Δημόσιες συμβάσεις

ΔΕΕ 16.4.2026, Sof Medica, C-568/24: Οι αναθέτουσες αρχές δεν υποχρεούνται να συμπεριλάβουν στα έγγραφα της σύμβασης, κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της προκήρυξης σύμβασης, τους αντικειμενικούς δικαιολογητικούς λόγους θέσπισης των τεχνικών προδιαγραφών. Οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν να θεσπίζουν προδιαγραφές σχετικές με διαστάσεις ή το βάρος ή τον τρόπο παραγωγής, χωρίς να θέτουν τον όρο «ή ισοδύναμο», εκτός αν, υπό το πρίσμα των εγγράφων διαδικασίας σύναψης σύμβασης, οι εν λόγω απαιτήσεις απορρέουν αναπόφευκτα από το αντικείμενο της σύμβασης. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu, βλ. και άρθρο Β. Χατζηγιαννάκη της 21.4.2026 σε nbdaily).

ΕλΣυν Ολ. 174/2026: Αυτοτέλεια των λόγων αποκλεισμού. Υποχρέωση της διενεργούσας αρχής να εκτιμήσει πρωτογενώς και να αιτιολογήσει ρητώς και ειδικώς εάν συντρέχει ο λόγος αποκλεισμού της απόκρυψης πληροφοριών, έστω και αν ο συντρέχων με αυτόν λόγος αποκλεισμού, που αφορά στη στρέβλωση του ανταγωνισμού κρίθηκε από τη διενεργούσα αρχή ότι έχει θεραπευτεί με τα επανορθωτικά μέτρα που δήλωσε η εταιρεία αυτή (μειοψ.) (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΕλΣυν Ολ. 1774/2025: Νομιμότητα τροποποίησης δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο συμπληρωματικές υπηρεσίες, για τις οποίες η αναθέτουσα αρχή προσφεύγει στον ανάδοχο της αρχικής σύμβασης κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής της, λόγω της επιτακτικής ανάγκης εναρμόνισης των συστημάτων με το νέο ενωσιακό δίκαιο και της διασφάλισης των δημοσίων εσόδων. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΕλΣυν Ολ. 1773/2025: Αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας και ειδικότερα του προσδιορισμού, κατά είδος και ποσότητα, των αναγκών για την ικανοποίηση των οποίων διενεργείται η ελεγχόμενη προμήθεια συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια η οποία καθιστά πλημμελή τη διαγωνιστική διαδικασία στο σύνολό της. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com).

ΣτΕ Στ’ 499/2026: Έννομο συμφέρον ακύρωσης της απόφασης της ΕΑΔΗΣΥ, παρά το γεγονός ότι κατ’ αποδοχή άλλης προσφυγής ακυρώθηκε η διακήρυξη που είχε αποτελέσει αντικείμενο της προσφυγής της αιτούσης για τους ίδιους λόγους, αφού διατηρείται το βλαπτικό αποτέλεσμα για την αιτούσα που συνίσταται στην κατάπτωση του παραβόλου. Η κρίση της ΕΑΔΗΣΥ ότι δεν αποδείχθηκε το έννομο συμφέρον της αιτούσης να προβάλει την πλημμέλεια περί μη τμηματοποίησης, επειδή παρέλειψε στην προσφυγή της ν’ αναφέρει τα είδη που η ίδια διαθέτει στην αγορά, και να εξειδικεύσει [ανά έκαστο εκ των τεσσάρων τμημάτων] τα προϊόντα που προσφέρει, καθώς και τις κατηγορίες των προϊόντων που η ίδια δεν ήταν σε θέση να προσφέρει είναι εσφαλμένη. Κατά την ανάπτυξη των λόγων της προσφυγής  ο αιτών προσδιόρισε σε ποια τμήματα θέλει να συμμετάσχει και άρα μπορεί να διαθέσει από την ειδική μνεία των ανωτέρω τεσσάρων ειδών κατά την ανάπτυξη του τέταρτου λόγου. Όφειλε, λοιπόν, η ΕΑΔΗΣΥ ν᾿ αποβλέψει στο σύνολο των αιτιάσεων της προδικαστικής προσφυγής, δοθέντος ότι δεν απαιτείται πανηγυρική διατύπωση των ισχυρισμών περί της βλάβης που υφίσταται ο προσφεύγων οικονομικός φορέας σε ειδική προς τούτο ενότητα εκάστου λόγου της προσφυγής, αλλ’ αρκεί η βλάβη του αυτή, να συνάγεται ευχερώς από το σύνολο των αιτιάσεων. Παρέλκει η αναπομπή της υπόθεσης στην ΕΑΔΗΣΥ, εφόσον η διακήρυξη έχει ακυρωθεί. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ Δ’ 1222/2025: Σε περίπτωση που η δικάσιμος της αίτησης αναστολής ακύρωσης ορίζεται σε χρόνο μικρότερο των 30 ημερών και άρα και η κοινοποίηση στην αιτούσα της πράξης ορισμού δικασίμου και εισηγητή δεν έλαβε χώρα τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο, όπως ορίζεται στο άρθρο 21 παρ. 1 περ. β΄ και γ΄ του π.δ. 18/1989, το πληρεξούσιο της αιτούσης προσκομίζεται νομίμως και παραδεκτώς μέχρι της συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο. Ο ισχυρισμός ότι η αίτηση αναστολής – ακύρωσης είναι απαράδεκτη επειδή έγινε προς δικηγορική εταιρεία που δεν είχε οριστεί ακόμη αντίκλητος πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως διότι δεν προκύπτει ούτε η παρεμβαίνουσα προβάλλει ότι υπέστη οποιαδήποτε δικονομική βλάβη από την κατά τα ως άνω κοινοποίηση της κρινομένης αιτήσεως στην εν λόγω δικηγορική εταιρεία, η οποία ορίσθηκε, πράγματι, εν συνεχεία, με το δικόγραφο της παρεμβάσεως ως αντίκλητός της, ενώ δικηγόροι εταίροι της ως άνω δικηγορικής εταιρείας εκπροσώπησαν την παρεμβαίνουσα τόσο στις δύο προηγούμενες υποθέσεις που συζητήθηκαν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και αφορούσαν τον ένδικο διαγωνισμό, όσο και στην παρούσα υπόθεση   (πηγή: www.adjustice.gr).

