εναλλακτικές επιλογές (α) έως (δ) είναι δυνατόν να συνδυαστούν μόνο όταν καθεμία από αυτές καλύπτει διαφορετική κατηγορία δαπανών ή όταν χρησιμοποιούνται για διαφορετικά έργα που αποτελούν μέρος μιας δράσης ή για διαδοχικά στάδια μιας δράσης. 10. Όταν μια δράση ή ένα έργο που αποτελεί μέρος μιας δράσης υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης έργων, αγαθών ή υπηρεσιών εφαρμόζεται μόνο η επιλογή (α) ανωτέρω, δηλαδή η εφαρμογή του απλουστευμένου κόστους αποκλείεται σε περιπτώσεις όπου μια δράση ή ένα έργο που αποτελεί μέρος μιας δράσης υλοποιείται αποκλειστικά μέσω διαδικασιών ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων …». Άρθρο 30: [Επιλέξιμες δαπάνες στη βάση επιλογών απλοποιημένου κόστους] «1. Η επιδότηση που αποδίδεται στη δράση ή σε μέρος αυτής, όταν η δράση ή το μέρος αυτής δεν υλοποιείται αποκλειστικά μέσω δημόσιας σύμβασης, δύναται να υπολογίζονται με τη χρήση επιλογών απλοποιημένου κόστους, όπως προσδιορίζονται στα σημεία (β), (γ) και (δ) της παρ. 7 του άρθρου 27, και είναι επιλέξιμη εφόσον οι επιλογές απλοποιημένου κόστους περιλαμβάνουν μόνο επιλέξιμες δαπάνες, σύμφωνα με τους όρους της παρούσας και προσδιορίζονται εκ των προτέρων με μία από τις ακόλουθες μεθόδους: α) μιας δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού που βασίζεται σε: στατιστικά δεδομένα ή άλλα αντικειμενικά στοιχεία, επαληθευμένα ιστορικά δεδομένα του κάθε δικαιούχου, ή εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής κοστολόγησης του κάθε δικαιούχου, β) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων κόστους κατά μονάδα, κατ’ αποκοπή ποσών και κατ’ αποκοπή ποσοστών που εφαρμόζονται σε άλλες πολιτικές της Ένωσης για παρόμοιο τύπο έργων και δικαιούχων, γ) σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής των αντίστοιχων κλιμάκων μοναδιαίου κόστους κατά μονάδα, εφάπαξ ποσών, κατ’ αποκοπή ποσών και κατ’ αποκοπή ποσοστών που εφαρμόζονται σε άλλα συστήματα για επιδοτήσεις/επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους για παρόμοιο τύπο έργου και δικαιούχο, δ) συγκεκριμένες μεθόδους για τον υπολογισμό δαπανών σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες κάθε Ταμείου, ε) εγκεκριμένες από την ΕΕ μεθόδους υπολογισμού των έμμεσων δαπανών που χρησιμοποιήθηκαν στην προγραμματική περίοδο 2007-2013 υπό την προϋπόθεση ότι η εφαρμογή τους στην περίοδο 2014-2020 διέπεται από τους ίδιους όρους, στ) … 2. Η πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης προσδιορίζει τις επιλογές απλοποιημένων δαπανών που εφαρμόζονται, εάν απαιτείται τη μέθοδο που δύναται να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό τους, καθώς και τους όρους που πρέπει να πληρούνται για την καταβολή της αντιστοιχούσας επιδότησης. 3. Οι επιλογές απλοποιημένων δαπανών που θα εφαρμοστούν στη δράση/στο έργο καθώς και οι όροι για την καταβολή της υπολογιζόμενης με αυτές επιδότησης περιλαμβάνονται στη Συμφωνία Επιδότησης της δράσης και δεν μπορούν να τροποποιηθούν κατά τη διάρκεια υλοποίησης της, ούτε κατά την ολοκλήρωσή της. 4. …». Άρθρο 31: [Τεκμηρίωση επιλέξιμων δαπανών, διαδρομή ελέγχου και διαθεσιμότητα εγγράφων] «1. Οι επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής για τα Ταμεία τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από τις δαπάνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους στοιχεία σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 7 στοιχεία (β), (γ) και (δ), για τις οποίες τα ποσά που περιλαμβάνονται σε μια αίτηση πληρωμής είναι τα κόστη που υπολογίζονται σύμφωνα με την εφαρμοζόμενη βάση. 2. Η μέθοδος υπολογισμού και τα ποσοτικά δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό δαπανών βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους τεκμηριώνονται κατάλληλα. Το αρχείο τεκμηρίωσης αποτελεί τμήμα της διαδρομής ελέγχου και υπόκειται στο πεδίο ελέγχου των αρμόδιων εθνικών και ευρωπαϊκών ελεγκτικών οργάνων. 3. … 5. Τα εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας που αφορούν σε δαπάνες οι οποίες αποζημιώνονται με τις επιλογές απλοποιημένου κόστους του άρθρου 27 παρ. 7 στοιχεία β), (γ) και (δ) και τηρούνται στο λογιστικό σύστημα του δικαιούχου, δεν αποτελούν αντικείμενο ελέγχου από τα αρμόδια εθνικά και ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα για την επαλήθευση/έλεγχο της επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών. Τα ως άνω αναφερόμενα έγγραφα είναι δυνατό να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου στο πλαίσιο οριζόντιων θεματικών ελέγχων π.χ. κανόνων δημοσίων συμβάσεων …». Άρθρο 39: [Επιλεξιμότητα Δαπανών βάσει των χαρακτηριστικών των συμμετεχόντων/ωφελουμένων] «1. Τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητες των συμμετεχόντων/ ωφελουμένων σε δράσεις επιδοτούμενες από τα Ταμεία θα πρέπει τεκμηριωμένα να εμπίπτουν στα χαρακτηριστικά και στις ιδιότητες των ομάδων στόχου που ορίζονται στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης. Η επιλεξιμότητα των συμμετεχόντων/ωφελουμένων αξιολογείται τη χρονική στιγμή εισόδου στη δράση. Στην περίπτωση που προβλέπονται διαδοχικές ενέργειες για τον ίδιο συμμετέχοντα/επωφελούμενο, θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνέχιση της επιλεξιμότητάς τους. 2. Ο δικαιούχος διατηρεί τις πληροφορίες και τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι συμμετέχοντες /ωφελούμενοι εμπίπτουν στις ομάδες-στόχου που επιδοτούνται από τα Ταμεία … 3. Δαπάνες που αφορούν στην παροχή υλικής βοήθειας ή/και παροχής σε χρήμα προς τους συμμετέχοντες σε επιδοτούμενη δράση από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης είναι επιλέξιμες, εφόσον η εν λόγω βοήθεια παρέχεται προκειμένου να υποστηρίξει πλήρως ή μερικώς τον συμμετέχοντα στο πλαίσιο της προσωρινής εγκατάστασης και διαβίωσης του στη χώρα υποδοχής, ή επιστροφής στη χώρα καταγωγής του ή επανασύνδεσης με την οικογένεια του, ή/και ένταξης του σε τρίτη χώρα. 4. Δαπάνες υποστήριξης των συμμετεχόντων, σχετικά με τις διοικητικές ή/και δικαστικές διατυπώσεις, τη νομική συνδρομή και εκπροσώπησης τους σε δικαστήριο, την υγειονομική τους εξέταση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την ιατρική συνοδεία, την παροχή ψυχολογικής και κοινωνικής φροντίδας, την πρόσβαση στην αγορά εργασίας στη χώρα υποδοχής, την ένταξη τους στη χώρα καταγωγής τους ή σε τρίτη χώρα, την επανένωση οικογενειών, την κατάρτιση-επιμόρφωση, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης είναι επιλέξιμες δαπάνες, εφόσον ορίζονται στη συμφωνία επιδότησης της δράσης και η δράση επιδοτείται από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης. 5. Οι επιλέξιμες ομάδες-στόχοι, οι δράσεις και οι όροι υποστήριξης τους προσδιορίζονται από την υπεύθυνη αρχή/εντεταλμένη αρχή στην πρόσκληση για την υποβολή αιτήματος χρηματοδότησης και αποτυπώνονται με σαφήνεια και πληρότητα στη συμφωνία επιδότησης …».
