Νομολογιακές εξελίξεις – Ιούνιος 2026

Επισκόπηση της νομολογίας από το Βασίλη Χατζηγιαννάκη

Δημόσιες συμβάσεις

ΔΕΕ 4.6.2026, Strominator Elektro, C-820/24: Μια δημόσια σύμβαση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι βρίσκεται σε ισχύ, όταν ο ανάδοχος έχει εκπληρώσει πλήρως τις παροχές που προβλέπονται στο πλαίσιο της οικείας σύμβασης, η αναθέτουσα αρχή έχει παραλάβει οριστικά τις παροχές και ο ανάδοχος έχει εκδώσει το τελικό τιμολόγιο, ακόμη και αν η αναθέτουσα αρχή δεν έχει ακόμη καταβάλει το αναγραφόμενο σε αυτό τίμημα. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

ΣτΕ 7μ 872/2026 Δ’ Τμ: Για την θεμελίωση του ως άνω εννόμου συμφέροντος δεν αποτελεί προϋπόθεση η προσφορά του προσφεύγοντος να έχει κριθεί οριστικώς μη αποκλειστέα για οποιονδήποτε λόγο. Εφόσον κατά τον χρόνο εξέτασης του εννόμου συμφέροντος ο προσφεύγων φορέας δεν τελεί σε κατάσταση οριστικού αποκλεισμού από την αναθέτουσα αρχή ή, κατά μείζονα λόγο, έχει επιτύχει την ανατροπή του αποκλεισμού του, αδιαφόρως αν υφίσταται οριστική κρίση περί μη αποκλεισμού της προσφοράς του, το όργανο προσφυγής ή το αρμόδιο δικαστήριο οφείλει να εξετάσει τις αιτιάσεις που προβάλλει κατά της συμμετοχής ανταγωνιστή του στην διαδικασία ανάθεσης. Τα ανωτέρω ισχύουν και για του διαγωνισμούς κάτω των ορίων εφαρμογής των Οδηγιών. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΕλΣυν 723/2026 7ο Τμ: Νομίμως ορίστηκε συντετμημένη προθεσμία παραλαβής προσφοράς κατ’ άρθρο 264 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και (νομίμως) προβλέφθηκε ότι η προηγούμενη εμπειρία του αναδόχου πρέπει να έχει αποκτηθεί στο πλαίσιο εκτελεσθείσας σύμβασης με εταιρίες παροχής συγκοινωνιακού έργου του δημοσίου τομέα. Ακολούθως, κρίθηκε ότι οι όροι της διακήρυξης σχετικά με: α) την απαίτηση εκτέλεσης εκ μέρους του αναδόχου κατά την τελευταία τριετία όμοιας υπηρεσίας σε πόλη άνω των δύο εκατομμυρίων κατοίκων (αντίθετη μειοψηφία), β) το αναγκαίο προσωπικό για την εκτέλεση της σύμβασης το οποίο πρέπει να απασχολείται με συμβάσεις αορίστου χρόνου και γ) την υποχρέωση σε περίπτωση που ανάδοχος ανακηρυχθεί κοινοπραξία ή ένωση εταιριών, καθένα από τα κριτήρια τεχνικής ικανότητας να πληρούται τουλάχιστον από το ένα μέλος της, έχουν τεθεί στη διακήρυξη μη νομίμως. (πηγή: www.elsyn.gr).

ΕλΣυν Ολ 284/2026: Μη νομιμότητα όρου διακήρυξης περί ελάχιστου γενικού κύκλου εργασιών 120% του συνολικού προϋπολογισμού της διακήρυξης, ανεξαρτήτως τμήματος· ο όρος έπρεπε να συνδέεται με τον προϋπολογισμό κάθε τμήματος (ή αναλογικά με τα τμήματα για τα οποία υποβάλλεται προσφορά). Ζήτημα «ουσιώδους πλημμέλειας» στον προληπτικό έλεγχο: κατά πλειοψηφία ο παράνομος όρος κρίθηκε ουσιώδης ως υπέρμετρα περιοριστικός του ανταγωνισμού και αντίθετος στις αρχές ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Mειοψηφία: Μη ουσιώδης πλημμέλεια, λόγω αυξημένων απαιτήσεων της φύλαξης και δυνατότητας στήριξης σε τρίτους. Διατακτικό: απόρριψη προσφυγής αναθεώρησης και παρέμβασης· κατάπτωση παραβόλου υπέρ του Δημοσίου. (πηγή: www.qualex.gr).