ΔΕφΑθ 898/2025: Προσφορά που φαίνεται ασυνήθιστα χαμηλή δεν απορρίπτεται αυτομάτως αλλά πρέπει να ακολουθείται η προβλεπόμενη κατ’ άρθρο 88 ν. 4412/2016 διαδικασία ελέγχου κατόπιν ακρόασης του προσφέροντος, κατ’ απαίτηση και του Ενωσιακού Δικαίου.  Η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. διαπίστωσε νομίμως, ενόψει της προβολής ειδικών ισχυρισμών και της ύπαρξης επαρκών ενδείξεων, ικανών να δημιουργήσουν αμφιβολία ως προς τη φερεγγυότητα της προσφοράς της αιτούσας, ότι αυτή υπολόγισε κόστος αναλωσίμων για την εκτέλεση της σύμβασης, το ύψος του οποίου εμφαίνεται ανεπαρκές ώστε η προσφορά της να εμφανίζεται ασυνήθιστα χαμηλή.    Εντούτοις, έπρεπε να της παράσχει τη δυνατότητα να αιτιολογήσει ενώπιον της αναθέτουσας αρχής τη σοβαρότητα της προσφοράς της.    Κρίση ότι η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., κατά παράβαση του νόμου, υπερέβη την αρμοδιότητά της και άσκησε πρωτογενή έλεγχο στην οικονομική προσφορά της αιτούσας, δεχόμενη ότι αυτή είναι απορριπτέα άνευ ετέρου, λόγω υποκοστολόγησης του κόστους αναλωσίμων, παραλείποντας να αναπέμψει την υπόθεση στην αναθέτουσα αρχή, προκειμένου να ασκήσει νομίμως την εν λόγω αρμοδιότητά της.  (πηγή: www.adjustice.gr).