10. Επειδή, εξ άλλου, στην Οδηγία 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 180), η οποία εκδόθηκε δυνάμει του άρθρου 78 παρ. 2 της ΣΛΕΕ, ορίζεται στο άρθρο 2 ότι «νοούνται ως: […] δ) “ανήλικος”: υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής ηλικίας κάτω των 18 ετών· ε) “ασυνόδευτος ανήλικος”: ανήλικος που φτάνει στο έδαφος των κρατών μελών χωρίς να συνοδεύεται από ενήλικο υπεύθυνο για αυτόν σύμφωνα με τον νόμο ή την πρακτική του οικείου κράτους μέλους και εφόσον κανένας ενήλικος δεν ασκεί στην πράξη την επιμέλειά του. Ο ορισμός καλύπτει και τον ανήλικο που παύει να συνοδεύεται μετά την είσοδό του στο έδαφος των κρατών μελών· στ) “συνθήκες υποδοχής”: η πλήρης δέσμη μέτρων που τα κράτη μέλη εφαρμόζουν προς όφελος των αιτούντων σύμφωνα με την παρούσα οδηγία· ζ) “υλικές συνθήκες υποδοχής”: οι συνθήκες υποδοχής που περιλαμβάνουν την παροχή στέγης, τροφής και ρουχισμού, σε είδος ή υπό μορφή οικονομικού βοηθήματος ή δελτίων, ή συνδυασμό των τριών, καθώς και ένα βοήθημα για τα καθημερινά έξοδα … θ) “κέντρο φιλοξενίας”: κάθε χώρος που χρησιμοποιείται για την ομαδική φιλοξενία των αιτούντων· ι) “εκπρόσωπος”: πρόσωπο ή οργάνωση που έχει ορισθεί από τις αρμόδιες αρχές με καθήκον να συνδράμει και να αντιπροσωπεύει ασυνόδευτο ανήλικο σε διαδικασίες που προβλέπονται στην Οδηγία, ώστε να διασφαλίζει το μείζον συμφέρον του παιδιού, και να ασκεί νομική ικανότητα για λογαριασμό του οσάκις είναι αναγκαίο …». Περαιτέρω, στο Κεφάλαιο ΙV της Οδηγίας, το οποίο περιέχει διατάξεις σχετικά με τα ευάλωτα πρόσωπα, ορίζονται τα εξής: Άρθρο 21 «Κατά τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τους την ειδική κατάσταση των ευάλωτων προσώπων, όπως οι ανήλικοι, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι …». Άρθρο 23 [Ανήλικοι] «1. Το μείζον συμφέρον του παιδιού αποτελεί το πρωταρχικό μέλημα των κρατών μελών κατά την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας σχετικά με τους ανηλίκους. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν στον ανήλικο επίπεδο διαβίωσης κατάλληλο για τη σωματική, πνευματική, διανοητική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξή του. 2. Κατά την εκτίμηση του μείζονος συμφέροντος του παιδιού, τα κράτη μέλη λαμβάνουν δεόντως υπόψη ιδίως τους ακόλουθους παράγοντες: α) τις δυνατότητες επανένωσης της οικογένειας,β) την ποιότητα ζωής και την κοινωνική ανάπτυξη του ανηλίκου, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το υπόβαθρο του ανηλίκου, γ) ζητήματα ασφάλειας και προστασίας, ιδίως εάν υπάρχει κίνδυνος να καταστεί ο ανήλικος θύμα εμπορίας ανθρώπων, δ) τις απόψεις του ανηλίκου ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του …». Άρθρο 24 [Ασυνόδευτοι ανήλικοι] «1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν το ταχύτερο δυνατόν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι ο ασυνόδευτος ανήλικος διαθέτει εκπροσώπηση και συνδρομή από εκπρόσωπο προκειμένου να επωφεληθεί των δικαιωμάτων και να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία … 2. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που ασκούν αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, από τη στιγμή που γίνονται δεκτοί στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο ασκήθηκε ή εξετάζεται η αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας έως τη στιγμή που υποχρεούνται να το εγκαταλείψουν, φιλοξενούνται: α) μαζί με ενήλικους συγγενείς· β) από ανάδοχο οικογένεια· γ) σε κέντρα φιλοξενίας με ειδικές ρυθμίσεις για ανηλίκους· δ) σε άλλου είδους καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους. Τα κράτη μέλη δύνανται να τοποθετούν ασυνόδευτους ανηλίκους ηλικίας 16 ετών ή άνω σε κέντρα φιλοξενίας για ενηλίκους αιτούντες, εάν αυτό είναι προς το μείζον συμφέρον τους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 2 …». Για τη μεταφορά στην εθνική έννομη τάξη του ως άνω άρθρου 24 της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ ορίσθηκε αρχικώς με το άρθρο 22 του ν. 4540/2018 (Α΄ 91) ότι οι αρμόδιες αρχές στα σημεία εισόδου στην Ελληνική Επικράτεια, καθώς και κάθε αρμόδια αρχή που διαπιστώνει την είσοδο στην Ελληνική Επικράτεια ασυνόδευτου ανηλίκου ή χωρισμένου ανηλίκου ενημερώνει αμελλητί την πλησιέστερη εισαγγελική αρχή και την αρμόδια αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων και των χωρισμένων ανηλίκων [Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης], η οποία «[μ]εριμνά για την παραπομπή και συνοδεία των ασυνόδευτων ανηλίκων σε κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ή σε άλλα κέντρα φιλοξενίας, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα διαμορφωμένοι προς τούτο χώροι για όσο χρόνο διαρκεί η παραμονή τους στη χώρα ή έως ότου τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια ή σε εποπτευόμενα διαμερίσματα», καθώς και «[για τη φιλοξενία των ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο έτος σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, χωρίς να θίγεται η προστασία της ανηλικότητας». Παρέχεται δε εξουσιοδότηση για την έκδοση κ.υ.α. με την οποία «καθορίζονται οι εποπτεύοντες φορείς, οι ελάχιστες προδιαγραφές και οι προβλεπόμενοι όροι και διαδικασίες για την επιλογή, παραπομπή, διαμονή και ολοκλήρωση της παρεχόμενης φιλοξενίας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια» (βλ. παρ. 3). Κατά την οικεία αιτιολογική έκθεση: «Με την παράγραφο 3 του άρθρου 22 [του ν. 4540/2018] περιγράφονται … οι ενέργειες της αρμόδιας αρχής για την προστασία του ασυνόδευτου ανήλικου ώστε να διασφαλιστεί η παραπομπή του σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας και να επιτραπεί η διαμονή με μέλη της οικογένειάς του. Επίσης καλύπτεται η ανάγκη για περισσότερες εναλλακτικές στέγασης για τα ασυνόδευτα ανήλικα, καθώς ο αριθμός τους έχει πενταπλασιαστεί κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Το προτεινόμενο μοντέλο στέγασης για ασυνόδευτους ανηλίκους άνω των δεκαέξι (16) ετών εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες … Πρόκειται για ένα μοντέλο λιγότερο δαπανηρό από το αντίστοιχο των Ξενώνων Φιλοξενίας». Με τον επακολουθήσαντα ν. 4636/2019 (Α΄ 169) καταργήθηκε, από 1.1.2020, το ανωτέρω άρθρο 22 του ν. 4540/2018 (βλ. άρθρα 119 παρ. 2 και 125 του ν. 4636/2019), ορίσθηκε δε στο άρθρο 32 ότι: «1. Η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα κατά το άρθρο 60 του παρόντος νόμου για τη διασφάλιση της εκπροσώπησης και προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων. 2. Επίσης η ως άνω αρχή μεριμνά ώστε οι ανάγκες του ανηλίκου να καλύπτονται επαρκώς … από τον διορισμένο επίτροπο ή εκπρόσωπο που αξιολογούν τακτικά την κατάσταση του ανηλ. 3. Η ως άνω αρχή εξασφαλίζει τη διαμονή των ασυνόδευτων ανηλίκων: α) μαζί με τους ενήλικους συγγενείς, ή β) σε οικογένεια που θα έχει την επιμέλεια του ανηλίκου, ή γ) σε ειδικά κέντρα φιλοξενίας ανηλίκων, ή δ) σε άλλου είδους καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους … 6. Τα άτομα που επιλαμβάνονται της φροντίδας ασυνόδευτων ανηλίκων απαιτείται να έχουν την κατάλληλη κατάρτιση, σχετικά με τις ανάγκες τους» και στο άρθρο 60 του νόμου αυτού [όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του με το άρθρο 4 του ν. 4686/2020 (Α΄ 96/12.5.2020) και το άρθρο 14 του ν. 4758/2020 (Α΄ 235/26.11.2020)] ότι: «1. Οι αρμόδιες Αρχές στα σημεία εισόδου στην Ελληνική Επικράτεια, καθώς και κάθε αρμόδια Αρχή που διαπιστώνει την είσοδο στην Ελληνική Επικράτεια ασυνόδευτου ανήλικου ή χωρισμένου ανήλικου ενημερώνει αμελλητί την πλησιέστερη Εισαγγελική Αρχή, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) ή οποιαδήποτε άλλη Αρχή είναι αρμόδια