ΔΕφΑθ 1044/2025: Δημόσιες συμβάσεις∙ προμήθεια∙ μη παράδοση συμβατικών ειδών εντός του συμβατικού χρόνου∙ κήρυξη αναδόχου ως έκπτωτου∙ επίκληση ανωτέρας βίας∙ το γεγονός της αδυναμίας της κατασκευάστριας εταιρείας να προμηθεύσει στον προσφεύγοντα εγκαίρως την ποσότητα της αντίστοιχης παραγγελίας, ακόμη και ως αληθές υποτιθέμενο, δεν συνιστά λόγο ανωτέρας βίας, διότι ο προσφεύγων ως εκ της συμμετοχής του στην σχετική διαγωνιστική διαδικασία που κατέληξε στην σύναψη της επίδικης σύμβασης, είχε απόλυτη γνώση των συμβατικών ειδών αλλά και του χρόνου εντός του οποίου έπρεπε να προβεί στην παράδοση αυτών και έτσι όφειλε εκ των προτέρων να λάβει υπόψη ως ενδεχόμενη, κατά την κοινή πείρα, την ως άνω εξέλιξη και να προνοήσει, καταβάλλοντας τη συνήθη επιμέλεια, να επιβεβαιώσει, ότι τα επίμαχα υλικά, κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, εξακολουθούσαν να παράγονται από τα εργοστάσια κατασκευής, κυκλοφορούσαν σε επαρκή ποσότητα στην αγορά και ο ίδιος μπορούσε ακώλυτα να τα προμηθευτεί. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΕλΣυν Πράξη 150/2026: Συνταγματικώς επιτρεπτή η ανάθεση υπηρεσιών ηλεκτρονικής επιτήρησης υποδίκων, καταδίκων και κρατουμένων σε άδεια για τις ανάγκες της ΓΓΑΠ. Η ανάθεση σε ιδιωτικό φορέα περιορίζεται σε πράξεις τεχνικής υλοποίησης, λειτουργίας και υποστήριξης του συστήματος, χωρίς αρμοδιότητα νομικού χαρακτηρισμού, έκδοσης εκτελεστών πράξεων ή επιβολής εννόμων συνεπειών. Εφόσον δεν μεταβιβάζεται ο πυρήνας της δημόσιας εξουσίας, αλλά ανατίθενται πράξεις τεχνικής υλοποίησης, λειτουργίας και υποστήριξης του συστήματος, οι οποίες τελούν υπό συνεχή και ουσιαστικό κρατικό έλεγχο, η επίμαχη ανάθεση δεν αντίκειται στο Σύνταγμα. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

Διοικητικό δίκαιο

ΣτΕ 809/2026 Ε’: Οι αρμοδιότητες του φορέα διαχείρισης όσον αφορά στη χορήγηση βεβαίωσης συμβατότητας, ως ελεγκτικές και εκτελεστικές του οικείου εγκριθέντος επιχειρηματικού σχεδίου, είναι συναφείς με τον νομοθετικό σκοπό της ευελιξίας και αποτελεσματικότητας κατά την οργάνωση και λειτουργία του Επιχειρηματικού Πάρκου και κατάλληλες για την επίτευξη του σκοπού αυτού, τελούν δε σε σχέση αναλογίας προς αυτόν. Δεν είναι δε τέτοιας έκτασης και βαρύτητας ώστε να προσιδιάζουν σε διοικητικό όργανο ή και να απαιτούν πρόσθετες εγγυήσεις αντικειμενικότητας, αμεροληψίας, τήρησης του βιομηχανικού απορρήτου ή εξειδικευμένων γνώσεων, όπως αβασίμως προβάλλεται. Οι αρμοδιότητες του φορέα σε σχέση με τη χορήγηση βεβαίωσης συμβατότητας δεν καταργούν τη ρυθμιστική αρμοδιότητα του Κράτους στους τομείς της οικονομίας και του περιβάλλοντος σύμφωνα με τα άρθρα 24 και 106 του Συντάγματος. Και τούτο διότι ο φορέας διαχείρισης του Επιχειρηματικού Πάρκου δεν υπεισέρχεται ούτε διαδικαστικά ούτε ουσιαστικά στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων κατά την περιβαλλοντική, τη βιομηχανική και την εταιρική νομοθεσία, εφόσον δεν ελέγχει πρωτογενώς τη συνδρομή των όρων συμβατότητας, αλλά διεξάγει διαπιστωτικό έλεγχο, με βάση τις ήδη εκδοθείσες διοικητικές πράξεις (ΑΕΠΟ, έγκριση ή γνωστοποίηση λειτουργίας) και, πάντως, υπό την απειλή διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών κανόνων ή σε περίπτωση καταστρατήγησής τους για την εξυπηρέτηση ιδίων συμφερόντων. Ενόψει των ανωτέρω, δεν δύναται να θεωρηθεί ότι η αιτούσα, ήδη εγκατεστημένη επιχείρηση, υφίσταται ανεπίτρεπτη ή υπέρμετρη επέμβαση στα απορρέοντα από τα άρθρα 5 παρ. 1 και 17 παρ. 1 του Συντάγματος, δικαιώματα και τα έννομα συμφέροντά της, ενόψει της ως άνω αρμοδιότητας. Ούτε μετατρέπεται σε “κυριαρχική σχέση εξουσίασης” η σχέση μεταξύ της αιτούσας εταιρείας και του φορέα διαχείρισης ως εκ του ότι υπόκειται στην υποχρέωση λήψης βεβαίωσης συμβατότητας, η οποία μάλιστα δεν απευθύνει επιταγές ή απαγορεύσεις στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση, ούτε άπτεται του πυρήνα άσκησης δημόσιας εξουσίας, αλλά απορρέει από την οργάνωση του Επιχειρηματικού Πάρκου με βάση το ιδιωτικό δίκαιο. Εξάλλου, η βεβαίωση συμβατότητας δεν εμπεριέχει μονομερή δήλωση βουλήσεως εκ μέρους του φορέα διαχείρισης, διότι χορηγείται επί τη βάσει εγγράφων και στοιχείων που προσκομίζει και δηλώνει η ίδια η ενδιαφερόμενη επιχείρηση και δεν αποτελούν, άλλωστε, αντικείμενο ελέγχου νομιμότητας από τον φορέα. (πηγή: nomosphysis.org.gr).