ΔΕφΑθ 598/2025: Η τμηματοποίηση (ή μη) της σύμβασης επαφίεται, κατ’ αρχήν, σύμφωνα με το άρθρο 59 ν. 4412/2016, στην διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής και ελέγχεται μόνο όσον αφορά στην τυχόν υπέρβαση των άκρων ορίων της. Αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι η αναθέτουσα αρχή δεν παρέθεσε κατά προσήκοντα τρόπο στη Διακήρυξη συγκεκριμένα στοιχεία και επαρκή αιτιολογία για την πρόκριση του ενιαίου της σύμβασης. Η θέσπιση στη διακήρυξη συγκεκριμένων προδιαγραφών αναγκαίων κατά την εκτίμηση της αναθέτουσας αρχής δεν παραβιάζει, αυτή και μόνη, τους κανόνες του ανταγωνισμού. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΔΕφΘεσσ 158/2026: Η άσκηση της αρμοδιότητας της ΕΑΔΗΣΥ να αποφαίνεται επί προδικαστικών προσφυγών οριοθετείται αυστηρά από χρονικής άποψης, δεδομένου ότι στην Αρχή τίθεται αποκλειστική προθεσμία 20 ημερών (άρθρο 367 παρ.1 του ν.4412/2016) από την ημέρα εξέτασης της προδικαστικής προσφυγής, προκειμένου να αποφανθεί επ’ αυτής, με αποτέλεσμα, μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας αυτής, η αρμοδιότητα της Αρχής να εξαντλείται και να μην υφίσταται δυνατότητα επανόδου της επί της προδικαστικής προσφυγής, παρά μόνο μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης και σε συμμόρφωση προς την απόφαση αυτή, ακόμη και αν δεν έχουν παρέλθει οι 60 ημέρες από την άσκηση της προσφυγής, δεδομένου ότι οι προθεσμίες των 40 ημερών για την εξέταση της προσφυγής και 20 ημερών για την έκδοση της απόφασης τίθενται αυτοτελώς.

ΕΑΔΗΣΥ 1302/2025: Νόμιμο λόγο ματαίωσης διαγωνιστικής διαδικασίας μπορεί κατ’ αρχήν να συνιστά και η έκλειψη ή απώλεια των πηγών χρηματοδότησης, υπό τους ειδικότερους χρονικούς ή τυχόν άλλους όρους διάθεσής τους. Στην σχετική απόφαση ματαίωσης πρέπει να παρατίθενται συγκεκριμένα οικονομικά δεδομένα, καθώς δεν αρκεί η γενική αναφορά στην έλλειψη των αναγκαίων πόρων, δεδομένου, μάλιστα, ότι η κίνηση της διαδικασίας του διαγωνισμού προϋποθέτει, καταρχήν, ότι η Διοίκηση έχει προβεί σε μια αρχική εκτίμηση σχετικά με τη δαπάνη που θα προκληθεί από την ανάθεση της σύμβασης, καθώς και τον τρόπο κάλυψης της δαπάνης αυτής. Καθίσταται βέβαιη η ουσιώδης μεταβολή των οικονομικών παραμέτρων και δη η έλλειψη των αναγκαίων πιστώσεων λόγω επικείμενης απένταξης έργου, λόγω μη ολοκλήρωσης εντός του καθορισθέντος χρονοδιαγράμματος. Τα παραπάνω δεδομένα, σε συνδυασμό με την αδυναμία της Αναθέτουσας Αρχής να εξασφαλίσει τη χρηματοδοτική της κάλυψη από ίδιους πόρους, συνιστούν ουσιώδη μεταβολή των οικονομικών παραμέτρων αποτελούν νόμιμο λόγο ματαίωσης. Δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η επίμαχη διαγωνιστική διαδικασία βρισκόταν σε ώριμο στάδιο (το μόνο στάδιο που ήταν σε εκκρεμότητα, ήταν αυτό της υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης του προσωρινού μειοδότη), καθώς οι διατάξεις του άρθρου 106 ν. 4412/2016 δεν περιορίζουν χρονικά το δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής να ματαιώσει την διαδικασία ανάθεσης. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

Διοικητικό δίκαιο

ΣτΕ Ολ 295/2026: Αυτοδίκαιη άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης. Αίτηση διατήρησης από τον καθ’ ου. Διακριτική ευχέρεια αποδοχής από τη Διοίκηση. Δυνατότητα του υπέρ ου η απαλλοτρίωση να εκδώσει αυτεπαγγέλτως βεβαιωτική πράξη περί αυτοδίκαιης άρσης της απαλλοτρίωσης. Παραπομπή στο ΑΕΔ προς άρση της αμφισβήτησης ενόψει αντίθετης κρίσης του Αρείου Πάγου. (πηγή: www.qualex.gr).