για την προστασία των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων. 2. Η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης είναι υπεύθυνη για την υποδοχή και ταυτοποίηση των ασυνόδευτων ανήλικων στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης … 3. Αρμόδια Αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων ορίζεται η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η οποία, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή άλλες αρχές, κατά λόγο αρμοδιότητάς τους: α. Λαμβάνει αμέσως τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις της, που προβλέπονται στο παρόν και να εξασφαλίζεται η αναγκαία εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανήλικων και των χωρισμένων ανήλικων, προκειμένου να διασφαλιστεί η άσκηση των δικαιωμάτων τους, καθώς και η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα νόμο … γ. Μεριμνά για την τοποθέτηση ασυνόδευτων ανήλικων σε ανάδοχες οικογένειες και την εποπτεία τους. δ. Μεριμνά για την παραπομπή και συνοδεία των ασυνόδευτων ανήλικων σε κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανήλικων ή σε άλλα κέντρα φιλοξενίας, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα διαμορφωμένοι προς τούτο χώροι για όσο χρόνο διαρκεί η παραμονή τους στη Χώρα ή έως ότου τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια ή σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Οι μεταβολές του τόπου διαμονής των ασυνόδευτων ανήλικων περιορίζονται στο ελάχιστο και μόνο εφόσον είναι αναγκαίες. ε. Μεριμνά για τη στέγαση ανήλικων μαζί με τους ενήλικους συγγενείς τους ή άλλα ενήλικα πρόσωπα κατάλληλα, για να αναλάβουν τη φροντίδα τους, εφόσον αυτό εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον των ανήλικων και έχουν λάβει χώρα διαδικασίες ανάθεσης της φροντίδας στα πρόσωπα αυτά σύμφωνα με τον νόμο … ζ. Μεριμνά για τη φιλοξενία των ασυνόδευτων ανήλικων, που έχουν συμπληρώσει το δέκατο έκτο έτος, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, χωρίς να θίγεται η προστασία της ανηλικότητας. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων καθορίζονται οι εποπτεύοντες φορείς, οι ελάχιστες προδιαγραφές και οι προβλεπόμενοι όροι και διαδικασίες για την επιλογή, παραπομπή, διαμονή και ολοκλήρωση της παρεχόμενης φιλοξενίας και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια …». Σύμφωνα με την οικεία αιτιολογική έκθεση, «επαναλαμβάνονται οι διατάξεις σχετικά με το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, καθώς και οι ειδικότερες διατάξεις σχετικά με την προστασία των ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων που εισέρχονται στην Ελληνική Επικράτεια». Κατ’ επίκληση του ν. 4540/2018 και ιδίως του άρθρου 22 αυτού, εκδόθηκε η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/20.12.2019 με τον τίτλο «Ημιαυτόνομη διαβίωση ασυνόδευτων ανηλίκων ηλικίας άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα» (Β΄ 4924), η οποία άρχισε να ισχύει από την 1η Μαρτίου 2020, κατά το άρθρο 21 αυτής. Η εν λόγω κανονιστική απόφαση δημοσιεύθηκε στην ΕτΚ την 31.12.2019 (Β΄ 4924), το δε Παράρτημά της, με τον τίτλο «Ελάχιστες Προδιαγραφές και Πρότυποι Κανόνες Λειτουργίας Εποπτευόμενων Διαμερισμάτων για Ασυνόδευτους Ανηλίκους άνω των 16 ετών», που δεν περιλαμβάνεται, εκ παραδρομής, στην αρχική δημοσίευση, δημοσιεύθηκε την 27.1.2020 (διόρθωση σφαλμάτων Β΄ 119).
11. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, με την 1649/Φ.38/8.12.2017 Πρόσκληση [Κωδικός Πρόσκλησης 019], που εκδόθηκε από την Ειδική Γραμματέα Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων ΤΑΜΕ και είχε ως αντικείμενο την «Επιχορήγηση Φορέων για τη Λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων», κλήθηκαν κατηγορίες δυνητικών δικαιούχων να υποβάλουν προτάσεις δράσεων προκειμένου να χρηματοδοτηθούν από το Εθνικό Πρόγραμμα περιόδου 2014-2020. Ειδικότερα, η Πρόσκληση αφορά επιχορήγηση Δομών οι οποίες είτε λειτουργούν είτε πρόκειται να λειτουργήσουν, βασικός δε στόχος είναι η υποστήριξη υφισταμένων δομών και η δημιουργία νέων, ώστε να καταστεί δυνατή η φιλοξενία μεγαλύτερου αριθμού ανηλίκων, η παροχή επαρκούς πλαισίου προστασίας και φροντίδας τους και η σταδιακή προετοιμασία τους για την ενηλικίωση. Ωφελούμενοι είναι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, ηλικίας κάτω των 18 ετών, οι οποίοι φθάνουν στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύονται από πρόσωπο που ασκεί τη γονική τους μέριμνα και για όσο χρόνο η γονική μέριμνα δεν έχει ανατεθεί σε κάποιο άλλο πρόσωπο, καθώς και οι ανήλικοι που εγκαταλείπονται μετά την είσοδό τους στην Ελλάδα (βλ. άρθρο 34 του ν. 4375/2016). Οι Δομές Φιλοξενίας πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες κτιριακές προδιαγραφές, τον εξοπλισμό και την στελέχωση που αναφέρονται στον Οδηγό Λειτουργίας Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων, ο οποίος επισυνάπτεται στην Πρόσκληση, και πρέπει να παρέχουν τις υπηρεσίες που παρατίθενται στον εν λόγω Οδηγό. Στο Κεφάλαιο 4 της Πρόσκλησης ορίζονται τα εξής: «4.1. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, καθώς και οι δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού, ύψους έως 15.000 ευρώ για νέες δομές, η δημιουργία και λειτουργία των οποίων θα ξεκινήσει στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης. Δομές που μετακομίζουν σε άλλο (νέο) κτίριο, δεν θεωρούνται νέες δομές, αλλά για αυτές τις δομές, επιλέξιμες είναι οι δαπάνες μόνο μικρής κλίμακας κτιριακών διαρρυθμίσεων, έως 8.000 ευρώ. 4.2. … 4.3. Ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων που αφορούν σε νέες δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ορίζεται η ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας τους, δηλαδή η ημερομηνία τοποθέτησης ασυνόδευτου/ων ανήλικου/ων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν σε κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων είναι ανάλογη των ημερομηνιών πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών. 4.4. Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων ορίζεται η 31 Δεκεμβρίου 2022. Η ολοκλήρωση των προτεινόμενων δράσεων θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 4.4. Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων προσδιορίζονται [σε υπουργική απόφαση] … για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 … (Β΄ 2451/2016). 4.5. Δαπάνες βάσει απλοποιημένου κόστους: Ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης της κάθε δράσης θα βασιστεί στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται ανάλογα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται η δομή φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων και το ηλικιακό όριο των 10 ετών των φιλοξενουμένων σε αυτήν … Βάσει των παραπάνω το ύψος του μοναδιαίου κόστους ανά παιδί και ανά ημέρα διαμορφώνεται ως εξής … [μοναδιαίο κόστος ανά ωφελούμενο και ανά ημέρα (ευρώ/ημέρα), ιδιοκτησιακό καθεστώς κτιρίου: στέγαση σε ιδιόκτητο κτίριο και σε ενοικιαζόμενο κτίριο, ωφελούμενοι άνω των δέκα ετών = 68 ευρώ]. Οι δυνητικοί δικαιούχοι που λειτουργούν ή θα λειτουργήσουν δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων θα υπολογίσουν τη δημόσια δαπάνη της κάθε δομής στη βάση του ανωτέρω μοναδιαίου κόστους … Για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών (συμβάσεις, τιμολόγια, δικαιολογητικά πληρωμής, κλπ.), αλλά η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου, όπως αναλυτικά στοιχεία των φιλοξενουμένων ανά ημέρα, καθώς και τα στοιχεία που προσδιορίζονται στον Οδηγό Λειτουργίας Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Βάσει των αναλυτικών στοιχείων των φιλοξενουμένων ανά ημέρα θα καταβάλλεται η επιδότηση της λειτουργίας της κάθε δομής …». Στο Κεφάλαιο 5 της Πρόσκλησης ορίζεται ότι οι προτάσεις υποβάλλονται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) και ότι η πρόταση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του αιτήματος χρηματοδότησης, περιλαμβάνει τα ακόλουθα: το αίτημα χρηματοδότησης, Τεχνικό Δελτίο Δράσης (ΤΔΔ), Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης με Ίδια Μέσα, στοιχεία που τεκμηριώνουν την αρμοδιότητα του δικαιούχου να υλοποιήσει την δράση [π.