ΣτΕ Στ΄ 7μ. 666, 668/2026: Κατ’ άρθρο 224 παρ. 5 ΚΔΔ ως απόσβεση νοείται η εξαφάνιση της οφειλής λόγω γεγονότος λαβόντος χώρα μετά τη γέννησή της. Ως τέτοιο δεν μπορεί να νοηθεί η εξ υπαρχής έλλειψη φορολογικής υποχρεώσεως. Τέτοια και η περίπτωση αποποιήσεως της κληρονομίας του θανόντος οφειλέτη, διότι ναι μεν η δήλωση αποποιήσεως λαμβάνει χώρα μετά τη γέννηση της οφειλής, πλην εφόσον υποβληθεί εμπροθέσμως, η κτήση της κληρονομίας αναιρείται εξ υπαρχής, θεωρούμενη ως μηδέποτε γενόμενη. Τυχόν δε αιτιάσεις του αποποιηθέντος κληρονόμου για τον -παρά την αποποίησή του- εις βάρος του καταλογισμό χρεών από την μη επαχθείσα εις αυτόν κληρονομία, δεν προβάλλονται παραδεκτώς στη δίκη της ανακοπής κατά της ταμειακής βεβαιώσεως των καταλογισθέντων αυτών χρεών, ως αφορώσες στη νομιμότητα της καταλογιστικής πράξεως (μειοψ.). (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ Στ΄ 7μ. 669, 670/2026: Με τη διάταξη του άρθρου 81 παρ. 5 του ν. 2961/2001, ορίζουσα ότι σε περίπτωση ασκήσεως εμπρόθεσμης προσφυγή κατά πράξεως επιβολής φόρου βάσει των (ουσιαστικών) διατάξεων του νόμου αυτού, βεβαιώνεται αμέσως όχι το σύνολο του καταλογισθέντος φόρου, αλλά μόνον το ήμισυ αυτού, επιδιώκεται η εξισορρόπηση αφ’ ενός του δικαιώματος του φορολογουμένου σε ουσιαστική δικαστική προστασία και αφ’ ετέρου της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, συνισταμένου στην δυνατότητα του Δημοσίου να εισπράττει άμεσα τα προς αυτό οφειλόμενα χρέη, χωρίς η είσπραξη να εμποδίζεται από την άσκηση προφανώς παρελκυστικών προσφυγών, όπως είναι οι εκπρόθεσμες (πρβλ. ΣτΕ 269, 2279/2017). Και ναι μεν η διάταξη αυτή περιέχεται σε ουσιαστικό φορολογικό νομοθέτημα, πλην ρυθμίζει ζητήματα διαδικασίας αναγκαστικής εκτελέσεως, έχουσα την έννοια ότι ο Προϊστάμενος της ΔΟΥ, προκειμένου να βεβαιώσει άμεσα τον καταλογισθέντα εις βάρος του κληρονόμου φόρο, δικαιούται και οφείλει να εκφέρει κρίση περί του εμπροθέσμου ή μη της προσφυγής που έχει τυχόν ασκηθεί κατά της πράξεως επιβολής φόρου κληρονομίας από τον βαρυνόμενο με αυτόν- κληρονόμο. Η προσωρινή και παρεμπίπτουσα αυτή κρίση, δι’ ον χρόνο δεν υπάρχει αντίθετο προς αυτήν δεδικασμένο, αποτελεί προϋπόθεση για την εξεύρεση του ποσοστού του φόρου που ο Προϊστάμενος οφείλει να βεβαιώσει αμέσως ταμειακά, συνιστώσα όρο νομιμότητος της ταμειακής βεβαιώσεως. Το δε επιλαμβανόμενο της ανακοπής δικαστήριο, σε περίπτωση προβολής λόγου περί παρανόμου βεβαιώσεως του συνόλου της οφειλής, λόγω εμπροθέσμου ασκήσεως προσφυγής και, αντιστοίχως, αμφισβητήσεως του εμπροθέσμου εκ μέρους της καθ’ ης η ανακοπή φορολογικής αρχής, οφείλει να ερευνήσει αν επί του ζητήματος αυτού έχει ήδη αποφανθεί, με δύναμη δεδικασμένου, το δικαστήριο της προσφυγής, σε αρνητική δε περίπτωση, οφείλει να εκφέρει το ίδιο παρεμπίπτουσα κρίση, η οποία συνιστά πρόκριμα για την διάγνωση του βασίμου ή μη του λόγου αυτού ανακοπής (πρβλ. a contrario ΣτΕ 1015/2009), (μειοψ). (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ Δ΄ 747/2026: Μέτρα αστυνομικής προστασίας ιδιωτών. Ιεραρχική προσφυγή. Η άσκηση διοικητικής προσφυγής, η οποία δεν αποτελεί κατά νόμο ειδική διοικητική προσφυγή ούτε ενδικοφανή προσφυγή και έχει ως αίτημα την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης, λογίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, ως ιεραρχική προσφυγή, εφόσον το όργανο που την εκδίδει υπόκειται σε ιεραρχικό έλεγχο από προϊσταμένη αρχή. Εφόσον κατά την εξέταση της ιεραρχικής προσφυγής έγινε νέα ουσιαστική έρευνα, η απόφαση επ’ αυτής είναι η μόνη εκτελεστή και ενσωματώνει την πράξη που είχε προσβληθεί με την προσφυγή. Η προσβαλλόμενη είναι πλημμελώς αιτιολογημένη, λαμβάνοντας υπόψη ότι από την προηγούμενη απόφαση για συνέχιση των μέτρων είχε παρέλθει μικρό χρονικό διάστημα, η δε απόφαση για την παύση στηρίχθηκε στην έλλειψη ικανών πληροφοριών για ενεργό απειλή σε βάρος της αιτούσας, χωρίς ωστόσο η απειλή αυτή να αποκλείεται εκ των προτέρων και χωρίς ειδικότερη εκτίμηση των περιστάσεων που μεσολάβησαν από την προηγούμενη απόφαση σε σχέση με την εξάλειψη των κινδύνων που προ ολίγων μηνών είχε θεωρηθεί ότι επέβαλλαν την συνέχιση των μέτρων προστασίας. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ 2490/2025 Ε’ Τμ.: Με τη διάταξη του άρθρου 6 § 1 Ν. 2160/1993, η οποία είναι στενώς ερμηνευτέα ως εισάγουσα εξαίρεση από τον κανόνα της νόμιμης ανέγερσης οποιασδήποτε κατασκευής μετά τη λήψη όλων των προς τούτο κατά νόμο αδειών, επιχειρείται η κάλυψη της κατά το παρελθόν, πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης του Ν. 2837/2000, ανέγερσης κατασκευών από τον ΕΟΤ, χωρίς την απαιτούμενη κατά τις διατάξεις της πολεοδομικής αποκλειστικά νομοθεσίας άδεια. Δεν καλύπτεται δε με τον νόμο αυτόν η έλλειψη αδειών που τυχόν απαιτούνται από την αρχαιολογική και δασική νομοθεσία, τη νομοθεσία περί αιγιαλού και παραλίας ή άλλες προστατευτικές του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος διατάξεις, οι οποίες άλλωστε δεν αναφέρονται στον νόμο, ούτε, πολλώ μάλλον, η ανέγερση των κατασκευών παρά την τυχόν απόλυτη απαγόρευση των οικείων νομοθεσιών. Αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή θα οδηγούσε στην απαγορευόμενη από το Σύνταγμα συνέπεια της νομιμοποίησης κατασκευών που έχουν ανεγερθεί και μετά, ενδεχομένως, την ισχύ του, κατά παράβαση ρητών προστατευτικών του περιβάλλοντος διατάξεών του, αλλά και στη δυνατότητα περαιτέρω προσβολής των προστατευόμενων ευθέως από το Σύνταγμα ως άνω στοιχείων του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, με την προσθήκη και νέων κατασκευών. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΣτΕ 1584/2025: Διοικητικές κυρώσεις για λήψη/καταχώριση μερικώς εικονικών τιμολογίων (διαφήμισης) σε διαδοχικές διαχειριστικές περιόδους. Παραδεκτό αναίρεσης λόγω χρηματικού ορίου: υπολογισμός ανά καταλογιστική πράξη και μερική απαράδεκτη άσκηση για πράξεις κάτω του ορίου. Παραγραφή: ζήτημα πενταετούς vs δεκαετούς προθεσμίας λόγω «συμπληρωματικών στοιχείων»· απόρριψη λόγου αναίρεσης. Διευκρίνιση ότι η δεκαετής παραγραφή (μέσω ανάλογης εφαρμογής) μπορεί να καταλαμβάνει πρόστιμα ΚΒΣ σε περίπτωση συμπληρωματικών στοιχείων, διακριτά από νομοθετικές παρατάσεις παραγραφής που δεν αφορούν κυρώσεις. «Συμπληρωματικά στοιχεία» και τραπεζικοί λογαριασμοί: απόρριψη ισχυρισμού περί μη δυνατότητας χρήσης κινήσεων ως συμπληρωματικών στοιχείων, με διάκριση από προγενέστερη νομολογία. Ισχυρισμός περί έλλειψης δέουσας επιμέλειας της Διοίκησης/δυνατότητας έγκαιρης διαπίστωσης: απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ερείδεται σε μη διαγνωσθέν πραγματικό και μη προβληθέντα λόγο). Ευμενέστερο καθεστώς κυρώσεων (lex mitior): εφαρμογή της νεότερης, ηπιότερης ρύθμισης (κατ’ αποκοπήν πρόστιμο διαδικαστικής παράβασης) και μη εφαρμογή μεταβατικής αναλογικής κύρωσης λόγω αναλογικότητας. (πηγή: www.qualex.gr).