ΣτΕ Γ’ 160/2026: Αίτηση ακυρώσεως κατά απόφασης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου με την οποία απερρίφθη υποψηφιότητα Εφέτη για τη θέση του Ευρωπαίου Εισαγγελέα. Απορρίπτεται ως απαράδεκτη, διότι στρέφεται κατά πράξης δικαστικής αρχής. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ Στ’ 2482/2025: Δεν υπέχει αλληλέγγυα ευθύνη για φορολογικά χρέη ΑΕ ο Πρόεδρος ΔΣ που δεν είναι ταυτόχρονα διευθυντής, διαχειριστής, διευθύνων σύμβουλος, εκκαθαριστής ή νόμιμος εκπρόσωπος, ακόμη και αν του είχαν ανατεθεί καθήκοντα εκπροσώπησης ενώπιον των φορολογικών αρχών. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΣτΕ Ε’ 34/2026 7μ: Από το σύνολο των διατάξεων του ενωσιακού δικαίου συνάγεται ότι η ανάπτυξη των έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας προωθείται ως αναπόσπαστο τμήμα των έργων ΑΠΕ, χαρακτηριζόμενα ως “συντοπιζόμενα” έργα υποδομής δικτύου. Από τις διατάξεις του εθνικού δικαίου συνάγεται ότι, η χωροθέτηση των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με το σύστημα των συσσωρευτών, ακολουθεί χωρικά και λειτουργικά τη χωροθέτηση των σταθμών ΑΠΕ, τόσο ως “συντοπιζόμενη δραστηριότητα” σε σχέση με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ενωσιακή νομοθεσία, όσο και ως δραστηριότητα διασυνδεόμενη με το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας με σκοπό την ομαλή και εξισορροπημένη ενσωμάτωση της ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτό. Συνακολούθως, και η περιβαλλοντική αδειοδότηση των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ακολουθεί τα κριτήρια κατάταξης των έργων ΑΠΕ. (πηγή: nomosphysis.org.gr).

ΣτΕ Ε’ 463/2026: Προεδρικό διάταγμα για τη χωροθέτηση και λειτουργία τουριστικών λιμένων έχει διττό χαρακτήρα: αφενός κανονιστικό και ατομικό ως προς τον χωροταξικό σχεδιασμό και αφετέρου ατομικό ως προς την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων, τα οποία όμως είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Η εξηκονθήμερη προθεσμία αρχίζει από τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ η τήρηση διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης στο πλαίσιο της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν επηρεάζει την έναρξη της προθεσμίας για την προσβολή του διατάγματος, ακόμη και ως προς το σκέλος των περιβαλλοντικών όρων. Παραπομπή στην 7μελή. (πηγή: www.qualex.gr).

ΣτΕ Γ’ 1749/2025: Διαγωνισμός πρόσληψης στην ΕΥΠ. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας που συνδέονται με τη λοχεία και αποδεικνύονται ιατρικώς, η Διοίκηση οφείλει να διερευνά εναλλακτικούς τρόπους εξέτασης, όπως σύντομη αναβολή, εξέταση σε τόπο πλησίον της κατοικίας της υποψήφιας ή άλλον πρόσφορο τρόπο που να διασφαλίζει το αδιάβλητο της διαδικασίας. Η προστασία της μητρότητας δεν αντίκειται στις αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας, αλλά επιβάλλει εύλογη προσαρμογή της διαδικασίας ώστε να μην αποκλείεται γυναίκα για λόγους που συνδέονται ακριβώς με τη μητρότητα. (πηγή: www.qualex.gr).

ΔΕΕ [Τμ.Μειζ.Συνθ.], 21.4.2026, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit κ.λπ., C-155/24: Τα διεθνή πρότυπα (ISO) πρέπει να είναι ελεύθερα προσβάσιμα στο πλαίσιο ενός καθεστώτος γενικής, πραγματικής, δωρεάν και μη εισάγουσας διακρίσεις πρόσβασης. Ακόμη και αν αυτά προστατεύονται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, το δημόσιο συμφέρον υπερισχύει των συμφερόντων που προβάλλει ενδεχομένως ο οργανισμός τυποποίησης. Η Ένωση επιβαρύνεται με τις δαπάνες που συνδέονται με την παροχή πρόσβασης στην επίσημη και αυθεντική έκδοση των εν λόγω προτύπων. Ιδιώτης ο οποίος είχε πρόσβαση στα πρότυπα δεν δύναται, προκειμένου να διαπιστωθεί δικαστικώς η μη συμμόρφωση των επιπέδων εκπομπών των ουσιών των τσιγάρων που παρασκευάζονται ή διατίθενται στην αγορά από επιχειρήσεις εντός των κρατών μελών, να επικαλεστεί μεθόδους μέτρησης διαφορετικές από τις προβλεπόμενες από τα ίδια ως άνω πρότυπα ISO. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