χ. καταστατικό ή άλλο συστατικό έγγραφο], απόφαση ΔΣ ή άλλου αρμοδίου οργάνου του φορέα για συμμετοχή του στη διαδικασία, πιστοποιητικό από διαπιστευμένο οργανισμό πιστοποίησης για την τεκμηρίωση της διοικητικής ικανότητας του δυνητικού δικαιούχου, εφόσον διαθέτει τέτοιο πιστοποιητικό, ή υποβολή συνοπτικής περιγραφής των διαδικασιών που τηρεί ο δικαιούχος [τουλάχιστον για την προετοιμασία-ωρίμανση των επί μέρους έργων της δράσης, την ανάθεση προμηθειών και υπηρεσιών, την πιστοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της δράσης, καθώς και τον τρόπο λήψης των σχετικών αποφάσεων], στοιχεία που τεκμηριώνουν την εμπειρία του δυνητικού δικαιούχου στην υλοποίηση συναφών έργων, αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, απόσπασμα ποινικού μητρώου από το οποίο προκύπτει ότι δεν υπάρχει εις βάρος του δυνητικού δικαιούχου καταδικαστική απόφαση [ιδίως για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, δωροδοκία, απάτη, εγκλήματα συνδεόμενα με τρομοκρατικές δραστηριότητες, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, παιδική εργασία, μορφές εμπορίας ανθρώπων], πιστοποιητικό ότι ο δυνητικός δικαιούχος δεν τελεί υπό πτώχευση κλπ, υπεύθυνη δήλωση ότι όλα τα στοιχεία που υποβάλλονται είναι ακριβή και αληθή, στοιχεία που τεκμηριώνουν την χρηματοοικονομική ικανότητα του δυνητικού δικαιούχου, την καταλληλότητα του κτιρίου όπου στεγάζεται η Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων [μισθωτήριο συμβόλαιο/ παραχωρητήριο /τίτλος κυριότητας του κτιρίου, οικοδομική άδεια, βεβαίωση μηχανικού για την καταλληλότητα του κτιρίου να λειτουργήσει ως Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, πιστοποιητικό ηλεκτρολόγου για την καταλληλότητα της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, πιστοποιητικό πυρασφάλειας, κάτοψη όλων των επιπέδων, φωτογραφίες όλων των χώρων της δομής], καθώς και την δυνατότητα λειτουργίας της Δομής· συγκεκριμένα υποβάλλονται: απόφαση αρμοδίου οργάνου του δικαιούχου, στην οποία καθορίζονται τα στοιχεία του προσωπικού που συμμετέχει στην δράση ή αναφέρονται οι επαγγελματικές προδιαγραφές όσων προορίζονται για την κάλυψη των σχετικών καθηκόντων [όταν κατά την ένταξη της δράσης δεν είναι ακόμα γνωστά τα ονόματα του προσωπικού], μισθοδοτική κατάσταση για το υπάρχον προσωπικό [για δομές που θα λειτουργήσουν το πρώτον, εφόσον έχουν προβεί σε προσλήψεις προσωπικού, υποβάλλονται οι συμβάσεις εργασίας του προσωπικού για την στελέχωση της δομής], παρουσιολόγια [για τις νέες δομές υπόδειγμα παρουσιολογίου], Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Δομής, Κώδικας Δεοντολογίας, Σύμφωνο Φιλοξενίας, Εβδομαδιαίο Πρόγραμμα για τις βάρδιες ανά δομή, το οποίο υποστηρίζει την 24ωρη λειτουργία της, πρόγραμμα σίτισης ή/και ατομικά προγράμματα σίτισης, πρόγραμμα ομαδικών-ατομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, πρόγραμμα εκπαίδευσης ή ενισχυτικής διδασκαλίας, εφόσον παρέχεται η σχετική υπηρεσία, πρόγραμμα δημιουργικής απασχόλησης, πρόγραμμα νομικής συνδρομής και πρόγραμμα καθαριότητας εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, με την διευκρίνιση ότι οι φορείς που θα θέσουν σε λειτουργία δομές για πρώτη φορά δεν υποβάλλουν τα ανωτέρω προγράμματα (εβδομαδιαίο πρόγραμμα σίτισης κλπ)]. Κατά τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο 6 της Πρόσκλησης η αξιολόγηση των προτάσεων γίνεται από την Υπεύθυνη Αρχή [ΥΑ] σε δύο στάδια: Στο πρώτο στάδιο, ελέγχονται η πληρότητα και η επιλεξιμότητα, βάσει των σχετικών κριτηρίων. Ανάλογα με το αποτέλεσμα του πρώτου σταδίου, η ΥΑ είτε συνεχίζει την περαιτέρω αξιολόγηση της πρότασης σε δεύτερο στάδιο είτε το αίτημα χρηματοδότησης απορρίπτεται. Βάσει του αποτελέσματος της αξιολόγησης του δεύτερου σταδίου, εκδίδεται απόφαση για την χορήγηση της επιδότησης ή απορρίπτεται το αίτημα χρηματοδότησης. Όπως αναφέρεται στην Πρόσκληση, κάθε πρόταση αξιολογείται αυτοτελώς, με σειρά προτεραιότητας, η οποία καθορίζεται από την ημερομηνία υποβολής της. Κατόπιν θετικής εισήγησης της ΥΑ εκδίδεται η απόφαση από την Ειδική Γραμματέα για τη συνδρομή των προϋποθέσεων προς χορήγηση της επιδότησης και ακολουθεί υπογραφή Συμφωνίας Επιδότησης της Δράσης από τον νόμιμο εκπρόσωπο του Δικαιούχου και την Ειδική Γραμματέα, καθώς και υπογραφή από την Ειδική Γραμματέα της Απόφασης Ένταξης της Δράσης.
12. Επειδή, όπως περαιτέρω προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, κατόπιν της ανωτέρω Πρόσκλησης με Κωδικό 019, το παρεμβαίνον … […] υπέβαλε αίτημα χρηματοδότησης με αριθμ. πρωτ. 2807/25.11.2019 για τη «Δημιουργία νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ‘Άγιος Αθανάσιος’». Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνυπέβαλε το … για το ανωτέρω αίτημα χρηματοδότησης, η νέα Δομή πρόκειται να χρησιμοποιήσει τις εγκαταστάσεις συγκεκριμένου ξενοδοχείου, ευρισκόμενου σε απόσταση μικρότερη των 25 χιλιομέτρων από την πόλη …, λίγο έξω από το χωριό …, που αποτελεί την έδρα του Δήμου … . Κατά τα διαλαμβανόμενα στο Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης του Έργου, οι … είναι ορεινό χωριό του Νομού …, στο οποίο λειτουργεί παντοπωλείο και καφενείο, και σε απόσταση μικρότερη των 10 χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριό …, όπου υπάρχουν σχολεία για όλες τις τάξεις της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι ωφελούμενοι ανήκουν στην κατηγορία των ανήλικων αγοριών άνω των 12 ετών. Η Δομή αποτελείται από δύο κτίρια που θα συνδεθούν με κοινή είσοδο. Κάθε κτήριο διαθέτει υπόγειο, ισόγειο και πρώτο όροφο, όπου υπάρχουν πέντε υπνοδωμάτια. Στη Δομή θα απασχολούνται 32 εργαζόμενοι [ένας Programme Manager (συντονιστής λειτουργίας της Δομής και επιστημονικός υπεύθυνος), ένας Finance Manager, ένας υπεύθυνος Δομής, τρεις κοινωνικοί λειτουργοί, τρεις ψυχολόγοι, τρεις εκπαιδευτικοί, ένα δικηγόρος-σύμβουλος, έξι φροντιστές, έξι φύλακες, ένας νοσηλευτής, ένας υπεύθυνος υγιεινής, δύο μεταφραστές, ένας μάγειρας, ένας βοηθός μάγειρα και μία καθαρίστρια]. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου (επιλέξιμη δημόσια δαπάνη) ανέρχεται σε 1.007.800 ευρώ. Ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης έχει βασισθεί στη μέθοδο του μοναδιαίου κόστους ανά παιδί και ανά ημέρα, το ύψος του οποίου ανέρχεται σε 68€/ημέρα, καθόσον το κτίριο όπου θα στεγάζεται η δομή είναι μισθωμένο και θα φιλοξενούνται ανήλικοι άνω των 10 ετών (βλ. και Πίνακες Β.13 και Β.14 στο Παράρτημα Β του από 4.2.2020 Σχεδίου Απόφασης Υλοποίησης Έργου). Ακολούθως, μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της πρότασης, εκδόθηκε η 356/Φ38/26.2.2020 απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, που αφορά «Επιχορήγηση [του] … για την υλοποίηση του Έργου: Λειτουργία Δομής Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων “Άγιος Αθανάσιος”», με κωδικό ΟΠΣ 5050789, δικαιούχο το …, επιλέξιμη δημόσια δαπάνη 1.007.800 ευρώ και συνεισφορά της … ίση με το 75% της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης, καθώς και η προσβαλλόμενη 514/Φ.38/ 20.3.2020 πράξη του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής.