ΣτΕ 1045/2025 Τμ. Γ’: Οριστική παύση δικηγόρου. Αναλογική εφαρμογή γενικής αρχής ποινικού δικαίου περί εφαρμογής του ευμενέστερου για τον διωκόμενο ουσιαστικού νόμου∙ το ζήτημα του επαναδιορισμού δικηγόρου, στον οποίο είχε επιβληθεί η πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης υπό την ισχύ του πΚωδΔικ διέπεται από τις – ευμενέστερες για τον πειθαρχικώς τιμωρηθέντα – διατάξεις του Κώδικα αυτού, ενώ οι διατάξεις του ΚωδΔικ ρυθμίζουν τις συνέπειες της επιβολής, από την έναρξη της ισχύος του και εφεξής. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΣτΕ 553/2026 Β’: Αυτοδίκαιη άρση κατά του υπόχρεου παραβάτη  των επιβληθέντων προληπτικών  ή διασφαλιστικών  του δημοσίου συμφέροντος μέτρων άμεσου και επείγοντος χαρακτήρα, μετά την πάροδο πενταετίας από την επιβολή της καταλογιστικής πράξης και υποχρέωση της αρμόδιας Αρχής να προβεί στην άρση των επιβληθέντων με την δια της προσφυγής προσβληθείσα πράξη μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς να απαιτείται η υποβολή αιτήσεως από την αναιρεσείουσα,  κατ’  άρθρο 46 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ήτοι μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 47 παρ. 9 του ν. 4223/2013 (Α΄ 287) και στην τροποποίησή του με το άρθρο 3 παρ. 2 του ν. 4337/2015 (Α΄ 129) και, πάντως, προ της εκ νέου τροποποιήσεώς του με το άρθρο 33 του ν. 4646/2019 (Α΄ 201), λόγω διαπίστωσης, βάσει  ειδικής έκθεσης ελέγχου από την  Φορολογική Διοίκηση,  μη απόδοσης παρακρατούμενων, επιρριπτόμενων φόρων, τελών και εισφορών με σκοπό τη μη πληρωμή συνολικά στο Δημόσιο ποσού πάνω από εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ. (πηγή: www.dsanet.gr).