ΣτΕ Δ΄ 605/2026: Διαδικασία αξιολόγησης προτάσεων συμμετοχής στην διεθνή έκθεση Biennale Βενετίας. Δεν είναι νόμιμη η μερική μόνο αποχή μέλους συλλογικού οργάνου εφόσον λαμβάνει χώρα συγκριτική αξιολόγηση προτάσεων. Για τη στοιχειοθέτηση λόγου εξαίρεσης ή αποχής μέλους συλλογικού οργάνου δεν αρκεί η οποιαδήποτε συναδελφική ή προσωπική ή επαγγελματική σχέση προς κρινόμενο υποψήφιο, αλλά πρέπει να τεκμηριώνεται ιδιαίτερος δεσμός, πρόσφορος να δημιουργήσει εύλογες υπόνοιες ότι το μέλος του οργάνου έχει ήδη σχηματισμένη και, συνεπώς, προκατειλημμένη γνώμη για τον υποψήφιο, τον οποίο πρόκειται να κρίνει. Υποχρεωτική η παράθεση αιτιολογίας και σε περίπτωση εκφοράς καλλιτεχνικών – εικαστικών κρίσεων. Στην περίπτωση εκφοράς τέτοιων κρίσεων η υποχρέωση αιτιολόγησης παραμένει ενεργή, ο δε όμως εν συνεχεία διενεργούμενος δικαστικός έλεγχος περιορίζεται σε «εξωτερικό» (minimum) έλεγχο νομιμότητας, ο οποίος περιλαμβάνει, μέσω του ελέγχου της αιτιολογίας, τον έλεγχο της ορθής ερμηνείας και εφαρμογής των κρίσιμων διατάξεων της σχετικής νομοθεσίας, τον έλεγχο της επάρκειας της αιτιολογίας σε σχέση με τα στοιχεία του φακέλου και την εξέταση ισχυρισμών περί εκφοράς κρίσεων κατά πλάνη περί τα πράγματα από την διοίκηση.(πηγή: www.adjustice.gr).

Διοικητική δικονομία

ΣτΕ Δ΄ 605/2026: Σε περίπτωση επίσπευσης, κατόπιν τροποποίησης της αρχικής πράξης ορισμού δικασίμου, της συζητήσεως ενδίκου βοηθήματος ή μέσου με απευθείας εισαγωγή στο ακροατήριο, κατά την διαδικασία του άρθρου 20Α του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8), είναι αναλόγως εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 27 παρ. 1 α) εδάφιο β΄ του ιδίου π.δ/τος και, επομένως, το συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο πρέπει να προσκομίζεται από τους διαδίκους μέχρι τη συζήτηση και όχι δεκαπέντε (15) πλήρεις ημέρες πριν από αυτή. (πηγή: www.adjustice.gr).

ΤρΔΠρΘεσ 72/2026 (Ακυρ): Απόρριψη ως εκπρόθεσμης προσφυγής κατά απόφασης Περιφερειακού Γραφείου Ασύλου λόγω πλημμελούς παροχής δωρεάν νομικής συνδρομής. Υποβολή προδικαστικού ερωτήματος στο ΔΕΕ σχετικά με τη συμφωνία απόρριψης της προσφυγής με τα άρθρα 46 Οδηγίας 2013/32/ΕΕ και 47 Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. (πηγή: www.qualex.gr).

Αστικό δίκαιο

ΔΕΕ [Τμ.Μειζ.Συνθ], 14.4.2026, Obadal, C-418/24: Διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου: δεν κρίνονται σύμφωνες με το δίκαιο της Ένωσης οι κυρώσεις που προβλέπονται στην Ισπανία (η μετατροπή των εν λόγω συμβάσεων σε «σχέση εργασίας αορίστου χρόνου μη μόνιμης απασχόλησης», η καταβολή αποζημιώσεων στον εργαζόμενο κατά τη λύση της σχέσης εργασίας, το καθεστώς ευθύνης της δημόσιας διοίκησης και η οργάνωση διαδικασιών επιλογής στο πλαίσιο των οποίων λαμβάνονται υπόψη η προηγούμενη πείρα και η προϋπηρεσία των εργαζομένων) σε περίπτωση καταχρηστικής σύναψης διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

ΔΕΕ 30.4.2026, VHC 2 Seniorenresidenz und Pflegeheim gGmbH, C‑127/24: H έννοια «παρουσίαση στο κοινό» δεν καλύπτει την ταυτόχρονη, χωρίς μεταβολές και περικοπές, αναμετάδοση από τον φορέα εκμετάλλευσης ενός οίκου ευγηρίας ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων που λαμβάνονται μέσω δορυφορικής εγκατάστασης λήψης η οποία, μέσω του εγκατεστημένου στο ίδρυμα καλωδιακού δικτύου, συνδέεται με τις υφιστάμενες στα δωμάτια των ενοίκων συνδέσεις τηλεοράσεως και ραδιοφώνου. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