13. Επειδή, με επιμέρους λόγους ακυρώσεως προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη 514/Φ.38/20.3.2020 πράξη του Γενικού Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής εκδόθηκε κατά παράβαση της νομοθεσίας για την ημιαυτόνομη διαβίωση ασυνόδευτων ανηλίκων, ηλικίας 16 ετών και άνω, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Ειδικότερα, προβάλλονται τα εξής: (Α) Κατά την έκδοση της προσβαλλομένης δεν ελήφθη υπόψη το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το καθεστώς φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων, και συγκεκριμένα το άρθρο 24 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ, το άρθρο 22 παρ. 3 του 4540/2018 και το άρθρο 32 του ν. 4636/2019, η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019 για την ημιαυτόνομη διαβίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων, ηλικίας 16 ετών και άνω, σε εποπτευόμενα διαμερίσματα, καθώς και το παράρτημα της απόφασης αυτής. Η προσβαλλομένη, κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων, δεν έχει τηρήσει, ούτε κατ’ ελάχιστο, το νομοθετικό πλαίσιο για τη φιλοξενία σε εποπτευόμενα διαμερίσματα των ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους. (Β) Δεν ελήφθη υπόψη η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019, που ρυθμίζει ειδικώς την ημιαυτόνομη διαβίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Κατά τον αιτούντα, η υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019 διαμορφώνει νέο νομικό καθεστώς πληρέστερης προστασίας για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, σε σύγκριση με τον Οδηγό που συνοδεύει την επίμαχη Πρόσκληση με κωδικό 019, ενδεικτικά, στα εξής ζητήματα: άλλης μορφής οργάνωση της φιλοξενίας, διαφορές ως προς την τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, του Μητρώου Κέντρου Φιλοξενίας, του Ατομικού Σχεδίου Δράσης και του ατομικού φακέλου του ανηλίκου, διαφορές ως προς τον θεσμό του Επιτρόπου, διαφορές ως προς την δυναμικότητα των εποπτευόμενων διαμερισμάτων και ως προς το στάδιο αποχώρησης των φιλοξενουμένων, και ως εκ τούτου, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης δεν ετύγχανε πλέον εφαρμογής ο ανωτέρω Οδηγός, αλλά το νέο αυτό νομικό καθεστώς [βλ. πρώτο δικόγραφο προσθέτων λόγων]. (Γ) Η μη υπαγωγή της επίδικης Δομής Φιλοξενίας στην έννοια του εποπτευόμενου διαμερίσματος συνιστά πλημμελή εφαρμογή του άρθρου 22 του ν. 4540/2018 και της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019. Εφόσον σκοπός της επιχορήγησης είναι η διασφάλιση επαρκούς πλαισίου προστασίας και φροντίδας και η ομαλή μετάβαση των ασυνόδευτων ανηλίκων στην ενηλικίωση, η επιχορήγηση αφορά αναγκαίως, κατά την οικεία Πρόσκληση, φιλοξενία ανηλίκων που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους, το καθεστώς δε της κατηγορίας αυτής ανηλίκων ρυθμίζεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν την «ημιαυτόνομη διαβίωσή» τους σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Η προσβαλλόμενη πράξη αποφεύγει την υπαγωγή της δομής φιλοξενίας στην κατηγορία των εποπτευόμενων διαμερισμάτων, προκειμένου να μην συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου που τα διέπει. Ειδικότερα, τα εποπτευόμενα διαμερίσματα λειτουργούν βάσει Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και εν προκειμένω δεν έχει καταρτισθεί Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας, κατά παράβαση της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019· η μη αναφορά στην προσβαλλομένη του καταρτισθέντος και εγκριθέντος Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, συνεπαγόμενη έλλειψη διαδικαστικών εγγυήσεων, οι οποίες ετάχθησαν από τον νομοθέτη υπέρ των ασυνόδευτων ανηλίκων και του απασχολούμενου στη δομή προσωπικού, συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας. (Δ) Δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη στην υ.α. Δ11/ οικ.60207/2717/2019 υποχρέωση ενημέρωσης του Μητρώου Κέντρων Φιλοξενίας για τα εποπτευόμενα διαμερίσματα, κατά παράβαση ουσιώδους τύπου. (Ε) Κατά παράβαση της αυτής υ.α. Δ11/οικ.60207/ 2717/2019, η επιλεγείσα για την εγκατάσταση και λειτουργία της επίδικης Δομής περιοχή -το ορεινό χωριό …- δεν είναι οικιστική περιοχή και δεν πληροί τις επιταγές του κανονιστικού πλαισίου. Ειδικότερα, οι συνθήκες της καθημερινότητας δεν εξασφαλίζουν τις απαραίτητες υποδομές και τα ερεθίσματα για την ομαλή ενηλικίωση των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων και η δημιουργία της Δομής σε απομονωμένη περιοχή δεν πληροί τα νόμιμα κριτήρια επιλογής για την ένταξη στο πρόγραμμα· σε κάθε περίπτωση, η προσβαλλομένη έπρεπε να αιτιολογήσει ειδικά και εμπεριστατωμένα τους λόγους δημιουργίας της Δομής στην περιοχή αυτή του … . (ΣΤ) Η προσβαλλομένη δεν αναφέρει εάν πληρούνται οι κτιριακές προδιαγραφές και τα λοιπά κριτήρια καταλληλότητας που τίθενται από τις διατάξεις των άρθρων 32 και 60 παρ. 3 του ν. 4636/2019, της υ.α. Δ11/οικ. 60207/2717/2019, καθώς και της επίμαχης Πρόσκλησης· τα ανωτέρω κριτήρια αποτελούν διαδικαστικές εγγυήσεις για την εξασφάλιση συνθηκών ασφάλειας και υγιεινής και αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων, με στόχο την ομαλή μετάβασή τους στην ενηλικίωση και την σταδιακή αυτονόμησή τους. (Ζ) Κατά παράβαση της υ.α. Δ11/οικ.60207/ 2717/2019, η προσβαλλομένη δεν περιέχει αναφορά στα κριτήρια που τίθενται με την ανωτέρω απόφαση, ως προς την επιλεγείσα να φιλοξενηθεί στη δομή ηλικιακή ομάδα.
14. Επειδή, όπως προκύπτει από τις ήδη παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 24 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ και των άρθρων 22 του ν. 4540/2018 και 32 και 60 του ν. 4636/2019, οι οποίοι είναι μεταγενέστεροι της προαναφερθείσας Πρόσκλησης με Κωδικό 019 για υποβολή προτάσεων, η φιλοξενία της ειδικής κατηγορίας των ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών σε εποπτευόμενα διαμερίσματα αποτελεί μία από τις εναλλακτικές δυνατότητες που παρέχονται στη νομοθεσία, ουδόλως δε συνιστά την μοναδική, υποχρεωτική για τη Διοίκηση, επιλογή στέγασης των εν λόγω ανηλίκων. Επομένως, όλοι οι ανωτέρω λόγοι ακυρώσεως, οι οποίοι ερείδονται στην εσφαλμένη εκδοχή ότι για την συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα ασυνόδευτων ανηλίκων άνω των 16 ετών προβλέπονται, κατά την Οδηγία 2013/33/ΕΕ και τους νόμους 4540/2018 και 4636/2019, ως δομές φιλοξενίας αποκλειστικώς τα «εποπτευόμενα διαμερίσματα» και ότι υποχρεωτικώς εφαρμοστέο είναι το κανονιστικό καθεστώς της υ.α. Δ11/οικ.60207/2717/2019, καίτοι η απόφαση αυτή δεν ίσχυε ούτε κατά τον χρόνο έκδοσης της Πρόσκλησης με Κωδικό 019 ούτε κατά τον χρόνο υποβολής της πρότασης της παρεμβαίνουσας αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας, είναι απορριπτέοι.
15. Επειδή, με πλείονες λόγους προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση της ισχύουσας κατά τον χρόνο έκδοσης της πράξης αυτής υ.α. 2015/2019, καθώς και της ισχύουσας κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 προγενέστερης υ.α. 82350/2016, εν σχέσει προς τις επιλέξιμες δαπάνες και τον τρόπο υπολογισμού τους. Ειδικότερα, προβάλλονται τα εξής: (Α) Η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση των άρθρων 30 παρ. 1, 3 και 31 παρ. 1 της υ.α. 2015/2019 [ένατος λόγος ακυρώσεως]. Κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος: Η προσβαλλομένη αορίστως αναφέρει ως άμεσες δαπάνες το συνολικό ποσό των 15.000 ευρώ, χωρίς να προσδιορίζει ποιες είναι οι επί μέρους άμεσες δαπάνες και σε ποιες υπηρεσίες αντιστοιχούν. Ως προς τις δαπάνες απλοποιημένου κόστους, δεν προσδιορίζονται οι μέθοδοι και οι όροι καταβολής της επιδότησης· για τις δαπάνες αυτές αναφέρεται ότι ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα, χωρίς να προσδιορίζεται, ωστόσο, το μοναδιαίο κόστος ανά παιδί ανά ημέρα· επίσης, παρανόμως ορίζεται στην προσβαλλομένη ότι για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών (συμβάσεις, τιμολόγια, δικαιολογητικά πληρωμής κλπ), αλλά αρκεί η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου, όπως π.χ. τα στοιχεία φιλοξενουμένων ανά ημέρα. (Β) Η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε κατά παράβαση των άρθρων 24 παρ. 2, 30 παρ. 1, 3 και 31 παρ. 2 της υ.α. 82350/2016. Κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος: Σύμφωνα με τον νόμο, η επιδότηση μπορεί να υπολογίζεται με την χρήση μεθόδων απλοποιημένου κόστους μόνον όταν δεν υλοποιείται μέσω δημόσιας σύμβασης, εν προκειμένω, όμως, στην προσβαλλομένη ενσωματώνεται η συμφωνία επιδότησης, η οποία συνιστά αναμφίβολα δημόσια σύμβαση, τόσο υπό την έννοια του κοινοτικού, όσο και υπό την έννοια του εσωτερικού δικαίου. Σε κάθε περίπτωση και επικουρικώς, είναι παράνομος ο υπολογισμός της δαπάνης απλοποιημένου κόστους στο δυσθεώρητο ύψος των 992.800 ευρώ, με την αδιαφανή και αυθαίρετη μέθοδο υπολογισμού 68 ευρώ Χ 40 Χ 365, εφόσον ούτε το ποσό των 68 ευρώ τεκμηριώνεται ούτε ο χρόνος υλοποίησης ανέρχεται σε 365 ημέρες. Επομένως, οι σχετικές δαπάνες, τόσο βάσει παραστατικών (15.000 ευρώ) όσο και χωρίς παραστατικά (992.800 ευρώ), είναι μη επιλέξιμες, ως παραβιάζουσες τις αρχές της οικονομίας, αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας.