Διοικητική δικονομία

ΣτΕ 1690/2025 Β’ Τμ: Παραδεκτό συμπλήρωσης του παραβόλου επί παραπεμπτικής απόφασης, αν δεν ενημερωθεί ο αιτών για την περιέλευση του δικογράφου στο ΣτΕ. Παραπομπή στην επταμελή σύνθεση. (πηγή: www.qualex.gr).

Αστικό δίκαιο

ΟλομΑΠ 6/2026: Ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων· τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου της ρύθμισης του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 για την προστασία της κύριας κατοικίας· το επιτόκιο που θεσπίζεται στο άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010 πρέπει να υπολογίζεται αυτοτελώς δι’ εκάστη των μηνιαίων δόσεων κατά το μήνα εξόφλησής της και όχι στο σύνολο του οριζόμενου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη· αν στη δικαστική απόφαση ορίζεται το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδας κατά τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο υπολογισμός του θα πρέπει να λάβει χώρα διακριτά για τον κάθε μήνα καταβολής της κάθε δόσης, σύμφωνα με το μαθηματικό ποσοστό που προκύπτει από τα περιοδικά στατιστικά δελτία της Τράπεζας της Ελλάδας, που ορίζουν την έναρξη της χρονικής περιόδου που το κυμαινόμενο επιτόκιο αλλάζει· στην περίπτωση που καθορίζεται με τη δικαστική απόφαση σταθερό επιτόκιο, τότε ο υπολογισμός του θα γίνει εξαρχής επί της καθορισθείσας μηνιαίας δόσης για όλο τον χρόνο από την έναρξη της ρύθμισης έως τη λήξης της. Αντίθετη μειοψηφία. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΤρΕφΑθ 1575/2026: Αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook) δεν συνιστούν «τύπο» βάσει ν. 1178/1981, ούτε και εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις αυτού. Στην προρρηθείσα περίπτωση, δεν είναι απαιτητή προηγούμενη εξώδικη πρόσκληση του χρήστη που προέβη στη δυσφημιστική ανάρτηση για επανόρθωση, ως όρος του παραδεκτού της σχετικής αγωγής. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΤρΕφΑνΚρητ 60/2026: Αγωγή αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη. Προσβολή προσωπικότητας ανηλίκου τέκνου λόγω κατ` εξακολούθηση αποπλάνησης, βιασμού, αιμομιξίας και ενδοοικογενειακής προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας από τον πατέρα του. Ελάχιστο ποσό χρηματικής ικανοποίησης ύψους 1.000 ευρώ για αδικήματα του Ν. 3500/2006. Το άνω ποσό δεν συνιστά ελάχιστο όριο για κάθε επιμέρους πράξη. Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Πρέπει να συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΤρΕφΑθ 973/2026: Kατά το δίκαιο ευρεσιτεχνίας, κρίνεται ο τεχνικός κανόνας ως σύνολο (κύρια + εξαρτημένες αξιώσεις) και δεν επιτρέπεται τεμαχισμός για να αναζητηθεί εφευρετικότητα σε μεμονωμένη εξαρτημένη αξίωση. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΜονΕφΘεσσ 48/2026: Ακατάσχετο το χρηματικό ποσό που έχει ταχθεί για την άμεση εξυπηρέτηση ειδικού δημόσιου σκοπού ή ειδικού σκοπού ΝΠΔΔ ή ειδικού σκοπού ΟΤΑ. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