ΑΠ 2023/2025: Συνταγματικότητα κατάργησης επιδομάτων εορτών και αδείας δημοσίων υπαλλήλων δυνάμει του ν. 4093/2012. Η διάταξη  της περίπτωσης 1 της υποπαρ.  Γ.1  της παρ.  Γ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 δεν αντίκειται στην κατοχυρωμένη από το άρθρο 25 παρ.  1  του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας ούτε στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ· η διάταξη δεν αντίκειται στα άρθρα 4 παρ. 5 και 25 παρ. 4 του Συντάγματος, δεδομένου ότι πρόκειται για  μέτρο  που  αφορά όλους τους υπαλλήλους του Δημοσίου  και  του  ευρύτερου δημόσιου τομέα, καθώς επίσης των ΟΤΑ και των ΝΠΙΔ, που ανήκουν στους ΟΤΑ, ενώ διαφορετικό είναι το ζήτημα της χορήγησης των επιδομάτων εορτών και αδείας στους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι  αποτελούν  διαφορετική  κατηγορία, σε βάρος της οποίας έχουν επιβληθεί άλλα οικονομικής φύσεως μέτρα, ενόψει δε των ανωτέρω, δεν αντίκειται η  εν λόγω διάταξη στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1, 22, 23 και 106 παρ. 1 του Συντάγματος. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΑΠ 1183/2025: Συμβατική δέσμευση του εργαζομένου να μην ασκεί, μετά τη λύση της σύμβασης εργασίας, επαγγελματική δραστηριότητα όμοια με αυτή του πρώην εργοδότη του, ή να μην απασχοληθεί σε επιχείρηση που είναι ανταγωνιστική του πρώην εργοδότη. Η ρήτρα αυτή είναι έγκυρη εφόσον δεν συνιστά υπέρμετρη δέσμευση της ελευθερίας του εργαζομένου. Ειδικότερα, το κύρος της ρήτρας αυτής εξαρτάται από τη διάρκειά της, την τοπική της έκταση και το είδος της επαγγελματικής δραστηριότητας που απαγορεύθηκε συμβατικά. Ρήτρες μη ανταγωνισμού που δεν προβλέπουν περιορισμό της μετασυμβατικής απαγόρευσης σε ορισμένη γεωγραφική περιοχή είναι προφανώς άκυρες. Πρακτικά εξαναγκάζουν τον εργαζόμενο να παραιτηθεί από την άσκηση του επαγγέλματός του. Η συμφωνία που απαγορεύει στον εργαζόμενο τον ανταγωνισμό μετά τη λύση της σύμβασης, δεν πρέπει και δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη όταν για τη σχετική δέσμευση του εργαζομένου δεν προβλέφθηκε ως αντάλλαγμα η καταβολή από την πλευρά του εργοδότη μίας εύλογης αποζημίωσης. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΜΕφΑθ 4334/2025: Κριτήρια και μέθοδος του ελέγχου νομιμότητας ρητρών μετασυμβατικής απαγόρευσης ανταγωνισμού σε συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας. Έλεγχος νομιμότητας των ρητρών σε δύο στάδια.  Κατά το πρώτο στάδιο ελέγχεται αν υπάρχει άξιο προστασίας συμφέρον της ενάγουσας εργοδότριας εταιρείας που να δικαιολογεί καταρχήν την επιθυμία της να απαλλαγεί από την ανταγωνιστική δραστηριότητά. Κατά το δεύτερο στάδιο ελέγχεται αν η ρήτρα πληροί τις προϋποθέσεις της αρχής της διαφάνειας και αν είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, βάσει των κριτηρίων της χρονικής έκτασης της απαγόρευσης, της τοπικής έκτασής της και της καταβολής οικονομικού ανταλλάγματος εκ μέρους της εργοδότριας. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

Πολιτική δικονομία

ΑΠ 2023/2025: Η  προθεσμία  της αναίρεσης στην περίπτωση που δεν επιδόθηκε η πρωτόδικη απόφαση, είναι συνολικά τέσσερα (4) χρόνια, δύο  για  να  περάσει  η  προθεσμία της έφεσης και να γίνει τελεσίδικη  η  απόφαση  και  άλλα  δύο χρόνια από την ημέρα που η απόφαση έγινε τελεσίδικη. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΤρΕφΘρακ 21/2026: Ακύρωση διαταγής πληρωμής λόγω μη προσκομιδής νομίμως επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων. (πηγή: www.sakkoulas-online.gr).