16. Επειδή, όπως ήδη αναφέρθηκε [βλ. ανωτέρω, σκέψη 4], η επίμαχη διαδικασία για την υποβολή προτάσεων από δυνητικούς δικαιούχους, με αίτημα την επιχορήγησή τους από πόρους του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης προς υλοποίηση συγκεκριμένου έργου, στο πλαίσιο Εθνικού Προγράμματος, η οποία ξεκίνησε με την Πρόσκληση με Κωδικό 019 και απέληξε στην έκδοση της προσβαλλομένης και στη σχετική συμφωνία επιδότησης, δεν αποτελεί διαγωνιστική διαδικασία για τη σύναψη σύμβασης έργου, υπηρεσίας ή προμήθειας, κατά την οδηγία 2014/24/ΕΕ και τον ν. 4412/2016, όπως προβάλλει ο αιτών, αλλά διαδικασία ειδικώς προβλεπόμενη από το προαναφερθέν ενωσιακό και εθνικό δίκαιο για την κατανομή πόρων του εν λόγω Ταμείου κατά την προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εξ άλλου, σύμφωνα με την υ.α. 82350/2016 που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 [άρθρα 27, 29, 30 και 31], οι δαπάνες οι οποίες περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από εξοφλημένα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός από εκείνες που υπολογίζονται βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους, για τις οποίες τα οικεία ποσά στην αίτηση πληρωμής υπολογίζονται με την αντίστοιχη εφαρμοζόμενη ως προς τις δαπάνες αυτές μέθοδο· αντίστοιχες διατάξεις περιλαμβάνει και η ισχύουσα κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης υ.α. 2015/2019 [άρθρα 27 επ.]. Επομένως, ενόψει των οριζομένων στο άρθρο 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 514/2014 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 7] και στην υ.α. 82350/2016 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 9], νομίμως προβλέπεται στην Πρόσκληση με Κωδικό 019 ότι για τον υπολογισμό των επιλέξιμων δαπανών εφαρμόζεται κατ’ αρχήν η μέθοδος απλοποιημένου κόστους και δη της τυποποιημένης κλίμακας μοναδιαίου κόστους. Ειδικότερα, όπως εκτέθηκε, σύμφωνα με την Πρόσκληση αυτή [Κεφάλαιο 4], επιλέξιμες είναι οι δαπάνες λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, καθώς και οι δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού, ύψους έως 15.000 ευρώ, εφόσον πρόκειται για νέες δομές· για την επιλεξιμότητα των δαπανών, ως ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας της νέας δομής ορίζεται η ημερομηνία εγκατάστασης των ασυνόδευτων ανηλίκων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων προσδιορίζεται από τον χρόνο πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών· ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα· το μοναδιαίο κόστος ανά ανήλικο και ανά ημέρα διαμορφώνεται, εφόσον πρόκειται για στέγαση σε ιδιόκτητο ή σε ενοικιαζόμενο κτίριο και οι φιλοξενούμενοι έχουν ηλικία άνω των δέκα ετών, στα 68 ευρώ· οι δυνητικοί δικαιούχοι υπολογίζουν τη δημόσια δαπάνη βάσει του ανωτέρω μοναδιαίου κόστους· για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης δεν απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών δαπανών, αλλά η προσκόμιση αναλυτικών στοιχείων ως προς την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου [ιδίως αναλυτικά στοιχεία των φιλοξενουμένων ανά ημέρα. Όπως προκύπτει δε από τα στοιχεία του φακέλου, το ανωτέρω μοναδιαίο κόστος ανά παιδί ανά ημέρα υπολογίσθηκε από τη Διοίκηση με βάση σχετική Μελέτη του Νοεμβρίου 2017, που αφορά τον Προσδιορισμό του Μοναδιαίου Κόστους Λειτουργίας των Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Στη Μελέτη αυτή αναφέρονται τα ακόλουθα: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι συστήματα που βασίζονται σε απλουστευμένες επιλογές κόστους παρουσιάζουν μειωμένο ποσοστό σφάλματος. Συγκεκριμένα, στην Ανακοίνωση της Επιτροπής της 28.2.2017 [COM (2017) 124 final] διαλαμβάνονται τα εξής: «α) Απλούστευση … [Τ]ο Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμανε ότι οι παραβιάσεις των κανόνων σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών αποτέλεσαν την κύρια πηγή σφαλμάτων για το ΕΚΤ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην υποχρέωση των δικαιούχων να είναι σε θέση να παρέχουν τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να δικαιολογούν το σύνολο των δαπανών με τις οποίες επιβαρύνθηκαν και για τις οποίες αξιώνουν απόδοση. Μια εναλλακτική μέθοδος στο εν λόγω παραδοσιακό σύστημα που βασίζεται στην απόδοση των πραγματικών δαπανών είναι η χρήση των λεγόμενων απλουστευμένων επιλογών κόστους. Οι απλουστευμένες επιλογές κόστους αποτελούν έναν τρόπο καθορισμού των επιλέξιμων δαπανών όχι με βάση τα ποσά που όντως δαπανήθηκαν (και που πρέπει να υποστηρίζονται από τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία), αλλά με βάση προκαθορισμέν[α] ποσ[ά]. Καθιστώντας ευκολότερη τη δικαιολόγηση των δαπανών, οι απλουστευμένες επιλογές κόστους περιορίζουν όχι μόνο τη γραφειοκρατία, αλλά και τον κίνδυνο σφαλμάτων. Αυτό καταδείχθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο … ενώ δεν διαπιστώθηκαν ποσοτικώς προσδιορίσιμα σφάλματα κατά την εξέταση πράξεων στο πλαίσιο των απλουστευμένων επιλογών κόστους στο δείγμα του για το ΕΚΤ. Αυτό οδήγησε το Ελεγκτικό Συνέδριο στο συμπέρασμα ότι οι απλουστευμένες επιλογές κόστους ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σφάλματος σε σχέση με τις πραγματικές δαπάνες. Οι απλουστευμένες επιλογές κόστους έχουν επίσης το πλεονέκτημα ότι η χρηματοδότηση εστιάζεται στις αποδόσεις/αποτελέσματα που επιτυγχάνονται και όχι στις πραγματοποιηθείσες δαπάνες, όπως το σύστημα των πραγματικών δαπανών. Αυτό συνάδει με τον στόχο της Επιτροπής να καταστήσει την εκτέλεση του προϋπολογισμού της περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα και να μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο των κονδυλίων που δαπανώνται. Σκοπός του κανονιστικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020 είναι να καταστεί δυνατή η εφαρμογή των προηγούμενων απλουστευμένων επιλογών κόστους σε όλα τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ). Επιπλέον, οι επιλογές που παρέχονται έχουν διευρυνθεί ώστε να αντιμετωπίζονται ορισμένοι από τους περιορισμούς που προσδιορίστηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού …». Σύμφωνα δε με το EGESIF_14-0017 έγγραφο της Επιτροπής, που αφορά οδηγίες σχετικά με τις απλουστευμένες επιλογές κόστους: Όταν χρησιμοποιείται απλουστευμένο κόστος, οι επιλέξιμες δαπάνες υπολογίζονται με προκαθορισμένο τρόπο, με βάση τις αποδόσεις, τα αποτελέσματα και ορισμένες άλλες δαπάνες, χωρίς να απαιτείται να ανιχνεύεται και το τελευταίο ευρώ των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών στα μεμονωμένα δικαιολογητικά· αυτό αποτελεί το σημαντικότερο όφελος του απλουστευμένου κόστους, καθώς μειώνει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο· με την χρήση απλουστευμένου κόστους οι ανθρώπινοι πόροι και οι διοικητικές προσπάθειες που απαιτούνται για τη διαχείριση των κονδυλίων επικεντρώνονται στην επίτευξη στόχων πολιτικής και όχι στη συλλογή και την επαλήθευση των οικονομικών εγγράφων. Ενόψει και των ανωτέρω, η Μελέτη την οποία έλαβε υπόψη η Διοίκηση κατά τη σύνταξη της επίμαχης Πρόσκλησης με Κωδικό 019 συνεκτίμησε για τον προσδιορισμό του μοναδιαίου κόστους πρόσφατα δεδομένα, συγκεκριμένα δε απολογιστικά στοιχεία δαπανών για τη λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, που χρηματοδοτήθηκαν σε αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα από έκτακτους πόρους του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, από πόρους της Γενικής Διεύθυνσης ECHO κλπ [κατά το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου 2016-Ιουλίου 2017] ή από το Εθνικό πρόγραμμα ΤΑΜΕ βάσει της Πρόσκλησης 009 [κατά το χρονικό διάστημα από τον Αύγουστο 2017 έως τέλος Οκτωβρίου 2017] (βλ. σελ. 9 της Μελέτης). Συνεπώς, νομίμως στην Πρόσκληση με Κωδικό 019 ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στη μέθοδο μοναδιαίου κόστους, νομίμως το κόστος αυτό προσδιορίζεται, ανά ανήλικο φιλοξενούμενο και ανά ημέρα, σε 68€, και νομίμως επίσης ορίζεται για δαπάνες κτιριακών διαρρυθμίσεων και προμήθειας εξοπλισμού ποσό ανερχόμενο έως 15.000 ευρώ. Τέλος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προαναφερθείσα Πρόσκληση και στις διατάξεις της υ.α. 2015/2019 [βλ. ανωτέρω, σκέψη 9], κατά την έκδοση της προσβαλλομένης, που αφορά την ένταξη της Δράσης στο Πρόγραμμα του ΤΑΜΕ, ορθώς λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της δαπάνης, αφενός, το ως άνω μοναδιαίο κόστος (68 ευρώ ανά ανήλικο και ανά ημέρα) και, αφετέρου, ο αριθμός των φιλοξενούμενων ανηλίκων (40) και το σύνολο των προβλεπόμενων ημερών φιλοξενίας (365). Κατά συνέπεια, όλοι οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί ότι για τις δαπάνες απλοποιημένου κόστους δεν προσδιορίζονται οι μέθοδοι καταβολής της επιδότησης, ότι για τις δαπάνες αυτές δεν προσδιορίζεται το μοναδιαίο κόστος, ότι μη νομίμως δεν απαιτούνται παραστατικά δαπανών για την επαλήθευση της υλοποίησης της δράσης και ότι η επιχορήγηση για δαπάνης απλοποιημένου κόστους, που ανέρχεται σε 992.800 ευρώ, προσδιορίσθηκε με αδιαφανή και αυθαίρετη μέθοδο υπολογισμού (68 ευρώ Χ 40 [ανήλικοι ωφελούμενοι] Χ 365 [ημέρες φιλοξενίας]), είναι απορριπτέοι ως νόμω και ουσία αβάσιμοι. Η δε περαιτέρω αμφισβήτηση της ορθότητας του υπολογισμού του μοναδιαίου κόστους, χωρίς μάλιστα επίκληση συγκεκριμένων στοιχείων που θα μπορούσαν να κλονίσουν την ως άνω μέθοδο υπολογισμού, είναι απαράδεκτη.