Πολιτική δικονομία

ΑΠ 1749/2025: Υποχρέωση του δικαστηρίου να καλέσει διάδικο να συμπληρώσει παράλειψη καταβολής ενσήμου κατ’ άρθρο 227 ΚΠολΔ πριν τον δικάσει ερήμην – Παραβίαση του δικαιώματος της ακρόασης και της δικαστικής προστασίας – Ανάλωση του δικαστικού ενσήμου μετά από απόρριψη αγωγής με επάλληλες αιτιολογίες. (πηγή: www.qualex.gr).

ΑΠ 1597/2025: Ένορκες βεβαιώσεις. Υπέρβαση αριθμού. Λαμβάνονται υπόψη, εκτός εάν συντρέχει δικονομική βλάβη. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com)

ΑΠ Ολ 3/2026: Εκτίμηση απαλλακτικού βουλεύματος ως ιδιαίτερου ή μη αποδεικτικού μεσου στην πολιτική δίκη. Κατά την πλειοψηφία, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικού μέσου, διότι το απαλλακτικό βούλευμα αφορούσε ποινική αξιολόγηση επιμέρους περιστατικών περιορισμένου χρονικού διαστήματος και δεν είχε αποφασιστική αποδεικτική σημασία για την ευρύτερη αστική κρίση περί πολυετούς αδικοπρακτικής συμπεριφοράς αντίθετης στα χρηστά ήθη. Ενόψει και της γενικής αλλά σαφούς διαβεβαίωσης του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη όλα τα προσκομισθέντα έγγραφα, η Ολομέλεια απέρριψε τον λόγο αναίρεσης ως αβάσιμο. Η μειοψηφία, πάντως, θεώρησε ότι το βούλευμα είχε ιδιαίτερη αποδεικτική βαρύτητα και έπρεπε να μνημονευθεί και να αντικρουστεί ειδικά. (πηγή: www.qualex.gr).

ΤρΕφΠειρ 117/2026: Διεκδικητική αγωγή ΟΤΑ επί ακινήτου. Κοινοχρησία κατ’ αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα. Βάρος απόδειξης κυριότητας  ο ενάγων οφείλει να αποδείξει κυριότητα· αν δεν αποδειχθεί, δεν εξετάζεται η ένσταση ιδίας κυριότητας του εναγομένου. (πηγή: www.qualex.gr).

ΜονΕφΘεσσαλ 60/2026: Δεν συνιστά μεταβολή της ιστορικής βάσης της αγωγής, η παροχή διευκρινίσεων επ` αυτής με τις προτάσεις του ενάγοντος. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com)

Ποινικό δίκαιο

ΟλομΑΠ (Ποιν.) 1/2026: Το απόρρητο της επικοινωνίας καλύπτει τα εξωτερικά στοιχεία της επικοινωνίας και τις αποθηκευμένες επικοινωνίες. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΑΠ (Ποιν) 381/2026: Συκοφαντική δυσφήμηση – Αναφορά στον Δικηγορικό Σύλλογο σε βάρος δικηγόρου – Επιεικέστερες διατάξεις – Δεν εμπίπτουν στην έννοια του τρίτου τα πειθαρχικά όργανα του Δικηγορικού Συλλόγου. (πηγή: www.qualex.gr).