ΜΕφΠειρ 90/2026: Ο νικήσας εναγόμενος έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει έφεση, αν η αγωγή εσφαλμένα απορρίφθηκε για τυπικό λόγο (λ.χ. αοριστία, έλλειψη εννόμου συμφέροντος), ενώ έπρεπε να απορριφθεί για ουσιαστικό δηλαδή ως νόμω ή ουσία αβάσιμη, πράγμα που είχε ζητήσει ή αν απορρίφθηκε ως νόμω αβάσιμη, αντί να απορριφθεί ως ουσία αβάσιμη ή αν απορρίφθηκε κατά παραδοχή ένστασης συμψηφισμού ή κατάχρησης δικαιώματος αντί να απορριφθεί ως αναπόδεικτη. Αν δεν υπάρχει έννομο συμφέρον του εκκαλούντος, η έφεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη και αυτεπαγγέλτως κατ’ άρθρο 73 ΚΠολΔ. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com)

Ποινικό δίκαιο

ΑΠ 1416/2025 (Ποιν): Η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας πρέπει να ερευνάται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση σε συνδυασμό με το ύψος της ποινής που έχει επιβληθεί και τη μικρή ή μεγάλη απαξία της αξιόποινης πράξης, εφόσον και αυτή αποτελεί ένα από τα κριτήρια, των οποίων η συνεκτίμηση διαμορφώνει την κρίση του δικαστηρίου για την υπέρβαση ή μη της αρχής της αναλογικότητας. Το Δικαστήριο δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη κατά το Σύνταγμα και τον ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ως προς την επιμέτρηση της ποινής και εσφαλμένα ερμήνευσε και εφήρμοσε την ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 79 του ΠΚ, καθόσον α) περιέλαβε, ως στοιχείο που λειτούργησε εις βάρος των κατηγορουμένων τη φυλετική καταγωγή αυτών (ρομά), σε αντίθεση με όσα ορίζει το Σύνταγμα κατά τις διατάξεις του οποίου απαγορεύεται η άνιση μεταχείριση φυσικού προσώπου λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής β) για την εκτίμηση των συνεπειών της ποινής τους κατηγορούμενους και τους οικείους του δεν έλαβε υπόψη τα προσκομισθέντα και αναγνωσθέντα πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, διαλαμβάνοντας ότι η οικογενειακή τους κατάσταση δεν προέκυψε από κανένα επίσημο έγγραφο γ) για την εκτίμηση της βαρύτητας της πράξης τους, έλαβε υπόψη τη βλάβη που αυτή προξένησε στον παθόντα δεχόμενο ότι εξαιτίας της επίδικης κλοπής των 49.000 ευρώ, που ανήκαν στην εργοδότριά του εταιρεία, αυτός απολύθηκε και αναγκάστηκε στη συνέχεια να καταβάλει ο ίδιος τις ασφαλιστικές εισφορές που απαιτούνταν για τη σύνταξή του, ενώ εκ της κατάθεσης συνάγεται ότι η αιτία της απόλυσης του ανωτέρω προέρχεται από άλλη κλοπή χρημάτων, μεταγενέστερη της επίδικης και τελεσθείσα από άλλους δράστες. (πηγή: lawdb.intrasoftnet.com)

Ατομικά δικαιώματα

ΔΕΕ [Τμ.Μειζ.Συνθ], 21.4.2026, Επιτροπή κατά Ουγγαρίας, C-769/22: Η Ουγγαρία, θεσπίζοντας νομοθεσία απαγορεύουν ή περιορίζουν την πρόσβαση σε περιεχόμενο του οπτικοακουστικού και του διαφημιστικού τομέα το οποίο απεικονίζει ή προωθεί την απόκλιση από την προσωπική ταυτότητα η οποία αντιστοιχεί στο φύλο που αποδόθηκε κατά τη γέννηση, την αλλαγή φύλου ή την ομοφυλοφιλία, παραβίασε το δίκαιο της Ένωσης σε πολλά και διακριτά επίπεδα: το πρωτογενές και το παράγωγο δίκαιο σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά, τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το άρθρο 2 ΣΕΕ και τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Το ΔΕΕ διαπίστωσε για πρώτη φορά παραβίαση του άρθρου 2 της ΣΕΕ το οποίο απαριθμεί τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. (πηγή: infocuria.curia.europa.eu).