17. Επειδή, προβάλλεται ότι η επίδικη Συμφωνία Επιδότησης είναι αόριστη, ασαφής και αντιφατική και δεν καλύπτει το ελάχιστο προβλεπόμενο στην υ.α. 2015/2019 περιεχόμενο, κατά παράβαση των άρθρων 6 και 39 της κανονιστικής αυτής απόφασης. Ειδικότερα, προβάλλονται τα εξής: (α) Καίτοι κατά το άρθρο 6 της υ.α. 2015/2019 η Συμφωνία Επιδότησης πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή και αναλυτικό χρονοδιάγραμμα του έργου, εν προκειμένω απουσιάζει παντελώς από την προσβαλλομένη η ακριβής περιγραφή του έργου, η αναφορά της ακριβούς τοποθεσίας της Δομής Φιλοξενίας, η ονομασία του ξενοδοχείου και η επιφάνεια αυτού, καθίσταται δε κατ’ αυτόν τον τρόπο ανέφικτος ο έλεγχος της συνδρομής των κριτηρίων καταλληλότητας. Εάν γίνει δε δεκτό ότι πρόκειται για το ξενοδοχείο «…», αυτό δεν καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες 40 ανηλίκων. (β) Δεν πληρούται η υποχρέωση αναγραφής του χρονοδιαγράμματος και υπάρχει αντίφαση μεταξύ του χρονικού πλαισίου υλοποίησης του έργου, που ανέρχεται σε 12 μήνες, και των στοιχείων για την ημερομηνία έναρξης [1.4.2020] και λήξης [1.7.2021], που αφορούν διάστημα ανερχόμενο σε 16 μήνες. (γ) Δεν αναφέρεται η διάρκεια της μισθωτικής σχέσης, η οποία πρέπει να καλύπτει όλη την χρηματοδοτούμενη περίοδο, και το ύψος του καταβλητέου μισθώματος. (δ) Δεν αναφέρεται από ποια άτομα αποτελείται η ομάδα έργων που επιλέγεται από την υπεύθυνη του οικείου εθνικού προγράμματος ή υπό την ευθύνη της, με συνέπεια να μην προσδιορίζονται με ακρίβεια οι επιλέξιμες δαπάνες. Περαιτέρω, προβάλλεται ότι (ε) η προσβαλλομένη εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 39 της υ.α. 2015/2019, λόγω αναντιστοιχίας μεταξύ επιλέξιμων ομάδων-στόχων και παραδοτέων δράσης και λόγω της αοριστίας του επιδιωκόμενου στόχου ομαλής μετάβασης των ανηλίκων στην ενηλικίωση.
18. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η αίτηση χρηματοδότησης του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου αξιολογήθηκε από την αρμόδια αρχή βάσει του κανονιστικού πλαισίου που διέπει την επίμαχη διαδικασία, ήτοι βάσει της υ.α. 2015/2019 και της Πρόσκλησης με κωδικό 019, καθώς και ενόψει των στοιχείων, αρχικών και συμπληρωματικών που προσκομίσθηκαν για την αίτηση. Σύμφωνα με τα αυτά, που στοιχούν προς τα διαλαμβανόμενα στους όρους της Συμφωνίας Επιδότησης: (α) Στην περιγραφή της Δράσης αναφέρεται ότι η Δομή Φιλοξενίας πρόκειται να λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις ξενοδοχείου κοντά στους …, το οποίο θα μισθώσει ο φορέας υλοποίησης της Δράσης και θα έχει δυναμικότητα 40 ατόμων· προκύπτει δε, από τα στοιχεία του φακέλου τα οποία έλεγξε η αρμόδια αρχή για να διατυπώσει την θετική γνώμη της, και η ακριβής αναφορά της τοποθεσίας όπου θα λειτουργήσει η Δομή [βλ. την απόφαση 356/Φ38/26.2.2020 η οποία εκδόθηκε βάσει του αποτελέσματος της αξιολόγησης, όπως αυτό καταγράφεται στα σχετικά έγγραφα τεκμηρίωσης και, ειδικότερα, στο Φύλλο Εξέτασης της Πληρότητας των στοιχείων της πρότασης (προοίμιο της προσβαλλομένης, στοιχείο 15)], ενώ δεν αποτελεί στοιχείο του κύρους της προσβαλλομένης η αναγραφή του ονόματος του ξενοδοχείου όπου θα λειτουργήσει η Δομή. (β) Κατά τον όρο 4.3 της Πρόσκλησης, «Ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων δράσεων που αφορούν σε νέες δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ορίζεται η ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας τους, δηλαδή η ημερομηνία τοποθέτησης ασυνόδευτου/ων ανήλικου/ων στη δομή, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν σε κτιριακές διαρρυθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού, η επιλεξιμότητα των οποίων είναι ανάλογη των ημερομηνιών πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών». Όπως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη, παραδοτέο της Δράσης θεωρείται η λειτουργία της νέας δομής φιλοξενίας με τις υπηρεσίες που αναφέρονται σε αυτήν [στέγαση, σίτιση, υγιεινή, καθαριότητα, ιατρική υποστήριξη, κ.λπ.], οι οποίες παρέχονται όλο το 24ωρο και επτά ημέρες την εβδομάδα από την εξειδικευμένη και ειδικά εκπαιδευμένη ομάδα έργου, συμπεριλαμβανομένων Σ/Κ και αργιών, για 12 μήνες. Περαιτέρω από τα στοιχεία του φακέλου και την προσβαλλομένη προκύπτει ότι για την δημιουργία της νέας Δομής θα πραγματοποιηθούν εργασίες διαρρύθμισης, ώστε το ξενοδοχείο στο οποίο θα λειτουργήσει η Δομή να διαμορφωθεί καταλλήλως για να φιλοξενήσει έως 40 ασυνόδευτους ανηλίκους· οι εργασίες αυτές, για τις οποίες προβλέπεται ότι οι επιλέξιμες δαπάνες ανέρχονται στο ποσό των 15.000 ευρώ με ΦΠΑ, θα προηγηθούν της έναρξης λειτουργίας της Δομής. Ενόψει τούτων, εφόσον δηλαδή η 12μηνη διάρκεια αφορά τη λειτουργία της Δομής, με την παροχή υπηρεσιών προς τους ωφελουμένους, και όχι τη συνολική Δράση, η οποία περιλαμβάνει και την αναγκαία για την λειτουργία της Δομής διαρρύθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων, αφενός προβλέπεται το χρονοδιάγραμμα και αφετέρου δεν υφίσταται αντίφαση ως προς τα στοιχεία του χρονοδιαγράμματος αυτού. (γ) Σύμφωνα με την Πρόσκληση, υποβάλλεται μισθωτήριο συμβόλαιο /παραχωρητήριο /τίτλος κυριότητας του κτιρίου, από το οποίο θα προκύπτει ότι η μίσθωση, παραχώρηση κλπ έχει ελάχιστη διάρκεια ίση προς την διάρκεια λειτουργίας της Δομής. Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, υποβλήθηκε προσύμφωνο μίσθωσης, σύμφωνα με το οποίο ως έναρξη ορίζεται η ημερομηνία εγκατάστασης των πρώτων ασυνόδευτων ανηλίκων στο μίσθιο-δομή φιλοξενίας, η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται διετής και η ημερομηνία λήξης δύο έτη μετά την ημερομηνία έναρξης. Τα στοιχεία αυτά αξιολογήθηκαν από την αρμόδια υπηρεσία, ουδόλως προκύπτει δε από τις διατάξεις ότι καθίσταται ακυρωτέα η απόφαση ένταξης εάν δεν περιλαμβάνεται στους όρους της Συμφωνίας Επιδότησης της Δράσης, επακριβώς, περιγραφή της μισθωτικής σχέσης και το ύψος του μηνιαίου μισθώματος. (δ) Από την προσβαλλομένη και τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η ομάδα στόχος είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι άρρενες πρόσφυγες, ηλικίας άνω των 12 ετών, ότι η Δράση αφορά την δημιουργία νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, που θα λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις ξενοδοχείου κοντά στους …, ότι το ξενοδοχείο αυτό, το οποίο θα μισθώσει ο φορέας, θα έχει συγκεκριμένη δυναμικότητα [40 άτομα], ότι στους ασυνόδευτους ανηλίκους θα παρέχονται οι