ΤρΕφΘεσ 77/2025: Προθεσμία άσκησης έφεσης. Κατά την αρχή ότι κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα (impossibilium nulla est obligatio), είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου όταν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος. Τα περιστατικά αυτά καθώς και τα μέσα που τα αποδεικνύουν οφείλει να αναφέρει εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο γιατί διαφορετικά, το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο. Προβολή των ανωτέρω με μεταγενέστερο υπόμνημα ή προφορικά κατά τη συζήτηση της έφεσης είναι απαράδεκτη. Ανώτερη βία είναι κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός το οποίο δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης, ενώ ανυπέρβλητο κώλυμα είναι εκείνο, το οποίο δεν οφείλεται οπωσδήποτε σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο. Προϋπόθεση της εκπρόθεσμης άσκησης του ενδίκου μέσου που εκδόθηκε με απόντα τον κατηγορούμενο είναι η έγκυρη επίδοση αυτής. Αν η επίδοση είναι άκυρη, δεν αρχίζει η προθεσμία που ορίζει ο νόμος και η έφεση ασκείται εμπρόθεσμα. Κηρύσσεται απαράδεκτη η έφεση του ερήμην καταδικασθέντος καθώς η επίδοση αποσπάσματος της καταδικαστικής αποφάσεως στην δηλωθείσα κατοικία ήταν σύννομη, χωρίς να αποδειχθεί η συνδρομή περιστατικών ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος που να εμπόδισαν την εμπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΑΠ (Συμβ) 315/2026: Κανονισμός αρμοδιότητας και άρση αποφατικής σύγκρουσης μεταξύ τακτικών ποινικών και στρατιωτικών δικαστηρίων σε υπόθεση σωματικής βλάβης από αμέλεια. Κατηγορούμενος στρατιωτικός με την ιδιότητα του αντιδημάρχου. Αρμοδιότητα στρατιωτικών δικαστηρίων. (πηγή: www.qualex.gr).

ΑΠ (Συμβ) 204/2026: Αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητας μεταξύ κοινών ποινικών και στρατιωτικών δικαστηρίων. Κατηγορούμενος στρατιωτικός σε άδεια ανατροφής τέκνου άνω του τριμήνου. Άρση της σύγκρουσης υπέρ των τακτικών ποινικών δικαστηρίων.  Κατά το άρθρο 193 παρ. 2 ΣΠΚ, οι στρατιωτικοί υπάγονται στα κοινά ποινικά δικαστήρια για μη στρατιωτικά εγκλήματα που διαπράττουν κατά τη διάρκεια άδειας, αργίας ή διαθεσιμότητας, όταν αυτή υπερβαίνει τους τρεις μήνες. (πηγή: www.qualex.gr).

Προσωπικά δεδομένα

Απόφαση ΕΔΔΑ της 23.06.2026, Acar κατά Τουρκίας (προσφ. αριθ. 20039/22): Η εξακολουθούσα τήρηση δεδομένων ποινικής καταδίκης σε βάση δεδομένων της αστυνομίας, μετά τη διαγραφή από το ποινικό μητρώο, συνιστούσε επέμβαση στην ιδιωτική ζωή, η οποία δεν ήταν «σύμφωνη προς τον νόμο»: η οδηγία αποτελούσε κατώτερης τυπικής ισχύος κανονιστική πράξη της εκτελεστικής εξουσίας, ενώ το άρθρο 20 του εγχώριου Συντάγματος απαιτούσε νομοθετική ρύθμιση, η δε εξουσιοδοτική διάταξη, δεν περιείχε συγκεκριμένες αρχές, διαδικασίες ή εγγυήσεις για τη διατήρηση και χρήση τέτοιων δεδομένων. Επιπλέον, η οδηγία ουδέποτε δημοσιεύθηκε, καθιστώντας αδύνατο τον έλεγχο της προσβασιμότητας, της προβλεψιμότητας και των ελάχιστων εγγυήσεων κατά της αυθαιρεσίας. (πηγή: www.echrcaselaw.com).

Ατομικά δικαιώματα

ΔΕΕ 18.6.2026, C-522/24, Ministero della Difesa: Υποχρέωση εμβολιασμού των στρατιωτικών. Η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ του στρατιωτικού και του πολιτικού προσωπικού του Υπουργείου Άμυνας βασίζεται στην υπαγωγή σε διαφορετική επαγγελματική κατηγορία, δηλαδή σε λόγο ο οποίος δεν συγκαταλέγεται στους προβλεπόμενους από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το δίκαιο της Ένωσης αποσκοπεί επίσης στην καταπολέμηση των έμμεσων διακρίσεων στον τομέα της εργασίας, δηλαδή των διακρίσεων εκείνων που, αν και ουδέτερες εκ πρώτης όψεως, ενδέχεται να συνεπάγονται δυσμενή μεταχείριση ενός προσώπου λόγω της θρησκείας ή των φιλοσοφικών ή πνευματικών πεποιθήσεών του, μεταξύ άλλων. Η αμφισβήτηση της ορθότητας των επιλογών του νομοθέτη στον τομέα της δημόσιας υγείας δεν εμπίπτει στην έννοια «πεποιθήσεως», αλλά συνιστά γνώμη η οποία δεν λαμβάνεται υπόψη από την εφαρμοζόμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ελλείψει οιασδήποτε σύνδεσης της επίμαχης υποχρέωσης εμβολιασμού με το δίκαιο της Ένωσης, δεν δύναται να διαπιστωθεί παραβίαση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος εφαρμόζεται στα κράτη μέλη μόνο στο πλαίσιο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