Προσωπικά δεδομένα

ΣτΕ Δ΄ 442/2026: Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Έννοια ταυτοποιήσιμου προσώπου. Αρκεί να μπορεί να συναχθούν τα στοιχεία του ακόμη και αν δεν αναφέρεται το ονοματεπώνυμο. Ανάρτηση στη Διαύγεια μη αναρτητέας απόφασης νπδδ σχετικά με συμπεριφορά εργαζόμενου. Οι πράξεις για τις οποίες θεσπίζεται υποχρέωση ανάρτησης στη Διαύγεια ορίζονται κατά τρόπο ρητό, σαφή και εξαντλητικό στις περιπτώσεις του άρθρου 2 παρ. 4 του ν. 3861/2010. Γνωμοδοτήσεις του ΝΣΚ βάσει των οποίων σε περίπτωση αμφιβολίας οι αποφάσεις αναρτώνται δεν στοιχειοθετούν διοικητική πρακτική σαφή, ακριβή και προβλέψιμη, κατά την έννοια του άρθρου 6 παρ. 3 του ΓΚΠΔ, ως προς την υποχρέωση ανάρτησης στη Διαύγεια. Η ύπαρξη συγγνωστής πλάνης δεν ασκεί επιρροή στην στοιχειοθέτηση της παράβασης λόγω μη νόμιμης επεξεργασίας, η οποία κρίνεται αντικειμενικά. Παράνομη επεξεργασία ελλείψει νομικής βάσης-Ορθή η κρίση της Αρχής περί μη σύννομης επεξεργασίας. -Οι διαπιστωθείσες παραβάσεις των άρθρων 6, 12 και 17 του ΓΚΠΔ έλαβαν χώρα υπό την ισχύ του ΓΚΠΔ και πριν από τη θέση σε ισχύ του ν. 4624/2019, εξακολούθησαν όμως να υφίστανται και μετά την ημερομηνία αυτή καταλαμβανόμενες από τις διατάξεις του νόμου αυτού. Ο εθνικός νομοθέτης, κάνοντας χρήσης της ευχέρειας που παρέχει το άρθρο 83 παρ. 7 του ΓΚΠΔ όσον αφορά το «εάν και σε ποιο βαθμό» μπορούν να επιβάλλονται πρόστιμα σε βάρος φορέων του δημοσίου τομέα ως υπευθύνων επεξεργασίας, προέβλεψε με το άρθρο 39 εξουσία της Αρχής να επιβάλλει πρόστιμα για συγκεκριμένες παραβάσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι παραβάσεις των άρθρων 5, 6 και 12 του ΓΚΠΔ, εξαιρούνται όμως ρητώς παραβάσεις του άρθρου 17 του ΓΚΠΔ, υπό την επιφύλαξη πάντως των λοιπών διορθωτικών εξουσιών της εποπτικής αρχής, κατά το άρθρο 58 παρ. 2 του ΓΚΠΔ, μεταξύ των οποίων και η εντολή διαγραφής των δεδομένων. Νόμιμη η επιβολή προστίμου για τις παραβάσεις των άρθρων 6 και 12 του ΓΚΠΔ και η εντολή διαγραφής της απόφασης του ΔΣ από τη Διαύγεια. Τίθεται αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενο ζήτημα έλλειψης νομίμου ερείσματος ως προς την επιβολή προστίμου για παράβαση του άρθρου 17 ΓΚΠΔ. Η υπόθεση παραπέμπεται κατά τούτο στην 7μ. (πηγή: www.adjustice.gr).

Απόφαση ΕΔΔΑ της 28.04.2026 Kanev και Bulgarian Helsinki Committee κατά Βουλγαρίας (προσφ. αριθ. 45864/22): Οι προσφεύγοντες, ζήτησαν τον Ιούνιο 2021 από την Κρατική Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας της Βουλγαρίας (SANS) να τους γνωστοποιήσει αν είχε συλλέξει πληροφορίες για αυτούς, αν είχε χρησιμοποιήσει μεθόδους συλλογής πληροφοριών ή «ειδικά μέσα παρακολούθησης» και αν είχε στρατολογήσει μέλη ή προσωπικό της οργάνωσης ως πληροφοριοδότες. Η Υπηρεσία αρνήθηκε να αποκαλύψει την ύπαρξη ή μη τέτοιων δεδομένων, επικαλούμενη διαβαθμισμένες πληροφορίες, προστασία πηγών και εθνική ασφάλεια. Το ΕΔΔΑ έκρινε, με πέντε ψήφους έναντι δύο, ότι η άρνηση αυτή συνιστούσε επέμβαση στο άρθρο 8 ΕΣΔΑ, η οποία δεν ήταν «σύμφωνη με τον νόμο», λόγω έλλειψης ελάχιστου επιπέδου προστασίας έναντι αυθαίρετης και παράνομης επεξεργασίας δεδομένων από την Υπηρεσία. Διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 ΕΣΔΑ. (πηγή: www.echrcaselaw.com).