ακόλουθες υπηρεσίες: στέγαση, σίτιση, υπηρεσίες διερμηνείας, υπηρεσίες καθαριότητας, ψυχο-κοινωνική υποστήριξη, νομική συνδρομή, ιατρική υποστήριξη, διανομή χρηματικού βοηθήματος, εκπαιδευτικές, αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, εκμάθηση της γλώσσας, δημιουργική απασχόληση, σεμινάρια και διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων στην τοπική κοινότητα, και ότι παραδοτέο της Δράσης είναι η λειτουργία της νέας δομής φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, στην οποία θα παρέχονται οι ανωτέρω υπηρεσίες. (ε) Όπως ήδη αναφέρθηκε, ο υπολογισμός της δημόσιας δαπάνης βασίζεται στην μέθοδο μοναδιαίου κόστους ανά παιδί ανά ημέρα. Κατά συνέπεια, όλοι οι ανωτέρω προβαλλόμενοι λόγοι ακυρώσεως είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, απαραδέκτως δε αμφισβητείται περαιτέρω η ουσιαστική κρίση της Διοίκησης ως προς τη συνδρομή των κριτηρίων καταλληλότητας των κτηριακών υποδομών στις οποίες θα λειτουργήσει η επίμαχη Δομή Φιλοξενίας, καθώς και οι λοιπές ουσιαστικές και τεχνικές κρίσεις.
19. Επειδή, προβάλλεται ότι ο Οδηγός Εφαρμογής και Λειτουργίας που συνοδεύει την επίμαχη Πρόσκληση με Κωδικό 019 είναι ανυπόστατος και ότι καθίσταται, ως εκ τούτου, ακυρωτέα η προσβαλλόμενη πράξη. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι ο Οδηγός, καίτοι περιέχει πληθώρα νέων κανόνων δικαίου, καθώς και κανόνες για την εξειδίκευση της υ.α. 82350/2016, ιδίως δε του άρθρου 18 του Κανονισμού 514/2014 σχετικά με το κρίσιμο ζήτημα των επιλέξιμων δαπανών και των δικαιολογητικών δαπανών, εκδόθηκε κατά προφανή παράβαση του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος, δεν φέρει υπογραφή και δεν έχει δημοσιευθεί. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος και ανεπίδεκτος δικαστικής εκτίμησης, εφόσον ο αιτών δεν προβάλλει σε ποια συγκεκριμένα σημεία του Οδηγού εισάγονται πρωτογενώς αυτοτελείς -και δη βλαπτικοί για τα συμφέροντά του- κανόνες δικαίου ούτε προσδιορίζει τις συγκεκριμένες πλημμέλειες που αποδίδει στην προσβαλλόμενη πράξη και οι οποίες συναρτώνται με τους, κατά τους ισχυρισμούς του, νέους αυτοτελείς κανόνες του εν λόγω Οδηγού. Ανεξαρτήτως τούτου, ο ανωτέρω λόγος είναι και αβάσιμος, καθόσον ο Οδηγός Εφαρμογής δεν θεσπίζει πρωτογενώς κανόνες δικαίου, αλλά αποτελεί έναν πρακτικό Οδηγό εφαρμογής του υφισταμένου κανονιστικού καθεστώτος, που συνετάγη από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Διαχείρισης των Εθνικών Προγραμμάτων του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, με βάση τις υφιστάμενες ρυθμίσεις της ενωσιακής και της εθνικής νομοθεσίας και τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ασύλου (EASO) και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για θέματα προστασίας των ασυνόδευτων ανήλικων, με σκοπό την υποβοήθηση δυνητικών δικαιούχων κατά την υποβολή των προτάσεών τους και των τελικών δικαιούχων κατά την υλοποίηση της συγχρηματοδοτούμενης από το Εθνικό πρόγραμμα του ΤΑΜΕ περιόδου 2014-2020 Δράσης “Λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων” (βλ. το σημείο 1.2 του Οδηγού, όπου παρατίθεται αναλυτικώς και το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και το 2495/Φ.38/8.12.2020 έγγραφο απόψεων της Διοίκησης).
20. Επειδή, με το πρώτο δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται αντίθεση της προσβαλλομένης στον ανωτέρω Οδηγό Εφαρμογής και Λειτουργίας. Συγκεκριμένα, προβάλλονται οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: (α) περί παραβίασης της προβλεπόμενης στο σημείο 2.4 του Οδηγού γενικής αρχής, σύμφωνα με την οποία πρέπει να επιδιώκεται το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, (β) περί αντίθεσης στην προβλεπόμενη στο σημείο 2.2 του Οδηγού υποχρέωση, να εξασφαλίζεται στους φιλοξενουμένους ανηλίκους πρόσβαση σε υπηρεσίες και μέσα μεταφοράς, (γ) περί παραβίασης της προβλεπόμενης στο σημείο 2.3 του Οδηγού υποχρέωσης για παρουσία νοσηλευτή στη δομή φιλοξενίας, (δ) περί αντίθεσης στο σημείο 2.2 του Οδηγού, καθόσον δεν ορίζεται σε ποιά δομή φιλοξενίας θα εγκατασταθούν οι ανήλικοι και αν το Ξενοδοχείο … έχει τις υποδομές για να φιλοξενήσει 40 άτομα, (ε) περί αντίθεσης στο σημείο 1.3. του Οδηγού, καθόσον δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα οι ηλιακές ομάδες, στοιχείο κρίσιμο για την παρεχόμενη εκπαίδευση, ούτε έχει ληφθεί μέριμνα για την παροχή εξατομικευμένης εκπαίδευσης, με βάση τις ανάγκες κάθε ανηλίκου, ώστε αφενός να διευκολυνθεί η ένταξή του στην αγορά εργασίας, αφετέρου να προωθηθεί ο στόχος της ομαλής μετάβασης στην ενηλικίωση, (στ) περί απουσίας μέριμνας για την φύλαξη των ανηλίκων και (ζ) περί μη διασφάλισης της ομαλής μετάβασης κατά την διαδικασία αποχώρησης από την δομή. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, καθόσον από τα στοιχεία του φακέλου [βλ. ιδίως το Σχέδιο Απόφασης Υλοποίησης Έργου με Ίδια Μέσα] προκύπτει ότι η Δομή θα λειτουργήσει στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου «…», το οποίο περιγράφεται αναλυτικώς, ότι στο προσωπικό που θα απασχοληθεί στην Δομή περιλαμβάνεται νοσηλευτής, ότι θα εξασφαλισθεί για όλους τους ωφελούμενους η ένταξή τους σε σχολικό περιβάλλον, ότι, επί πλέον, η εκπαίδευση των ανηλίκων θα συνοδεύεται από υποστηρικτική διδασκαλία εντός της Δομής, ότι για τα παιδιά άνω των 15 ετών, θα εξασφαλισθεί η πρόσβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα, αν δε παρά τις προσπάθειες τούτο δεν επιτευχθεί, θα διασφαλισθεί τουλάχιστον η συμμετοχή τους σε προγράμματα εκπαίδευσης και ειδικότερα σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και προώθησης στην απασχόληση, επαγγελματικές σχολές μαθητείας κλπ, με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων για την εύρεση εργασίας με την ενηλικίωση [βλ. σελ. 5, 7, 10, 11, 12 του Σχεδίου Απόφασης Υλοποίησης με Ίδια Μέσα].
21. Επειδή, πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση και να γίνει δεκτή η ασκηθείσα παρέμβαση.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Απορρίπτει την αίτηση.
Επιβάλλει στον αιτούντα Δήμο την δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα [460,00] ευρώ, και τη δικαστική δαπάνη του παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου, που ανέρχεται σε εξακόσια σαράντα (640,00=180,00+460,00) ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2021 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 7ης Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.