ΑΠ 6/2026: Προσβολή προσωπικότητας της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας από δηλώσεις και αναρτήσεις διακεκριμένου αθλητή, ο οποίος, στο πλαίσιο δημόσιας συζήτησης για μεταρρυθμίσεις στον αθλητισμό, είχε χαρακτηρίσει την Ομοσπονδία με εκφράσεις όπως «ανήθικη», «τέρας», φορέα «διαφθοράς», «κατάχρησης εξουσίας» και «διασπάθισης δημοσίου χρήματος». Το Εφετείο έκρινε ότι οι εκφράσεις αυτές συνιστούσαν αξιολογικές κρίσεις με εξυβριστικό χαρακτήρα, προσβλητικές για την τιμή, τη φήμη και την αξιοπιστία της Ομοσπονδίας, απέρριψε δε την ένσταση περί δικαιολογημένου ενδιαφέροντος και επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Ο Άρειος Πάγος αναίρεσε την απόφαση, κρίνοντας ότι το Εφετείο παρέλειψε να εφαρμόσει το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ περί ελευθερίας της έκφρασης. Ειδικότερα, ενώ ορθώς δέχθηκε ότι οι επίμαχες διατυπώσεις αποτελούσαν αξιολογικές κρίσεις και όχι ισχυρισμούς γεγονότων, δεν εξέτασε αν αυτές στηρίζονταν σε επαρκή πραγματική βάση, ούτε αν εντάσσονταν σε δημόσιο διάλογο για ζήτημα γενικότερου κοινωνικού και αθλητικού ενδιαφέροντος. Το ανώτατο δικαστήριο υπογράμμισε ότι όταν η κριτική αφορά πρόσωπα ή φορείς που δραστηριοποιούνται στη δημόσια σφαίρα, τα όρια της ανεκτής κριτικής είναι ευρύτερα και απαιτείται στάθμιση μεταξύ της προστασίας της φήμης και της ελευθερίας της έκφρασης. Κατά συνέπεια, κρίθηκε ότι η υπόθεση έπρεπε να επανεξεταστεί υπό το πρίσμα της ΕΣΔΑ, με έλεγχο του κατά πόσο οι επίμαχες αξιολογικές κρίσεις διέθεταν επαρκές πραγματικό υπόβαθρο και αν η επιβολή αστικής ευθύνης ήταν συμβατή με την προστασία της ελεύθερης δημόσιας έκφρασης. (πηγή: www.qualex.gr).

ΜΠρΑθ (ΕΚΟΥΣΙΑ) 2631/2026: Αίτηση υιοθεσίας ανηλίκων τέκνων βάσει γάμου ομόφυλων συζύγων. Κατοχύρωση διά του Ν. 5089/2024 της ισότητας των ετερόφυλων και ομόφυλων ζευγαριών στον γάμο αλλά και της απαγόρευσης διακρίσεων για λόγους φύλου τόσο στο οικογενειακό δίκαιο, στις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και την αγορά εργασίας. Η επέκταση της δυνατότητας σύναψης γάμου και στα πρόσωπα ίδιου φύλου συνεπάγεται την εφαρμογή των διατάξεων περί υιοθεσίας και στα ομόφυλα ζευγάρια. Η αντίθετη άποψη αντίκειται στην ΕΣΔΑ. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com)

Απόφαση ΕΔΔΑ της 23.06.2026 Dotani κατά Ελλάδας  (προσφ. αριθ. 31077/23) Οικογενειακή επανένωση πρόσφυγα και διοικητική αδράνεια λόγω μη πιστοποιημένων εγγράφων. Η Υπηρεσία Ασύλου, ως μόνη αρμόδια αρχή για την εξέταση του αιτήματος, απείχε πλέον των επτά ετών από την έκδοση απόφασης, εμμένοντας στην απαίτηση προσκόμισης δεόντως πιστοποιημένων δικαιολογητικών. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι ελληνικές αρχές δεν προέβησαν σε εξατομικευμένη, ισορροπημένη και εύλογη εκτίμηση: δεν αξιολόγησαν άλλα αποδεικτικά στοιχεία, δεν αναζήτησαν εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένων λύσεων σχετικών με τα ταξιδιωτικά έγγραφα, δεν συνεκτίμησαν το βέλτιστο συμφέρον των ανήλικων τέκνων ούτε την αντικειμενική αδυναμία του προσφεύγοντος να προσκομίσει τα απαιτούμενα δεόντως πιστοποιημένα έγγραφα, ούτε τα ανυπέρβλητα εμπόδια στη συμβίωση της οικογένειας στο Αφγανιστάν. Η μη αναγνώριση του καθεστώτος των Ταλιμπάν δεν θεωρήθηκε, αφ’ εαυτής, εξαιρετική περίσταση ικανή να δικαιολογήσει την προσβολή του δικαιώματος. Tο ΕΔΔΑ  ομόφωνα διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 ΕΣΔΑ, έκρινε ότι δεν συντρέχει λόγος χωριστής εξέτασης του άρθρου 14 σε συνδυασμό με το άρθρο 8, και διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 13 σε συνδυασμό με το άρθρο 8 λόγω απουσίας αποτελεσματικού εσωτερικού ένδικου βοηθήματος. (πηγή: www.echrcaselaw.com).